وقتی سلامتی طعم شیرینی می‌گیرد

اگر این روزها سری به قنادی‌ها و شیرینی‌پزی‌های شهر بزنید، می‌بینید که شیرینی‌های متنوعی برای سال نو پخت می‌شود.

حال تصور کنید برای خرید شیرینی عید با خانواده همراه شده و وارد یکی از این قنادی‌ها می‌شوید. اولین چیزی که افکار شما را مغشوش می‌کند بوی هوس‌انگیز شیرینی‌های در حال پختی است که فضای قنادی را در برگرفته است. سعی می‌کنید به این موضوع بی‌توجه شوید تا بتوانید بهترین انتخاب را داشته باشید.

در حالی که تمام توجهتان را صرف انتخاب بهترین نوع شیرینی خشک کرده‌اید، ناگهان با انواع متنوعی از شیرینی‌های‌ تر مواجه می‌شوید.

در این زمان چه می‌کنید؟ خب مسلم است؛ بدون هیچ تاملی اقدام به خرید انواع متنوع این شیرینی می‌کنید، اما پرسش اینجاست شیرینی‌های تر و خشک چه ویژگی‌هایی دارد، کدام یک برای پذیرایی عید مناسب‌تر است، فسادپذیری این شیرینی‌ها چه میزان است و آیا سلامت ما را تهدید می‌کند؟

شیرینی‌هایی که در ترکیبشان خامه به کار رفته شیرینی ‌تر نام دارد. این شیرینی‌ها در مقایسه با انواع شیرینی‌های خشک که فاقد خامه است، چربی و کالری بیشتری داشته و معمولا در ترکیب آنها از روغن‌های مخصوص قنادی استفاده می‌شود.

این روغن‌ها جهت افزایش کیفیت شیرینی اغلب از ترکیب چند نوع روغن مختلف تهیه می‌شود و به دلیل دارابودن اسیدهای چرب اشباع با ایزومر ترانس بالا می‌تواند با ورود به بدن کلسترول و تری‌گلیسیرید بد خون را افزایش داده و دردسرساز باشد.

شیرینی‌های تر محیط مساعدی برای رشد و تکثیر انواع میکروارگانیسم‌ها بوده و خامه آنها در کوتاه‌ترین زمان ممکن، تحت تاثیر نور و اکسیژن هوا تجزیه و اکسید شده و به رادیکال‌های آزاد تبدیل می‌شود و طعم آن تغییر خواهد کرد. این شیرینی‌ها باید در یخچال نگهداری و ظرف مدت یک الی دو روز مصرف شود، بنابراین برای پذیرایی عید مناسب نیست. شیرینی عید باید ماندگاری طولانی داشته و حداقل برای 2 هفته سالم و تازه باقی بماند.

بسیاری از قنادی‌ها و شیرینی‌پزی‌های سطح شهر برای تهیه شیرینی‌های تر از خامه‌های غیرپاستوریزه استفاده می‌کنند. این نوع خامه‌ها می‌تواند بیماری‌هایی چون تب مالت، سل، لیستریوز و برخی بیماری‌های روده‌ای و عفونی مهلک را در مصرف‌کننده ایجاد کند.

از سوی دیگر، آلودگی ظروف تهیه، کارگران بیمار، استفاده از انواع مواد رنگی و اسانس‌های غیرخوراکی، استفاده از میوه‌های نشسته و آلوده به انواع انگل‌ها برای تزیین این نوع شیرینی‌ها و شرایط نامناسب نگهداری، همگی ازجمله عواملی است که می‌تواند برای سلامت خطرآفرین باشد بنابراین شیرینی‌های خامه‌ای، بخصوص کیک عروسی و جشن تولد را از اماکن معتبر تهیه کنید، چراکه در صورت مسمومیت‌زایی تعداد زیادی از افراد را درگیر خواهد کرد.

شیرینی رایج ایام نوروز شیرینی خشک است. شیرینی نخودچی، زبان، ساقه عروس، پفکی گردویی یا نارگیلی، کشمشی، گل‌محمدی، مربایی و انواعی که در ترکیب آنها خامه به کار نرفته باشد، ازجمله این شیرینی‌هاست. شیرینی‌های خشک ماندگاری طولانی داشته و فسادپذیری اندکی دارد.

اغلب این شیرینی‌ها از آرد گندم، شیر، شکر، تخم‌مرغ، روغن‌های مخصوص قنادی، بهبوددهنده‌ها، طعم‌دهنده‌ها و افزودنی‌های دیگر تهیه شده است.

آردی که در این نوع شیرینی‌ها به کار می‌رود، آرد گندم بدون سبوس است. این آرد فاقد فیبر، پروتئین‌های اصلی و ریزمغذی‌ها (ویتامین‌ها و املاح معدنی) بوده و سرشار از مواد نشاسته‌ای و کالری است.

برای سفیدکردن این آردها نیز از مواد شیمیایی خاصی استفاده می‌شود که به طور نسبی سمی بوده و در درازمدت به مسمومیت‌های حاد و مزمن منجر می‌شود.

در بیشتر شیرینی‌جات برای ترد و پفکی‌شدن حجم محصول از بیکینگ‌پودر استفاده می‌شود. این بهبوددهنده از مخلوط جوش شیرین (بی‌کربنات سدیم)، اسیدهای ضعیف و مواد مولد گاز CO2 تهیه شده است.

بر اساس تحقیقات انجام‌شده، این مواد می‌تواند مولد زخم‌های معده و روده و تنش‌های عصبی باشد و از همه مهم‌تر اثر عمیقی روی غدد تناسلی زنان داشته و سبب کوچک‌شدن و ناکارایی تخمک‌ها می‌شود.

همچنین می‌تواند با کلسیم و آهن موجود در بدن ترکیب شده و از قدرت جذب این عناصر بکاهد. بد نیست بدانید در ترکیب این نوع بهبوددهنده‌ها سدیم مخفی وجود داشته و برای افراد مبتلا به پرفشاری خون محدودیت مصرف دارد.

احساس جمع‌شدن دهان پس از صرف برخی از شیرینی‌ها بخصوص کیک‌ها نشان‌دهنده وجود بیکینگ پودر فراوان محصول است.

بسیاری از قنادی‌ها برای پاسخگویی به افزایش ناگهانی تقاضای شب عید، از ماه‌ها قبل شیرینی‌هایی را تهیه و انبار می‌کنند.

مسلما در طول این مدت نیز تغییراتی در ترکیبات آنها پدیدار می‌شود که برای سلامتی زیانبار خواهد بود بنابراین ابتدا شیرینی را از نظر طعم، بو و تازگی تست کرده و به مقدار کم، از قنادی‌های معتبری که دارای مجوز بهداشت هستند، خریداری کنید. از خرید شیرینی‌های رنگی و پراسانس نیز خودداری کنید.

سعی کنید برای پذیرایی عید، شیرینی‌های ریز و سبکی که کمترین روکش شکلات، شکر، کرم و خامه را دارند انتخاب کنید. این نوع شیرینی‌ها کمترین کالری را داشته و مصرف کم آن ضرر چندانی نخواهد داشت.

از نگهداری طولانی‌مدت شیرینی در یخچال یا فریزر خودداری کنید. این کار موجب برگشت طعم و کاهش کیفیت شیرینی می‌شود. معمولا ایجاد بوی «نا» در شیرینی‌های خشک، نشان‌دهنده پایان تاریخ مصرف آنهاست.

فاخره بهبهانی - گروه سلامت