چگونه به پول ارزش دهیم؛
تقویت ارزش پول ملی وابسته به تقویت اقتصاد کشور است هر مقدار که تولید کشور و درآمد ملی افزایش یابد و بنیان های تولید قدرتمند شوند ارزش پول ملی نیز افزایش پیدا می کند.
از آن جا که تعیین ارزش پول ملی از اهمیت برخوردار است ، برخی کشورها آن را شناور کرده و سعی می کنند با سیاست های غیر مستقیم از نوسانات نسبی پول ملی ، با سایر پولها تا حدودی جلوگیری کنند و مقداری هم قابلیت انعطاف داشته باشند، البته این امر مربوط به کشورهای صنعتی با پول های قدرتمند است.
بانک های مرکزی این کشورها هماهنگی هایی دارند که سعی می کنند رابطه پول ملی با پول های قابل تبدیل تا حدودی حفظ شود. در برخی کشورها نیز سیاست های تثبیت پول ملی اعمال می شود. به هر شکل ثبات ارزش نسبی پول ملی در اقتصاد کشورها موثر است.
برخی کشورها ارزش پول ملی خود را کنترل می کنند و گاهی این کنترل باعث می شود تا پول آنها بیشتر از حد ارزش قیمت گذاری شود. از جمله این کشورها می توان به ترکیه اشاره کرد.
نخست وزیر ترکیه اخیرا در اقدامی برای تثبیت ارزش پول ، واحد پول ملی جدید این کشور را تحت عنوان لیر ترک جدید که از اول سال 2005 میلادی جایگزین لیر ترک فعلی خواهد شد، معرفی کرد.
کاهش صفر
در کشوری که مردمانش مجبور باشند برای خرید یک نوشیدنی یک میلیون لیر پرداخت کنند، مسلما اقتصاد آن کشور در معرض نابودی قرار دارد. برای روشن شدن این موضوع ترکیه را مثال می زنیم.
در این کشور باید برای خرید یک فنجان قهوه مبلغی به میزان 8/1 میلیون لیر پرداخت شود. حذف 6 صفر از پول جاری ترکیه از اول ژانویه 2005 موجب به وجود آمدن لیر جدیدی خواهد شد که ارزش یورو را به میزان 8/1 میلیون لیر بیشتر خواهد کرد.
ترکیه پنجاهمین کشوری است که برنامه حذف صفرهای پول ملی اش را آغاز کرده است. این اقدام به منظور آسان تر کردن معامله های پولی و جلوگیری از کاهش ارزش پول ملی این کشور است.
از سوی دیگر، سطح تورم در ترکیه از 53 درصد در سال 2001 به 11 درصد در سال جاری کاهش پیدا کرده است. بانک مرکزی ترکیه از اول سال 2006 میلادی به مدت 10 سال شروع به جمع آوری لیر ترک فعلی از بازار خواهد کرد.
بر پایه قانونی که در ترکیه به تصویب رسید، واحد پول ملی جدید این کشور لیر ترک جدید و واحد کوچک آن قوروش خواهد بود. یک لیر ترک جدید برابر 100 قوروش تعیین شده است.
اسکناس های جدید در قطعه های یک، 50، 25، 10، 5، 100لیر ترک و قوروش ها نیز به صورت سکه های 1، 5، 10، 25، 50 و یک لیر ترک به بازار عرضه می شود.
البته نخست وزیر ترکیه معتقد است: رایج کردن واحد پول جدید در ترکیه را نباید صرفا یک عملیات ساده حذف 6 صفر از لیر ترک قلمداد کرد؛ چرا که اگر چنین بود، دولتهای گذشته نیز به چنین کاری مبادرت می کردند.
به گفته کارشناسان ، حذف صفر از لیر ترک در شرایط فعلی اقتصاد این کشور که نرخ تورم آن رو به کاهش است و دولت آنکارا در نظر دارد در سال 2005 نرخ تورم را به ارقام تک رقمی کاهش دهد، از اهمیت برخوردار است.
اسکناس های ترکیه اکنون در قطعه های 250 هزارلیری ، 500 هزارلیری ، یک میلیونی ، 5 میلیونی ، 10 میلیونی و 20 میلیون لیری رایج است.
کوچک ترین پول فلزی (سکه) رایج 50 هزار لیر ترک است که می توان گفت با آن تقریبا هیچ چیز نمی شود خرید. بزرگ ترین سکه هم 250 هزار لیر ترک است که ارزشی معادل یک بسته آدامس ارزان قیمت دارد.
با حذف 6 صفر از لیر ترک ، با نرخهای جاری 4/1 لیر ترک برابر یک دلار امریکا خواهد شد. رومانی نیز درصدد حذف 4صفر از پول رایج ملی اش برآمده است.
تصور می شود این کشور در جولای 2005 تورم بالایی را از سر بگذراند، لذا در نظر دارد تا سال 2007 به پول واحد اتحادیه اروپایی که سایر کشورها نیز به طور جدی قصد رسیدن به آن را دارند، ملحق شود.
بلغارستان کشور همسایه رومانی نیز که داوطلب دیگری برای ورود به اتحادیه اروپایی است ، در سال 1999 تعداد 3صفر از صفرهای پول ملی اش را کاهش داده است. حتی در افغانستان به این امر توجه شده است.
در ژانویه 2003 دولت وقت ، واحد پول «افغانی» جدیدی را معرفی کرد که به اندازه هزار برابر بیش از پول قبلی از ارزش برخوردار است.
در حال حاضر یک یورو در حدود 52 افغانی خریدوفروش می شود، در صورتی که قبلا یک یورو 70000 افغانی معامله می شد. کره جنوبی نیز قرار است پول ملی اش را با نرخ مبادله 1400 یوان در برابر یک یورو تبدیل کند.
حال به نظر شما کم کردن صفرها برای برابری با ارزش پول واحد اتحادیه اروپایی (یورو) پیروزی تلقی می شود؛
منبع:اکونومیست / سپتامبر
2004
مترجم:احمد رجایی 
مترجم:احمد رجایی
گفت و گو
