جای خالی نقد رادیویی

حتی نقد منفی و سراپا معترضانه نیز در درون خود واجد توجه به موضوعی است که دستمایه نقادی قرار گرفته و در این میان نقد رسانه‌ها به واسطه حضور و چند ساحتی بودن آنها کارکردها و قلمروهای کاربردی متعددی پیدا می‌کند.

نقد صرفا به سینما و تلویزیون ختم نمی‌شود و هر نوع رسانه مکتوب و غیرمکتوب را دربرمی‌گیرد. رادیو نیز از جمله رسانه‌های پرمخاطبی است که واجد درجات بالایی از تاثیر‌گذاری برمخاطب و ابزاری مهم در شکل‌گیری و هدایت افکار عمومی است.

بدیهی است هر آنچه بر جامعه تاثیر می‌گذارد یا از آن تاثیر می‌پذیرد باید در معرض نقد و بررسی قرار گرفته تا سره از ناسره‌اش بازشناسی شود.

تعدد شبکه‌های رادیویی و تاسیس شبکه‌های جدید در این رسانه بهانه و فضای بیشتری برای این نقادی ایجاد کرده و دامنه نفوذ و طیف مخاطبان این رسانه گرم، در وضعیتی قرار گرفته که بیش از گذشته نیازمند نقد و نقادی است.

رادیو به‌واسطه متکی بودن بر صدا و ماهیت صوتی که دارد اگرچه از تیررس نقدهای بصری و ساختارهای تصویری خارج می‌شود اما صورت‌بندی برنامه‌های آن و ریخت‌شناسی ماهوی برنامه‌هایش از یک طرف و حجم بزرگ‌تر برنامه‌های فرهنگی ـ علمی و یک نوع نخبه گرایی و فرهیختگی خاصی که در برنامه‌سازی‌های رادیو وجود دارد و نقش این رسانه پرسرعت در انتقال اخبار و اطلاعات و تفسیر و تحلیل‌های آن کمترین دلیل بر احتیاج این رسانه به نقد از بیرون است.

قطعا رسانه‌ای که نقادی در ذات آن نهفته، خود به ارزیابی و نقد از بیرون وابسته است و منتقدان رادیویی باید از دل همین وضعیت ترسیم شده، تربیت شوند.

منتقدان رادیویی هم مثل منتقدان سینما و تلویزیون البته با شناخت و آگاهی بیشتر از ساختار و عملکرد رادیو می‌توانند به نقد و بررسی فرم و محتوی این رسانه پرداخته و برنامه‌سازان این رسانه را در پیشبرد اهدافشان یاری کنند.

واقعیت این است که در حال حاضر جای نقد رادیویی در مطبوعات و خبرگزاری‌ها خالی است و کمتر شاهد نقد و یادداشت درباره برنامه‌های رادیویی هستیم این در حالی است که شبکه‌های رادیویی روز به روز در حال افزایش و توسعه کمی بوده و قطعا با نقد می‌توان کیفیت را با کمیت همراه کرد.

24 ساعته بودن برنامه‌های رادیویی و نقشی که این رسانه در تبیین سیاست‌های کلان‌کشور در حوزه‌های مختلف سیاسی ـ اجتماعی دارد ایجاب می‌کند تا اهتمام بیشتری به نقد رادیویی شود.

از آن طرف نیز برنامه‌سازان و مدیران رادیویی باید گوش شنوا و نقدپذیری برای شنیدن و خواندن این نقدها داشته و از آنها در جهت اعتلای بیشتر این رسانه نوستالژیک استفاده کنند.

سید رضا صائمی - جام‌جم