روابطی که از نو بایدساخت

برکناری صدام و شکست حزب بعث در عراق بدون تردید، پایان عمر حکومتی ستمگر و جاه طلب بود که نه تنها مردم کشور خود را سالها با جنگ ، خفقان و فقر و تنگدستی اداره کرد
کد خبر: ۴۶۳۵۸
، بلکه جنگی را به کشورهای همسایه اش به خصوص ایران تحمیل کرد که سالها باعث ناآرامی منطقه استراتژیک خاورمیانه شد.
برای جمهوری اسلامی ایران برکناری صدام موقعیتی خوش یمن بود که آرامش نسبی در مرزهای غربی خود احساس کند، به شرطی که نیروهای اشغالگر، شرایط آرامش را در عراق حاکم کنند.
ایالات متحده پس از اشغال عراق ابتدا ژنرال جی گارنر را بر مسند قدرت نشاند تا مقاومت های پراکنده را در عراق سرکوب کند، اما خیلی زود در این وظیفه ناکام ماند و جورج بوش، رئیس جمهوری امریکا دوست قدیمی خود، پل برمر را به عنوان حاکم غیرنظامی عراق منصوب کرد.
با وجود گذشت یک سال و نیم از حمله امریکا و انگلیس به عراق ،نیروهای اشغالگر نه تنها نتوانستند اولین نیاز عراق یعنی ثبات را به این کشور بازگردانند، بلکه رسوایی زندان ابوغریب، شعله خشم مردم را شعله ورتر کرد.جمهوری اسلامی ایران از همان ابتدا ضمن استقبال از برکناری صدام و حزب بعث ، خروج اشغالگران را از عراق خواستار شد.
تهران همچنین اداره عراق به وسیله مردم این کشور را خواستار شد، به طوری که بتوانند خود سرنوشت کشور خویش را به دست بگیرند. در این زمینه تهران ارتباط خود را با اعضای شورای حکومت انتقالی عراق گسترش داد، به طوری که هر از چند گاهی اعضای شورای حکومتی با سفر به تهران درباره راههای برقراری ثبات در عراق با مقامات کشورمان گفتگو می کردند.
سفر عبدالعزیز حکیم ، ابراهیم جعفری و بحرالعلوم به تهران در همین جهت صورت گرفت. تهران همچنین با اوج گیری بی ثباتی در عراق ، بلافاصله هیاتی را به سرپرستی حسین صادقی، مدیرکل خلیج فارس وزارت امور خارجه به عراق فرستاد که صادقی در این سفر با مراجع دینی عراق، اعضای شورای حکومتی و رهبران سیاسی این کشور دیدار و گفتگو کرد. این سیاست ایران برای کشوری همچون امریکا که همواره درصدد ضربه زدن به جمهوری اسلامی ایران بوده است ، خوشایند نبود.
اکثریت شیعه در عراق و وجود مراجع بزرگی همچون آیت الله العظمی سیستانی که در ایران نیز مقلدان بسیاری دارد، بیم و هراس واشنگتن را از روی کارآمدن حکومتی شیعه در عراق ، در پی داشته است.
در این میان ، امریکا سیاست ایجاد تفرقه را بین 2 کشور در پیش گرفته ، به طوری که بارها ایران را به حمایت از افراد مسلح در عراق متهم کرده است.
در مقابل ، ایران همواره این اتهامات را رد کرده است ، به طوری که حمیدرضا آصفی ، سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان با رد این اتهامات ، آن را نمونه دیگری از جوسازی های مکرر این کشور علیه جمهوری اسلامی ایران ذکر کرده و گفته است: امریکا سرخورده از شکست های مکرر در عراق و افغانستان ، با فرافکنی در تلاش برای سرپوش گذاشتن به سیاست های غلط خود است.
سیاست تنش زدایی ایرن از سوی نماینده سازمان ملل در عراق و مسوولان کشورهای اروپایی نیز بارها تایید شد. اخضر ابراهیمی ، نماینده دبیر کل سازمان ملل در امور عراق با تاکید بر این که ایران خواهان برقراری ثبات در عراق است ، از کشورهای دیگر همسایه عراق خواست برای بازگرداندن آرامش و ثبات به این کشور کمک کنند.
کریس پاتن ، کمیسیونر روابط خارجی اتحادیه اروپایی نیز عملکرد ایران را در قبال مسائل و مشکلات عراق ، بسیار مسوولانه توصیف و تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران پس از جنگ اخیر در عراق درباره مسائل مربوط به شیعیان عراق ، خیلی مسوولانه برخورد کرده است.
سناریوی جدید امریکا برای تیره کردن روابط ایران و دولت موقت عراق ، هم اکنون از سوی بعضی عناصر دست نشانده امریکا درحال اجراست، به طوری که ادعای وزیر دفاع دولت موقت عراق را می توان برگ جدیدی از این سناریو دانست.
حازم الشعلان که پیش از این برای سازمان جاسوسی صدام کار کرده است ، در اظهاراتی ستیزه جویانه ایران را دشمن اول عراق خواند و تهران را به ایجاد بی ثباتی در عراق متهم کرد.
گرچه این ادعاها بسرعت از سوی مقامات دیگر عراق و نخست وزیر این کشور مورد سرزنش قرار گرفت ، اما تکرار این سخنان از سوی الشعلان و حمایت مقامات امریکایی از این ادعاها، ما را به این موضوع رهنمون می کند که امریکا برای جلوگیری از اتحاد 2 دولت و ملت ایران و عراق از هر ابزاری استفاده می کند.


ایران و عراق باید با تدبیر در جهت افزایش دوستی ها گام بردارند
همان گونه که کمال خرازی ، وزیر امورخارجه کشورمان در دیدار عادل المهدی، وزیر امور اقتصادی و دارایی عراق گفت: ایران و عراق باید با تدبیر در جهت افزایش دوستی ها گام بردارند، این راهی است که اگر از سوی مقامات عراق استمرار یابد، بدون شک منافع قابل توجهی برای هر 2کشور و برقراری ثبات و آرامش در منطقه بحران زده خاورمیانه خواهد داشت.
همکاری ها در بعد اقتصادی از جمله راهکارهایی است که علاوه بر این که برای 2کشور منافع سرشاری در پی دارد، راه را برای همکاری ها در دیگر زمینه ها نیز فراهم می کند.
امضای قرارداد همکاری میان صندوق ضمانت صادرات ایران و بانک تجارت عراق برای کاهش خطرپذیری سرمایه گذاران و صادرکنندگان ایرانی و حضور رئیس اتحادیه اتاقهای بازرگانی عراق در نشست مسوولان اتاقهای بازرگانی ایران و عراق ، سرآغاز این همکاری ها بود که با برگزاری همایش اخیر اقتصادی ایران و عراق در تهران این همکاری ها به نقطه مطلوبی رسیده است.


واقع بینی مقامات عراق لازمه ایجاد ثبات در منطقه
دکتر مصطفی ملکی ، استاد روابط بین الملل می گوید: اگر حادثه 11سپتامبر را نقط عطف در سیاست خارجی امریکا بدانیم، استراتژی امریکا بعد از انقضای جنگ سرد در عراق بر مبنای استراتژی پیشگیرانه یا بازدارندگی پیشتاز با هدف جلوگیری از سر بر آوردن هر قدرتی در برابر ایالات متحده در هر نقطه از جهان است.
وی گفت: در استراتژی پیشگیرانه به دلیل تفاوت سرشت تهدیدها در عصر کنونی یعنی تغییر تهدیدها از تهدیدهای کلاسیک دوران جنگ سرد به تهدیدهای غیرمتعارف و نامتقارن ، شناسایی منشا تهدید در دستور کار سیاست خارجی امریکا قرار گرفته است.
بنابراین ، پس از عراق تخلیه شده از انرژی ، جمهوری اسلامی ایران با ظرفیت قابل ملاحظه اقتصادی ، سیاسی و فرهنگی به عنوان مانع استراتژیک امریکا به شمار می رود.
به گفته دکتر ملکی ، اگر این ظرفیت ایران با توان کشورهای همسایه پیوند بخورد، امریکا بیشتر مشکل خواهد داشت ، پس لبه تیز تیغ آن به سمت ایران نشانه خواهد رفت.
دکتر ملکی گفت: در ادبیات جدید امریکا منابع زیرزمینی به عنوان کالای استراتژیک که ثبات جهانی به آن وابسته است ، نگریسته می شود که نمی توان برای آن تصمیم گیری ملی و داخلی کرد.
در این زمینه مشارکت شرکتهای چند ملیتی نیز با هر تدبیری در دستور کار استراتژی امریکا قرار دارد و جمهوری اسلامی ایران به عنوان بزرگ ترین عامل بازدارنده در این جهت ارزیابی می شود.
او بااشاره به همایش اقتصادی ایران و عراق در تهران گفت: این همایش که به معنای پیونددادن منابع تک بعدی و مسطح به چندضلعی است ، یقینا علاوه بر رفع سوئتفاهم ها و شناسایی توانایی های متقابل 2کشور، زمینه ساز منافع ملی ایران و عراق خواهد بود و امنیت را فراتر از بعد مرزی و سرزمینی ، به تعمیق روابط دوجانبه سوق خواهد داد.
این امر ممکن نخواهد بود مگر با واقع بینی مقامات دولت موقت عراق که امنیت منطقه ای بدون دخالت نیروهای بیگانه و در سایه همکاری های متقابل کشورهای منطقه ممکن خواهد بود.

عباس محمدنژاد
newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها