خطر می‌تابد

پیش از آن که بدانید، چرا باید متولی مشخصی برای اطلاع‌رسانی به شما درباره اشعه فرابنفش وجود داشته باشد، بهتر است بدانید اشعه فرابنفش چیست و چه خطری دارد؟

اشعه فرابنفش، نوعی انرژی الکترومغناطیسی است که قدرت آسیب‌رسانی زیادی به انسان دارد. این اشعه ندیدنی است و در نور خورشید، باعث انواع بیماری‌ها می‌شود که بارزترین عارضه‌اش آفتاب‌سوختگی است. هر چه جو زمین بر اثر صنعتی شدن بیشتر آسیب می‌بیند؛ میزان نفوذ این اشعه به زمین و به تبع آن آسیب‌رسانی‌اش به مردم بیشتر می‌شود.

اشعه را خبر نمی‌دهند

میزان اشعه فرابنفش در هر منطقه بر حسب این که میزان نور خورشید در آنجا چقدر باشد، دقیقا در چه طول و عرض جغرافیایی قرار داشته باشد،‌ آسمانش تا چه حد ابری باشد، ارتفاعش از سطح دریا چقدر باشد و میزان آسیب‌دیدگی لایه ازن آن چقدر باشد، متفاوت است.

برای نمونه اگر آسمان ابری باشد نفوذ نور خورشید و به تبع آن نفوذ این اشعه به زمین نیز کمتر می‌شود و در مناطقی که لایه ازن آسیب دیده است این اشعه افسار‌گسیخته‌تر به اهالی زمین آسیب می‌رساند.

به گفته یوسف رشیدی، مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، میزان اشعه فرابنفش به پنج بخش تقسیم می‌شود که یک تا 2 آن بی‌خطر، 3 تا5 کم‌خطر، 6 تا 7 خطر زیاد، 8 تا 10 خطر بسیار زیاد و 11 به بالا خطر بسیار شدید است، اما مساله این است که بر عکس آلودگی هوا که شاخص آن روزانه اعلام می‌شود هم‌اکنون میزان اشعه فرابنفش روزانه اعلام نمی‌شود. علی گورانی، کارشناس بهداشت پرتوهای مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت به ایسنا می‌گوید: موقعیت جغرافیایی ایران طوری است که پرتوگیری در چهار نقطه کشور و طی چهار فصل زیاد است.

او می‌افزاید: اشعه ماورابنفش باعث پیرپوستی زودرس، ابتلا بــه سرطان پوست و حتی مشکلات چشمی مانند آب مروارید می‌شود.

چرا مردم از آفتاب نمی‌ترسند؟

با این حال بیشتر مردم ما بویژه در تابستان بدون آن که از کرم‌های ضدآفتاب یا عینک آفتابی استفاده کنند یا حتی ساعات ترددشان را در سطح شهر کنترل کنند به خیابان می‌آیند و خیلی‌ها حتی اعتقاد دارند که تابش نور شدید نور خورشید در ساعات بسیار گرم خواص خوبی دارد و گروهی حتی نوزادان یا کودکانشان را با لباس‌های آستین کوتاه و بدون ضدآفتاب، ساعت‌ها در خارج از خانه می‌گردانند تا بچه‌ها آفتاب بگیرند! به نظر شما اگر مردم می‌دانستند در نور خورشید اشعه‌ای هست که آسیبی جبران‌ناپذیر به پوست و چشمشان می‌زند به خیابانگردی‌هایشان وسط ظهر تابستان ادامه می‌دادند؟ پاسخ منفی است.

آنها بی‌ترس تن​شان را به آفتاب می‌سپرند، چون اطلاع‌رسانی شایسته‌ای در این زمینه صورت نمی‌گیرد. هر سال البته هشداری کوتاه درباره تشعشع‌های فرابنفش از سوی مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت در رسانه‌ها منتشر می‌شود، اما این تاکید برای کشوری که سرطان پوست در آن در فهرست سرطان‌های اصلی قرار دارد، کافی نیست. گاهی هم شرکت کنترل کیفیت هوا درباره این تشعشع به مردم هشدار داده است.

کمیته‌ای که تشکیل نشد

آسیب‌رسانی اشعه فرابنفش به حدی جدی است که حدود دو سال پیش شهرداری نیز به نبود متولی معین برای اطلاع‌رسانی به مردم اعتراض کرد و از سازمان حفاظت محیط زیست خواست هرچه سریع‌تر، کمیته‌ای برای تعیین میزان اشعه فرابنفش و اتخاذ تدابیری فوری برای جلوگیری از اثرات خطرناک آن تشکیل دهد.

بی‌توجهی به خطر تشعشع فرابنفش و ناآگاهی در شرایطی رخ می‌دهد که گزارش‌های پیشین شرکت کنترل کیفیت هوای تهران ثابت می‌کند معمولا در خرداد،‌ میزان اشعه فرابنفش در تهران در شرایط خطر بسیار شدید قرار می‌گیرد و در بیشتر روزهای تابستان به همین وضع باقی می‌ماند که یعنی می‌تواند بسرعت به پوست و چشم شهروندان آسیب برساند و زمینه‌ساز ابتلا به سرطان در آنها شود و بدتر آن که در دیگر شهرستان‌ها، حتی سنجش دقیقی از این که دقیقا چه زمان این اشعه نفوذ بیشتری دارد صورت نگرفته است.

بی‌تفاوتی وزارت بهداشت و سازمان محیط زیست به مساله اشعه ماورای بنفش و تشکیل ندادن کمیته‌ای برای بررسی وضع این اشعه در کشور نشان می‌دهد به این زودی‌ها قرار نیست به شیوه‌ای گسترده و موثر به مردم درباره راه‌های محافظت از خودشان اطلاع‌رسانی کنند و بر همین اساس فعلا فقط باید به همان هشدارهای همیشگی درباره حضور نیافتن در فضای آزاد بین ساعت 10 صبح تا 4 بعدازظهر و استفاده از عینک آفتابی و لباس‌های آستین بلند و کرم ضدآفتاب در خارج از خانه بسنده کرد.