انار میوه تندرستی

85 درصد انار آب و 10 درصد آن را قندهای ساده تشکیل می‌دهد همچنین 5‌/‌1 درصد پکتین دارد که حاوی چند نوع فیتواستروژن و برای دستگاه گوارش مفید است. انار منبع خوبی از ویتامین‌های B1، B2، B9 و ویتامین‌های C و K می‌باشد.

انار منبع غنی از آنتی‌اکسیدان‌های قوی است که نتایج تحقیقات اپیدمیولوژیک نشان می‌دهد مصرف میوه انار و انگور قرمز و سبزیجات که حاوی پلی‌فنولیک هستند به میزان قابل‌توجهی از میزان مرگ و میر ناشی از بیماری‌های قلبی ـ عروقی، سکته‌های مغزی و سرطان‌های مختلف می‌کاهند. مواد آنتی‌اکسیدان از طریق تخریب رادیکال‌های آزاد حاصل از متابولیسم در بدن تاثیرات مفید خود را اعمال می‌کنند. در سال‌های اخیر مطالعات فراوانی در زمینه تاثیر بالقوه آنتی‌اکسیدان‌های پلی‌فنولیک در مجامع علمی مختلف انجام شده که نتایج این مطالعات مزایای فراوان مصرف میوه‌هایی که دارای رنگدانه قرمز هستند را نشان می‌دهد. انار، انگور قرمز و توت‌فرنگی ازجمله این میوه‌ها به شمار می‌روند. انار در این میان به دلیل دارابودن مقادیر بالایی از این ترکیبات پلی‌فنولیک بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.

فولات یا ویتامین B9 در برگ سبزیجاتی مانند اسفناج یا حبوبات مانند عدس و لوبیا و آب پرتقال وجود دارد. اخیرا انار و آب انار هم به عنوان منبعی غنی از فولات شناخته شده است. فولات نام شیمیایی این ویتامین و به شکل‌های شیمیایی مختلف وجود دارد. اسیدفولیک شکل Synthetic و پایدارترین شکل فولات است که به صورت مکمل یا افزوده‌شده در غذاهای غنی‌شده وجود دارد. نقش این ماده در بدن مهم است. فولات به تکامل طبیعی لوله‌های عصبی جنین در ماه‌های اول دوران حاملگی کمک می‌کند و همچنین به رشد سریع سلول‌های عصبی در دوران کودکی و دوران حاملگی کمک می‌کند. همچنین این ویتامین برای تشکیل تمام سلول‌های بدن ضروری است چون به صورت کوآنزیم در تولید DNA که ملکول حاوی خصوصیات توارثی است نقش دارد و به جلوگیری از جهش و تغییرات DNA کمک کرده و از بروز سرطان جلوگیری می‌کند.

فولات برای تشکیل هموگلوبین و تولید گلبول قرمز خون لازم و ضروری است. کمبود فولات باعث کم‌خونی و کمبود گلبول‌های قرمز می‌شود. فولات برای از بین‌رفتن غلظت هموسیستین خون مورد نیاز است. هموسیستین یک نوع اسیدآمینه است که در خون وجود دارد و افزایش آن باعث تنگ یا گشادشدن دریچه قلب، سکته قلبی و بیماری‌های قلبی می‌شود. کمبود فولات باعث بروز برخی ناراحتی‌های روحی ـ روانی مانند زودرنجی، فراموشی و برخی ناراحتی‌های گوارشی و بی‌اشتهایی می‌شود.

همراه با ویتامین B12 و ویتامین C به هضم غذا کمک کرده و قدرت مغز را در سالمندان تقویت می‌کند.

طی تحقیقاتی افزایش فولات در رژیم غذایی سالمندان از آلزایمر و پارکینسون جلوگیری می‌کند.

ترکیبات پلی‌فنولیک انار 30 ـ 15 برابر در از بین‌بردن و خنثی‌کردن رادیکال‌های آزاد موفق‌تر عمل می‌کند به همین سبب انار در مقایسه با انگور و چای سبز تا 3 برابر بیشتر موثر است همچنین برخی میوه‌ها مانند انار حاوی فرم طبیعی آسپیرین و سالیسیلات هستند. به این ترتیب خطر تشکیل لخته خون، سکته و تصلب شرایین را کاهش می‌دهند و برای کاهش حملات قلبی مفیدند.

انار در پیشگیری بیماری‌های قلبی ـ عروقی موثر است. نتایج تحقیقات نشان داده است که مصرف روزانه انار در افرادی که به درجاتی از تنگی و گرفتگی شریان کاروتید یا عروق کرونر دچار بوده‌اند طی چند سال 30 درصد کاهش در ضخامت چربی عروقی داشته‌اند. انار به علت خاصیت ضدالتهابی در کاهش فشار خون نیز مفید است. در مطالعه‌ای مصرف انار به کاهش 20 درصد فشارخون منجر شده است. انار به علت وجود مقدار زیادی آنتی‌اکسیدان‌های مختلف روی پیشرفت سرطان و پیشگیری از سرطان نیز موثر است. محققان در یک مطالعه که در نشریه معتبر سرطان چاپ شده به تعدادی از افراد مبتلا به سرطان پروستات روزانه یک لیوان آب انار دادند. با اندازه‌گیری P.S.A آنتی‌ژن اختصاصی پروستات نتایج دلگرم‌کننده‌ای به دست آمد. این افراد از درمان دیگری استفاده نمی‌کردند. دکتر پن توک، اورولوژیست و رئیس تیم تحقیقاتی اظهار امیدواری کرد شاید در آینده وجود آنتی‌اکسیدان‌ها در بدن در مقابل رادیکال‌های آزاد از بروز سلول‌هایی از جمله با اتصال به DNA از ایجاد تاثیرات سرطانی‌شدن جلوگیری کند.

در بیماران دیابتی احتمال بروز بیماری‌های قلبی و تصلب شرایین بسیار بالا است. نتایج تحقیقات در بیماران دیابتی نشان داد مصرف انار با وجود 10 درصد مواد قندی که دارد نه‌تنها باعث افزایش قند خون نمی‌شود بلکه در بهبود وضعیت قلبی ـ عروقی و پیشگیری از صدمات ناشی از قند خون بالا و اکسیداسیون چربی خون عروق نیز مفید است. افراد دیابتی می‌توانند روزانه یک لیوان آب انار را جزو برنامه غذایی خود داشته باشند.

ایران یکی از کشورهای تولیدکننده انار مرغوب می‌باشد. در ایران انار، آب انار و عصاره آن موجود است و در بیماری‌های التهابی و پیشگیری از بیماری‌های قلبی ـ عروقی و بیماری‌های بدخیم مصرف آن برای تمام افراد مفید خواهد بود.

دکتر اکبر کوشانفر

متخصص کودکان و استاد دانشگاه شهید بهشتی