طرح احیای جنگل های زاگرس

بر اساس نقشه پوشش گیاهی منابع ملی اعم از جنگل، مرتع و بیابان در استان ایلام، یک میلیون و 750 هزار هکتار معادل 88 درصد مساحت استان را تشکیل می دهد.

سهم جنگل از مساحت استان 642 هزار و 667 هکتار معادل 22 درصد و سهم مراتع و بیابان از کل مساحت استان یک میلیون و 112 هزار و 357 هکتار معادل 55.5 درصد است.

جنگل های استان ایلام جزو جوامع جنگلی مناطق خشک و نیمه خشک سلسله جبال زاگراس است.

9 درصد جنگل های زاگرس در استان ایلام قرار دارد و این استان نقش مهمی در اکوسیستم استان های زاگرس نشین دارد.

تیپ غالب درختان استان ایلام از نوع بلوط است به طوری که بیش از 90 درصد جنگل های استان از این گونه تشکیل شده است. گونه های دیگری مثل بادام کوهی، زالزاک و... نیز در استان ایلام وجود دارد.

جنگل های استان ایلام شامل  دو هزار و 594 هکتار انبوه و 211 هزار و 84 هکتار نیمه انبوه و 416 هزار هکتار تنک است.

در چند سال اخیر و در سال جاری درختان بلوط استان ایلام به عنوان گونه غالب درختی جنگل های استان ایلام بر اثر مشکلات مختلف دچار خشکیدگی شده اند.

به همین منظور در سال جاری طرح احیای جنگل های زاگرس به چندین روش در سطح جنگل های استان ایلام آغاز شده است.

معاون فنی اداره کل منابع طبیعی استان ایلام در این خصوص گفت: سطح جنگل های استان ایلام 642 هزار هکتار است و گونه غالب جنگل های آن، بلوط است.

عبدالسلام پیری بیان داشت: متاسفانه بر اثر عوامل شروع کننده از جمله خشکسالی، تغییر اقلیم در استان، ریزگردها و عوامل مستعدکننده مثل حضور دام در جنگل، زراعت، فعالیت های عمرانی، آتش سوزی باعث شده درختان بلوط استان ایلام دچار خشکیدگی شوند.

وی بیان داشت: مهمترین بیماری که در درختان بلوط استان ایلام وجود بیماری زغالی بلوط است که متاسفانه هیچ گونه درمانی ندارد.

این مسئول بیان داشت: مجموع عوامل بالا باعث شده سطح خشکیدگی درختان بلوط در استان ایلام افزایش یابد. به همین منظور اداره کل منابع طبیعی استان ایلام به عنوان دستگاه پیشرو برای مقابله با خشکیدگی درختان بلوط وارد عمل شده است.

وی افزود: اواخر تابستان امسال رییس سازمان جنگل ها و مراتع کشور دستورالعمل اجرایی طرح مقابله با خشکیدگی درختان را به استان های درگیر از جمله ایلام ابلاغ کرده است.

این مسئول تصریح کرد: مسئولان اداره منابع طبیعی استان ایلام با بومی کردن این طرح برای مقابله با خشکیدگی درختان بلوط متناسب با وضعیت استان اقدام کرده اند.

پیری اظهارداشت: بر این اساس، درختانی که ضعیف هستند سطح تاج این درختان و حجم ریشه آنها با توجه به خشکسالی متناسب شده است.

وی عنوان کرد: سطح تاج درختان سبک تر می شود و آن شاخه های خشک شده درختان نیز برای اینکه محل تجمع آفات نشوند قطع و از جنگل خارج می شوند.

معاون فنی اداره کل منابع طبیعی استان ایلام افزود: درختانی که بر اثر بیماری دچار خشکیدگی و نیمه خشک شده اند برای اینکه به دیگر نقاط جنگل و درختان سرایت نکنند نیز قطع و از جنگل خارج می شوند و درختانی که دچار بیماری شده اند به طور قطع معدوم می شوند.

«پیری» عنوان کرد: علاوه بر اقدامات جمع آوری و حرس تنظیفی که انجام می گیرد بحث ذخیره نزولات آسمانی  در پای درختان با احداث چاه نیز انجام می شود.

وی افزود: انجام این کار باعث می شود نزولات آسمانی هرچند خیلی اندک از دسترس درخت خارج نشود و در خاک ذخیره شود تا درخت هنگام نیاز از آن استفاده کند.

پیری تصریح کرد: در نقاطی که بر اثر قطع درختان خشک فضا باز شده است همزمان بحث بذرکاری و نهال کاری نیز انجام می گیرد تا خاک مورد فرسایش قرار نگیرد.

این مسئول بیان داشت: در واقع باید با ایجاد یک پوشش گیاهی مناسب بتوانیم هم آب و هم خاک را حفظ کنیم.

وی با بیان اینکه مجموع این اقدامات در قالب طرح مقابله با خشکیدگی درختان بلوط استان ایلام در هشت شهرستان در حال انجام است، افزود: این طرح در سطح 100 هزار هکتار در نقاط مختلف استان ایلام اجرا می شود.

«پیری» با بیان اینکه عملیات اجرایی این طرح از یک ماه گذشته آغاز شده، افزود: علم جنگل می گوید اگر درخت ضعیف شد باید کمک شود تا تقویت شود.

این مسئول اضافه کرد: این طرح پیشگیری همزمان با احیای جنگل های بلوط منطقه انجام می شود و برای اجرای این طرح با رایزنی های صورت گرفته نزدیک پنج میلیارد تومان اعتبار اختصاص یافته است.

«پیری» بیان داشت: ایلام در بین 11 استان زاگرس نشین در رده چهارم در زمینه میزان مساحت جنگل قرار دارد.

این مقام مسئول با بیان اینکه بر اساس برآورد انجام شده نزدیک به 10 درصد از 642 هزار هکتار جنگل های بلوط استان ایلام خشک شده اند، گفت: متاسفانه میزان و شدت خشکیدگی درختان بلوط در استان ایلام نسبت به دیگر استان های زاگرس نشین بیشتر است.

«پیری» در پاسخ به این سوال که چرا خود میوه و بذر بلوط نیز در درختان کم شده است، گفت: بذردهی درختان جنگلی به صورت سال به سال است و به این صورت یک سال کم است سال بعدی زیاد البته بحث خشکسالی در کم شدن بذر بلوط در درختان نیز موثر بوده است.

بلوط از دیرباز تاکنون جایگاه خاصی نزد مردم ایلام داشته و هم اکنون بسیاری از مناظر بکر طبیعی استان از درختان بلوط تشکیل شده است.

امید است با اجرای این طرح حداقل از خشکی درختان بلوط استان ایلام جلوگیری شود.(مهر)