خبرنگار ، کمی حرمت می خواهد

سطح مدیریت رسانه ای را در مطبوعات ما چگونه ارزیابی می کنید؛
برداشت من از مدیریت رسانه ای یک برداشت کلان است. از نگاه من ، در ساختار مدیریت رسانه ای همه نهادهای اجتماعی مرتبط با فرهنگ سهیم هستند و این ساختار است که تعیین کننده سطح کیفی رسانه ها و مطبوعات است . به عبارت دیگر ، وقتی از نگاه کلان به جایگاه مطبوعات در جامعه نگاه می کنیم ، در می یابیم که این جایگاه با آنچه که انتظار آن می رود ، ناهماهنگ است . البته در سخنرانی ها و نطق ها ، ما جایگاه والایی برای مطبوعات قائلیم اما به نظر من ، بخشی از این حرفها، تعارف است . نهاد مطبوعات و منزلت آن در جامعه ما هنوز موجه جلوه نکرده است و این منزلت در تعامل این نهاد دولت و جامعه ، تعریف نشده است . به همین دلیل هم ، توفیقات ما در این عرصه ، توفیقات گاه به گاه بوده و بارقه هایی مقطعی داشته است.
نقش خبرنگار را در این میان چگونه ارزیابی می کنید؛
خبرنگار تا زمانی که امنیت حرفه ای و امنیت شغلی ندارد و فاقد منزلت و جایگاه اجتماعی است ، نمی توان انتظاری از او داشت. نمی توان از چنین خبرنگاری خواست که در عرصه های حرفه ای بدرخشد و اوج بگیرد. به نظر من ، ما از خبرنگار مسوولیت می خواهیم ولی اختیار به او نمی دهیم و این یک تضاد بزرگ است. انتظار شفاف سازی مسائل از خبرنگار در چنین شرایطی ، عاقلانه نیست.
درباره نقش مطبوعات در جامعه چه نظری دارید؛
مطبوعات و رسانه ها زبان گویای دستگاههای مختلف در تمام جوامع هستند و به منزله پل ارتباطی میان این دستگاهها با مردم به شمار می روند. مطبوعات با تمام سرعت وقایع مختلف اجتماعی ، سیاسی ، فرهنگی ، اقتصادی و... را به اطلاع عموم رسانده و از سویی دیگر به عنوان چشم و گوش مردم مشکلات و مسائل موجود را بیان می کنند.

سیدمحمد ویژگان ، دبیر سرویس خبر روزنامه اطلاعات:
تلاش خبرنگاران برای رساندن مشکلات مردم به گوش مسوولان

یک خبرنگار حرفه ای به نظر شما کیست؛
به دشواری می توان تصویری قاطع و روشن از یک روزنامه نگار حرفه ای ترسیم کرد و این بیشتر به خاطر تنوع مطبوعات و تنوع روشهای تنظیم و نشر اخبار است که خود زمینه ای را برای پرورش و فعالیت استعدادهای متفاوت خبرنگاران فراهم می آورد و در مجموع طیفی از خبره ترین و معروفترین خبرنگاران تا یک خبرنگار عکاس گمنام و کم تجربه را در برمی گیرد و زمینه را برای شکوفایی استعدادها آماده می سازد. به طور کلی روزنامه نگاری حرفه ای با زمینه ای باز و گسترده است ولی از سویی تخصصی شدن روزافزون تکنیک های حرفه ای ایجاب می کنند شخصی که این حرفه را انتخاب کرده است ، علاوه بر استعداد و قریحه شخصی و تحصیلات پایه ضروری ، دوره یا دوره های حرفه ای را نیز گذرانده باشد. باید گفت که روزنامه نگاری ، حرفه ای هنری فنی به حساب می آید و روزنامه نگار موفق کسی است که با پشتوانه ، ذوق و قریحه به این حرفه جذاب رو آورده و به ارزش انکارناپذیر آموزش های لازم ، تمرین ، مطالعه جدی و پیگیر و کسب تجربه در این قلمرو بهای لازم را بدهد.

سعید افسر ، معاون سردبیر روزنامه ایران:
درد خبرنگاران ، درد مردم است

کلمه «خبرنگار» چه مفهومی را در ذهن شما تداعی می کند
در ذهن من واژه خبرنگار ، رسالتی را که باید و می تواند در برخورد با موضوعات و اطلاعات داشته باشد، به وجود می آورد. در واقع حس غریبی است . در مواجهه با این واژه مفهوم «درد» به ذهنم می آید و بعد از آن کاستی ها و نقصهایی که این حرفه دارد و امنیت شغلی!.
منظورتان از «درد» دقیقا چیست؛
روزانه ، تماسهای بسیاری از طرف مردم با دفتر روزنامه داریم که برای درج برخی از آنها با توجه به شرایط و برخی ملاحظات ، محدودیت هایی هست و اینها همه درد است ، دردی که خبرنگار می کشد.
در مورد خبرنگار و قلم فروشی صحبت کنید.
البته باید بگویم کسی که قلم فروشی می کند ، دیگر خبرنگار نیست ، بلکه «خبر بیار» است . متاسفانه این اتفاق گاهی به خاطر نداشتن امنیت شغلی رخ می دهد. هر چند که افزایش تعداد نشریات در سالهای اخیر که به حضور افراد غیرحرفه ای و غیرمتخصص در زمینه روزنامه نگاری و خبرنگاری دامن زده است ، زمینه قلم فروشی را موجب شده تا جایی که بعضی از خبرنگاران جوان و غیرحرفه ای خودشان را تا اندازه مصاحبه با فلان هنرپیشه یا ستاره فوتبال تنزل داده اند. ناگفته نماند که افزایش نشریات و مطبوعات در سالهای اخیر که مدیرمسوولانشان دارای گرایشات سیاسی خاصی هستند ، سبب شده تا خبرنگار پیرو همین گرایشات خاص ، ناخواسته در جهت خلاف حقیقت و اصول حرفه ای گام بردارد.

نصرالله دادار معاون سرویس گزارش روزنامه کیهان:
عشق خبرنگار به مردم

تعریف شما از خبرنگار چیست؛
به نظر من خبرنگار انسان فرهیخته ای است که در جهت رشد و تکامل اجتماعی جامعه خود تلاش می کند و به همین دلیل او حاضر است همه سختی های کار را اعم از عدم همکاری مسوولان مختلف و روابط عمومی ها و کسانی که اساسا مخالف شفاف سازی مسائل جامعه هستند ، تحمل کند. در یک جمله ، می توان خبرنگاری را شغلی عاشقانه در راه خدمت به مردم دانست . اگر چه متاسفانه ساختار حرفه ای امروز مطبوعات برای تلاش و تکاپوی خبرنگاران فراهم نیست ، ولی با همین شرایط، خبرنگاران دلسوز و وارسته ای در جامعه مطبوعاتی می توان یافت که برای رسیدن به اهداف اصلی این حرفه که روشنگری و شفاف سازی است ، تلاش می کنند. به نظر من خبرنگار واقعی ، عاشق مردم است.
مشکلات حرفه خبرنگاری را چگونه می بینید؛
مهمترین مشکلی که امروز خبرنگاران با آن روبه رو هستند ، نگاه غیرحرفه ای و غیرعلمی برخی از متولیان روزنامه ها به کار مطبوعاتی است. عمدتا نگاه آنها یک نگاه سیاسی و در جهت مسائل غیرحرفه ای مطبوعات است . به اعتقاد من ، مهمترین مشکل دیگر حرفه خبرنگاری این است که زمینه فعالیت حرفه ای در عرصه روزنامه نگاری که مهمترین مولفه آن روشنگری و شفاف سازی مسائل مختلف جامعه است.
به نظر شما تکریم خبرنگاران در چیست؛
بهترین روش تکریم خبرنگاران تلاش برای ایجاد امنیت و استقلال شغلی آنهاست که در شرایط فعلی بسیار ضعیف است . در شرایط فعلی اگر خبرنگاری ریسک افشاگری و شفاف سازی موضوعات مورد نظر مردم را به جان بخرد و به نتایج خوبی هم برسد ، برای انعکاس این نتایج مورد حمایت قرار نمی گیرد و همین امر موجب می شود که جسارت خبرنگاران بشدت افت کند.