ناظری دائمی به نام مخاطب

اما به راستی تا چه حد این ادعاها می‌تواند مورد قبول واقع شود آن هم در سینمایی که دیگر رقابت در فروش، رسیدن به عدد میلیارد نیست بلکه چند میلیاردی شدن فیلم است که اهمیت پیدا می‌کند و آن را در دسته فیلم‌های پرفروش قرار می‌دهد.

حتی می‌توان این خرده را به دست اندرکاران تلویزیون هم گرفت چرا که آنها هم دیده نشدن برخی آثار خود را به گردن شبکه‌های تازه تاسیس فارسی زبان ماهواره‌ای می‌اندازند اما با مروری بر سریال‌های خوب و قابل توجهی که این سال‌ها ساخته شده و بخوبی هم مورد توجه مخاطبان قرار گرفته می‌توان براحتی این ادعا را زیر سوال برد.

به عنوان نمونه مجموعه «وضعیت سفید» به عنوان یکی از بهترین سریال‌هایی که بتازگی پخش آن به پایان رسیده بخوبی این معادله را بر هم زد و نشان داد که کار اگر اصولی باشد و برمبنای فکر و هدف خاصی ساخته شده باشد، اگر صرفا برای پر کردن زمان در نظر گرفته نشده و برای لحظه به لحظه سریال برنامه‌ریزی شده باشد، هم منتقدان و روزنامه‌نگاران از مخاطبان پر و پا قرص آن خواهند بود و هم می‌تواند مخاطبان خاص و عام تلویزیون را راضی نگه دارد بنابراین می‌توان این قاعده را پذیرفت که اگر اثری حرفه‌ای ساخته شده باشد مخاطب هم به صورت دائمی آن را دنبال خواهد کرد.

در سینما هم همین اصل پذیرفته است، اگر فیلم خوب ساخته شده باشد حتما مخاطب خواهد داشت و دیگر نمی‌توان به جنگ مغلوبه‌ای میان تلویزیون و سینما به نفع تلویزیون معتقد بود.

از این بحث مقدماتی می‌توان نتیجه گرفت که افزایش ساخت تله فیلم در صدا و سیما یا پخش جشنواره‌ای فیلم‌های سینمایی ایران و جهان در شبکه‌ها و به مناسبت‌های مختلف نه تنها به کاهش مخاطبان سینما نینجامیده بلکه امسال بواسطه اکران فیلم‌هایی که حرفی برای مخاطب دارند، سینما افزایش مخاطب نیز داشته است.

همچنین نباید از نظر دور داشت که تلاش شبکه‌ها و همچنین سیمافیلم در خصوص ساخت تله‌فیلم‌های جدید برای پر کردن جدول‌های خالی پخش دلیل و توجیه خوبی برای کاهش کیفیت آنها نخواهد بود.

بهانه‌هایی از قبیل بودجه‌های محدود، کمبود وقت، زمان پخش نامناسب و... نیز در این بازار رقابتی به هیچ‌وجه نمی‌تواند دلایل محکمه پسند و قابل قبولی برای کیفیت پایین تولیدات تلویزیون باشند.

هر چند سینماگران نباید به تلویزیون به عنوان رقیب در جذب مخاطب نظر داشته باشند و کم شدن مخاطبان فیلم خود را به عواملی اینچنینی نسبت دهند، دست اندرکاران ساخت تله فیلم نیز نباید تنها به‌واسطه این‌که ممکن است فیلم تلویزیونی آنها یکبار روی آنتن برود از کیفیت اثر خود بکاهند.

این اصل که یک اثر خوب و موجه چه در تلویزیون و چه در سینما مخاطب خودش را خواهد داشت اصلی پذیرفته شده است که از همان ابتدای آغاز تولید باید مدنظر قرار بگیرد و چه بسا این‌که فیلم‌های تلویزیونی بارها فرصت بازپخش را خواهند یافت و اگر به لحاظ کیفی در موقعیت قابل قبولی باشند شانس بیشتری برای دوباره دیده شدن خواهند یافت.

جشنواره تله‌فیلم‌های جام‌جم و پخش فیلم‌های برگزیده‌ از شبکه سه و استقبالی که از آن شده، نشان داد مخاطبان زیادی هستند که دوست دارند فیلم‌های تلویزیونی را به عنوان گزینه‌ای برای گذراندن اوقات فراغت انتخاب کنند و شاید این جشنواره تلنگری باشد به همه آنهایی که در عرصه ساخت فیلم‌های تلویزیونی فعالند تا بیش از هرچیز به بالابردن سطح کیفی ساخته‌های خود تلاش کنند.

برگزاری این جشنواره همچنین نشان می‌دهد که هرساله حجم بالایی از فیلم‌های تلویزیونی در ‌گونه‌های مختلف درحال تولید است و نباید اجبار در تولید و نیاز به افزایش تولیدات، کیفیت آنها را زیر سوال ببرد.

باید سازندگان تله‌فیلم باور کنند که نهاد ناظری به نام مخاطب دارند و این مخاطب هر لحظه فعالیت‌های آنها را رصد می‌کند. اگر خوراک مناسبی برای آن تدارک ندیده باشند، از آنها و آثارشان دور خواهند شد.

قهر تماشاگران سینما از سالن‌ها را یادتان می‌آید؟ کسی مقصر نبود جز خود فیلمسازانی که در ورطه تکرار افتاده بودند. برای تله‌فیلم هم اگر سطحی‌سازی را به بهانه‌های مختلف توجیه کنند نتیجه‌ای نخواهد داشت جز قهر مخاطبان.

جشنواره فیلم‌های تلویزیونی فرصتی است برای این‌که کارگردانان تلویزیون دیده ‌شوند. در این شرایط کیفیت حرف اول را می‌زند و باید در تمامی کلیات و جزئیات اثر مورد توجه قرار گرفته شود.

مبینا بنی‌اسدی - جام‌جم