مدیر کل حفاظت محیط زیست هرمزگان با بیان اینکه این نهنگ در فاصله هزار متری از ساحل جاسک کهنه در تور ماهیگیران به دام افتاده بود، به جامجم گفت: غواصان همراه نیروهای شیلات، دریابانی و محیط زیست توانستند تورهایی که نهنگ را احاطه کرده بود، بردارند، اما این پستاندار از یک سو به دلیل کهولت سن و زخمهایی که برداشته بود و از سوی دیگر پایینبودن آب، توان برگشت به دریا را نداشت و جان سپرد.
مجید وفادار با اشاره به عوامل متعددی مانند کهولت سن و زخمی و مریض بودن و همچنین تغییرات آبوهوایی و فعالیتهای صیادی و نظامی که به آمدن پستانداران دریایی بویژه نهنگ و دلفین به ساحل و به گل نشستن آنها منجر میشود، افزود: در این مورد خاص نیز امکان وقوع تمام این موارد یا برخی از آنها وجود دارد، چراکه در هفته گذشته هوا توفانی بود و احتمال اینکه نهنگ به این دلیل از محل زیست خود یعنی دریای عمان به این منطقه آمده باشد، زیاد است.
به گفته وی نهنگ با ردیابی دسته ماهیان وارد تور ماهیگیری صیادان میشود و به احتمال زیاد پس از تقلا برای نجات با پرههای قایق ماهیگیری برخورد میکند و آسیبمیبیند.
وفادار با بیان اینکه برخی از دندانهای نهنگ شکسته و سرو صورت او نیز زخمی و خونآلود بود، خاطرنشان کرد: ممکن است علاوه بر پرههای قایق، مانورهای دریایی نیز به این نهنگ آسیب رسانده باشد.
وی تاکید کرد: در چنین مواقعی حیوان خود را به ساحل میرساند و تلاش برای برگرداندن آن نیز براحتی امکانپذیرنیست.
مدیرکل حفاظت محیط زیست هرمزگان با بیان اینکه نهنگ به گلنشسته از نوع اسپرم و نر بود، گفت: ارتفاع نهنگ 3.20 متر، طول آن 16 متر، طول بالای سینه 1.4 متر، طول باله دمی 4.52 متر و وزن آن نیز بیش از 30 تن بود.
وفادار خاطرنشان کرد: برگرداندن نهنگی با این جثه و ابعاد کار بسیار سختی است، با وجود این از هیچ تلاشی برای برگرداندن آن کوتاهی نشد، حتی قرار بود با بستن تسمههایی به سر و بدن حیوان و از طریق یدککش او را به سمت دریا بکشانیم که این کار نیز به دلیل اینکه سر نهنگ به سمت ساحل بود براحتی امکانپذیر نبود و در نهایت نهنگ به دلیل جراحات وارده و کهولت سن جان سپرد.
این مسئول با بیان اینکه این اولینبار نیست که نهنگی در سواحل استان به گل مینشیند، گفت: اما نهنگهایی که در گذشته به ساحل استان میآمدند، همگی مرده بودند، در حالی که این نهنگ زنده به ساحل رسید، اما خسته و زخمی و مطمئنا اگر سالم بود به ساحل نمیآمد.
وی با بیان اینکه تحقیقات ما در این زمینه ادامه دارد، گفت: پیش از خاکسپاری این نهنگ کالبدشکافی از آن صورت خواهد گرفت و استخوانهای حیوان برای انجام بررسی بیشتر جداسازی و به مرکز تحقیقات سپرده میشود.
وی در پایان با اشاره به راهاندازی چند بیمارستان دریایی در سواحل هرمزگان، هدف از ایجاد آنها را کمک به انواع حیوانات دریایی که با جراحاتی به سواحل میرسند، اعلام کرد و افزود: ساخت این بیمارستانها در طول سفر چهارم هیات دولت به استان مطرح و تصویب شد و اکنون با کشورهایی مانند استرالیا و چین در این زمینه مذاکره شده و بزودی قراردادی برای ساخت آنها در سه نقطه شرق، غرب و مرکز استان منعقدمیشود.
با این همه و در حالی که مدیرکل محیط زیست هرمزگان اذعان دارد که آموزشهای لازم به ماهیگیران و افراد بومی برای مرطوب نگهداشتن پوست این حیوان تا برگرداندن وی به دریا داده شده است، به نظر میرسد نه تنها اقدامات و تلاشهای صورت گرفته در این زمینه کافی نبوده، بلکه مسوولان مربوط پس از شنیدن خبر دچار نوعی سردرگمی شدهاند که مانع امدادرسانی فوری و تلاش برای برگرداندن وی به دریا شده است که با توجه به این مساله و توجه به این نکته که این اتفاق نه برای اولینبار رخ داده و نه آخرین دفعه خواهد بود، ضروری است مسوولان با بهکارگیری تجربه دیگر کشورها در این زمینه، خود را برای رویارویی مناسب با چنین اتفاقاتی بیش از پیش آماده کنند.
فاطمه مرادزاده - گروه ایران