از «سیب» بپرسید

دکتر الهام‌السادات هاشمیان‌

متخصص زنان، زایمان و نازایی

شرح حال شما نشان می‌دهد ممکن است دچار «‌سندرم تخمدان پلی‌کیستیک» باشید. سندرم تخمدان پلی‌کیستیک که اصطلاحا آن را با نام «‌تنبلی» یا «‌کم‌کاری تخمدان» هم می‌شناسند، از بیماری‌های شایع در زنان است‌. این بیماری به دلیل عوارضی که ممکن است ایجاد کند، بسیار مهم است. این سندرم اغلب در افراد با سابقه فامیلی ایجاد می‌شود. در واقع مجموعه‌ای از نشانه‌ها، ابتلا به بیماری را نشان می‌دهد. هرچند ممکن است همه نشانه‌ها در یک نفر دیده نشده و فقط برخی از آنها دیده شود. یکی از نشانه‌های این سندرم، تخمک‌گذاری‌های کم و نامنظم‌، عدم تخمک‌گذاری به مدت طولانی است.‌ این مشکل به صورت پریودهای دیرهنگام و گاهی هر چند ماه یک بار دیده ‌می‌شود، اما ممکن است با وجود قاعدگی‌های منظم این بیماری در فرد وجود داشته باشد.‌ این اختلال از سن حدود شانزده سالگی‌ شروع می‌شود و از همین زمان باید پیگیر درمان آن بود. زیاد شدن هورمون‌های مردانه از دیگر نشانه‌های‌ آن است؛ اما ممکن است هورمون‌ها زیاد شده و علامت‌های آن دیده نشود اما گاهی هم ممکن است افزایش هورمون‌ها با بروز نشانه مهم آن افزایش موهای زائد یا آکنه بروز کند. شایع‌ترین نواحی که ممکن است موهای زائد در آن دیده شود‌، ناحیه فوقانی لب و چانه است. در این ناحیه‌ها به دلیل حساس بودن ریشه‌های مو به هورمون‌های مردانه، موها زبر، خشن و سیاه‌تر از معمول رشد می‌کند. پرمویی در 70 درصد کسانی که سندرم تخمدان پلی‌کیستیک دارند، دیده می‌شود. از دیگر نشانه‌های این بیماری، چاقی و آکنه‌(جوش‌های صورت در سن بلوغ) و هیرسوتیسم یا پرمویی بویژه‌ در سنین شروع عادت ماهانه است. اغلب این نشانه‌ها با پریودهای دیر ‌به ‌دیر همراه است. هرچند همان‌طور که گفته شد این سندرم می‌تواند بدون تاخیر پریود هم رخ دهد. علت نامگذاری آن به‌ عنوان تخمدان پلی‌کیستیک‌، وجود کیست‌های متعدد کوچک در سونوگرافی تخمدان‌هاست. اندازه این کیست‌ها معمولا زیر ده میلی‌متر بوده‌ و به تعداد زیاد در هر تخمدان وجود دارند و برخلاف کیست‌های بزرگ‌تر و منفرد تخمدان معمولا طی دو تا سه ماه بعد از بین نمی‌روند. بعلاوه در سونوگرافی این افراد معمولا اندازه تخمدان‌ها بزرگ‌تر از حد عادی است. البته این علامت هم مثل سایر علامت‌های این سندرم در همه افراد دیده نمی‌شود.

استفاده از الکترولیز به عنوان روشی برای از بین بردن طولانی ‌مدت موهای ناخواسته موضعی مورد تائید است، ولی در برخی موارد عوارضی از قبیل تیره‌تر شدن نواحی درمان شده اتفاق می‌افتد. بهتر است غیر از مصرف منظم ضد‌آفتاب‌ها طی روز تحت نظر پزشک متخصص از فرآورده‌های روشن کننده و ضدلک متناسب با نوع پوست و شدت تیرگی ایجاد شده استفاده کنید‌. در صورتی که هنوز موهای زائدتان درمان نشده است، برای ادامه درمان از روش‌های درمان لیزری کمک بگیرید. برای شناسایی علت آن باید از متخصص زنان و غدد کمک بگیرید. توجه داشته باشید برای از بین بردن جای لک‌ها از هیچ کرم، محلول و... بدون مشورت متخصص پوست و مو استفاده نکنید. به این دلیل که استفاده از کرم‌های نامناسب می‌تواند اثرهای نامطلوبی روی صورت‌تان به جا بگذارد. لیزر‌درمانی نیز باید تحت نظر متخصص پوست در مطب یا مرکز درمانی معتبر انجام شود. از انجام این عمل در مراکزی مانند آرایشگاه‌های زنانه و... جدا پرهیز کنید.

نشانه‌هایی که درباره آن صحبت می‌کنید بیانگر آن است که به مشکل پرمویی یا هیرسوتیسم دچار هستید. این مشکل یک بیماری ارثی است‌. البته به این موضوع اشاره نکرده‌اید آیا متاهل هستید یا مجرد؟ اگر ازدواج کرده‌اید، آیا باردار شده‌اید یا نه‌؟ این توضیح‌ها برای پاسخ دقیق به پرسش‌تان ضروری است اما با همین توضیح‌هایی که گفته‌اید می‌توان درباره مشکل شما به طور کلی به این نکته‌ها اشاره کرد. برای آن‌که مشکل‌تان به طور کامل و دقیق مورد بررسی قرار گیرد، باید به متخصص غدد مراجعه کرده و مورد بررسی قرار گیرید. به این معنی که باید با انجام آزمایش‌های هورمونی، ابتدا میزان هورمون‌های زنانه و مردانه شما بررسی شده و پس از مشخص شدن شرایط‌تان، روند درمان با مصرف دارو آغاز شود. علاوه بر این‌که عوامل جانبی تاثیرگذار بر این مساله مانند اضافه وزن و... نیز مورد بررسی قرار گیرد. یکی از عوامل تاثیرگذار بر ایجاد این سندرم، اضافه وزن و چاقی مفرط است. بنابراین با مراجعه به متخصص باید شرایط‌تان دقیقا بررسی شود. برای درمان علاوه بر مصرف دارو تحت نظر متخصص غدد، با انجام درمان‌های مکمل مانند لیزر و‌... نیز می‌توانید موهای زائد را برطرف کنید.