خطر خشکی زاینده رود

استان چهار محال و بختیاری سرزمینی مرتفع در فلات مرکزی ایران است که از قلمرو 16 هزار و 500 کیلومتر مربعی این استان ، بیش از 70 درصد را کوهستان تشکیل داده که بلند ترین آنها قله چهار هزار و548 متری زرد کوه بختیاری است.

این استان به علت ماهیت مرتفع کوهستانی، در مسیر باده های مرطوب سیستم های مدیترانه ای قرار داشته و موجب صعود و تخلیه بار این سامانه می شود به طوریکه میانگین بارش سالانه آن در حدود 700 میلیمتر بوده و این استان با وجود مساحت کم، 10درصد از منابع آب کشور را در اختیار دارد.

پراکنش مکانی منابع آب در این استان بسیار نامناسب است به طوریکه مقدار بارندگی سالانه آن کمتر از300 متر از مناطق شرقی (منطقه بروجن) تا بیش از یک هزار و 400 میلیمتر در مناطق غربی (منطقه کوهرنگ) است.

 این نزولات جوی در مناطق مرتفع غالبا به صورت برف است و وجود ارتفاعات پوشیده از برف یکی از ویژگی های اقلیمی این استان محسوب می شود.

عمده ریزش های جوی و برف و باران در کوه های بختیاری (شهرستان کوهرنگ) منشا سرشاخه های رودخانه های کارون، دز و زاینده رود است (دو سرچشمه اصلی زاینده رود عبارتند از آب تونل کوهرنگ در زردکوه بختیاری و چشمه دیمه که هر دو در شهرستان کوهرنگ واقع هستند.)

شهرستان کوهرنگ یکی از شهرستان های استان چهار محال و بختیاری است که تامین کننده آب دو رودخانه کارون و زاینده رود به شمار می آید از این روبارش در این شهرستان اهمیت بالایی برای مردم استان های اصفهان، خوزستان، چهار محال و بختیاری و مناطق مرکزی ایران دارد.

ارتفاع بالای 75 سانتی متر، یک متر وحتی دو متر برف در روی کوه های این شهرستان نکته عادی محسوب می شود، شاید ارتفاع بالای دومتری برف برای قشری از مردم عجیب باشد اما برای ساکنین این استان و شهرستان کوهرنگ مطلبی بدیهی است.

اما در حال حاضر ارتفاع یک سانتی متری برف در این شهرستان به عنوان نکته غیر عادی و خالی از انتظار تبدیل شده است.

اینکه چگونه امسال شهرستان کوهرنگ با این میزان بارندگی می تواند جوابگوی تامین آب دو رودخانه بزرگ کشور باشد، سئوالی است که در ذهن مردم این دیار و استانهای وابسته نقش بسته است.

خطر خشک شده دوباره زاینده رود در قسمت پایین دست

با این روند بارش می توان کم آبی را برای رودخانه کارون و زاینده رود پیش بینی کرد و حتی خشک شدن دوباره زاینده رود در قسمت پایین دست (اصفهان) خالی از تصور نیست.

مدیرکل هواشناسی چهار محال و بختیاری در این خصوص اظهار داشت: به طور متوسط باید  دی ماه در شهرستان کوهرنگ 75 سانتی متر برف باشد ولی هم اکنون یک سانتی متر برف بر روی زمین نشسته و آنهم در اثر باران و گرمی هوا آب شده است.

شاهرخ پارسا افزود: ذخایر آب استان کاهش یافته و دشت های این استان به جز یک یا دو مورد، دشت های ممنوعه شده اند.

وی بیان داشت: ما در چند هفته گذشته چندین سامانه بارشی در سطح کشور داشته ایم و آرایش مراکز فشاری ما به گونه ای بوده که این سامانه های بارشی در مناطق شمالی کشور عبور داشته و آنجا بارش داشته اند.

مدیر کل هواشناسی چهار محال و بختیاری تاکید کرد: سامانه هایی نیز از روی منطقه زاگرس مرکزی عبور کرده اند اما به دلیل اینکه شرایط مناسب نبوده بارشی در این استان صورت نگرفته است.

وی عنوان کرد: سال زراعی امسال (90-91) در این استان به گونه ای آغاز کرده ایم که با کمبود بارش 116 درصدی در طی چهار سال گذشته مواجه بوده ایم.

پارسا با بیان اینکه بارش پاییز در این استان خوب بود، بیان داشت: با وجود اینکه 25 روز آذرماه بارش نداشته ایم، بارش پاییز در حد نرمال بوده است.

مدیرکل هواشناسی چهار محال و بختیاری تاکید کرد: این استان تا 19 دی ماه با میانگین بلند مدت 11 درصد کاهش بارش دارد.

وی با بیان اینکه در شهرستان کوهرنگ یک هزار و 791 میلیمترکاهش بارش داریم، اذعان داشت: ما درگیر کمبود بارش بوده ایم و سال زراعی را نیز با کاهش بارش شروع کرده ایم.

مدیرکل هواشناسی چهار محال و بختیاری افزود: شهرستان کوهرنگ در حدود 18 درصد کاهش بارش دارد.

پارسا تاکید کرد: فارسان در حدود 25 درصد و شهرستان اردل در حدود شش درصد کاهش بارندگی دارند.

وی با بیان اینکه این کاهش های بارندگی نشان دهنده این است که ما درگیر خشکسالی آبشناسی بوده ایم، افزود: در حال حاضر در این استان در حدود 17 درصد خشکسالی متوسط داریم.

مدیرکل هواشناسی چهار محال و بختیاری افزود: در این استان 30 درصد خشکسالی ملایم وهفت درصد خشکسالی شدید در این استان در حال حاضر داریم.

پارسا بیان داشت: استان چهار محال و بختیاری درحال حاضر در بین استان های کم بارش قرار گرفته ودر جایگاه 13 کشور از لحاظ کم بارشی قرار گرفته ایم و این در حالی است که این استان تامین کننده دو حوزه مهم آب زاینده رود و کارون است.(مهر)