در باره پیشرفت صنعتی

گیاهان گوشتخوار نیز نوعی منحصربه‌فرد از گیاهان است که متاسفانه این روزها با مشکلات دنیای متمدن دست به گریبان شده و اختلال در روند حیاتی شاید زوال همیشگی آنها را به دنبال داشته باشد.

تحقیقات دانشمندان بتازگی نشان داده که گیاهان گوشتخوار کشور سوئد نیز از نیترات انباشته شده و ادامه حیات بشدت متاثر خواهد شد. نیتروژن یک ماده مغذی بسیار مهم برای گیاهان است که به شکل نیترات جذب گیاه می‌شود.

«ساندیو» برگ‌پهن یک نوع خاص از گیاهان گوشتخوار است که آن را با نام علمی Drosera rotundifolia می‌شناسند.

این گیاه همانند سایر گونه‌های گیاهی گوشتخوار تمایل چندانی به جذب نیتروژن موجود در خاک ندارد و این مکمل غذایی را از حشرات به دست می‌آورد.

گیاهان گوشتخوار اغلب در باتلاق‌ها یافت می‌شود و منبع غذایی‌شان را هم حشرات نگون‌بختی تشکیل می‌دهد که جذب گل‌های آنها می‌شود.

شیره قندی که این نوع گیاهان ترشح می‌کند، حشرات را به سمت گیاه جلب می‌کند. با قرار گرفتن حشره روی گل‌ها، آنها کم‌کم جمع می‌شود.

لبه‌های نوک تیز این گیاهان درست همانند پنجه انگشتان در هم چفت می‌شود و حشره که به دلیل شیره قندی چسبناک توان فرار کردن ندارد، در این قفس گرفتار می‌ماند تا کم‌کم توسط گیاه هضم شود،‌ اما علت این نوع واکنش گیاهان گوشتخوار چیست؟

به عنوان مثال گیاه ساندیو برگ پهن در محیطی با فقر نیتروژن رشد و نمو می‌کند و این روش تغذیه برای این گیاه، پاسخی به شرایط محیطی است.

زیستگاه این گیاه گاهی آنقدر اسیدی است که بندرت مواد غذایی لازم برای گیاه در آن یافت می‌شود. این گیاهان برای هضم حشرات از آنزیم‌های خاصی استفاده می‌کند. غدد روی شاخک‌های گیاه منبع تولید آنزیم‌هاست که می‌تواند براحتی و ظرف مدت کوتاهی بدن حشرات را برای گیاه قابل هضم کند.

با پیشرفت‌های جهان امروز، بشر روزبه‌روز بر میزان فعالیت‌های صنعتی خود افزوده است. آلاینده‌های نیتراته تنها جزئی از مجموعه گسترده آلودگی‌هایی است که بشر دانسته یا نادانسته آنها را وارد محیط‌ زیست می‌کند.

این نوع آلاینده‌ها مستقیما یا از طریق بارندگی وارد خاک می‌شود. در سوئد تمرکز صنایع در جنوب و مرکز بیشتر از شمال است و این امر باعث شده، میزان آلاینده‌های نیتراته در این دو ناحیه بیشتر باشد.

جاناتان میلت سرپرست یک گروه تحقیقاتی گیاهی معتقد است، گیاه گوشتخوار ساندیو در باتلاق‌های جنوبی و مرکزی مقدار بیشتری نیتروژن را از طریق ریشه‌هایش جذب می‌کند.

مرداب‌ها سرشار از نیتروژن شده و این وضعیت درست شبیه این است که فریزر خانه از مواد غذایی پر باشد، آیا در این صورت کسی رغبت خواهد کرد، برای خرید بیرون برود؟

برای اطمینان از تاثیر شرایط محیطی بر روند رشد گیاهان گوشتخوار این گروه تحقیقاتی در بررسی‌های خود، نمونه‌هایی از بافت این گیاهان و طعمه‌هایشان یعنی حشرات فوق‌العاده ریز جمع‌آوری کرد.

این نمونه‌ها متعلق به سه باتلاق مختلف در سوئد بوده است. دانشمندان همچنین ترجیح دادند، از خزه‌های موجود در مناطق مورد مطالعه هم نمونه‌هایی تهیه کنند. خزه‌ها، نیتروژن مورد نیاز خود را صرفا از خاک می‌گیرد، نه از حشرات.

این گروه پس از جمع‌آوری نمونه‌های مورد نظر خود، میزان نیتروژن موجود در آنها را اندازه‌گیری کرد. اتم‌های نیتروژنی که توسط گیاهان جذب می‌شود، خیلی سبک‌تر از اتم‌های موجود در باتلاق است، اما در طبیعت و سیستم‌های بیولوژیک اوضاع بیشتر به نفع عنصر سنگین‌تر است تا عنصر سبک‌تر. به همین دلیل تیم تحقیقاتی برای ردیابی عنصر نیتروژن در نمونه‌ها از مواد شیمیایی استفاده کرد.

این نوع ردیاب‌ها می‌تواند مشخص کند که از نیتروژن‌های موجود در گیاه کدامشان منشأ جانوری و کدام یک منشأ خاکی داشته است.

نتایج نشان داد که گیاه ساندیو گوشتخوار در مناطق آلوده میزان بیشتری از نیتروژن حیاتی خود را از خاک تامین کرده است. ادامه این روند مسلما برای این نوع خاص از گیاهان مشکل‌ساز است.

این چیزی بود که اکثر گیاه‌شناسان آن را پیش‌بینی می‌کردند، اما تاکنون کسی به صورت علمی آن را آزمایش نکرده بود.

اثرات بلندمدت محیط بر حیات گیاهان گوشتخوار

مترجم: فرناز حیدری
منابع: Wildsouth
nationalgeographic