معمای ترک‌های سی‌و‌سه پل

ماجرای کهنه عبور مترو از نزدیکی سی‌و‌سه پل چند سالی است به درگیری فعالان میراث فرهنگی استان اصفهان با مسوولان قطار شهری این شهر کهن کشورمان انجامیده است. همین امر باعث شده تا کوچک‌ترین موضوع درباره این بنای تاریخی در ذهن رسانه‌ها بزرگ جلوه کند. ترک خوردن سی‌و‌سه پل نیز یکی از همین اتفاقات بود؛ اتفاقی که این روزها گرچه برخی آن را تایید می‌کنند اما در مقابل بسیاری نیز هستند که به آن به دیده شک می‌نگرند.

اما در میان تمامی تایید‌ها و تکذیب‌های معمول در حاشیه اتفاقاتی از این دست که این روزها در رسانه‌ها منتشر می‌شود، موضوعی مطرح است که همگان بر آن ، اتفاق نظر دارند؛ سی‌و‌سه پل به هر حال ترک خورده است. بله! واقعیت آن است که اکنون ترک‌هایی روی این پل تاریخی دیده می‌شود اما دلیل اختلاف در این میان زمان ترک خوردن است که موافقان معتقدند این ترک‌ها در ماه‌های اخیر و پس از ساخت و ساز‌های مربوط به قطار شهری این شهر تاریخی صورت گرفته و مخالفان معتقدند که این ترک‌ها سالیان سال است که روی این بنای تاریخی به چشم می‌خورد.

این موضوع که با توجه به قدمت یک بنای تاریخی هر‌روز بر آسیب‌های موجود ‌ روی آن افزوده می‌شود موضوعی طبیعی است. در گوشه گوشه دنیا هر روز بناهای تاریخی متعددی در معرض تخریب قرار می‌گیرند. نمونه‌اش شهر تاریخی در ایتالیا که چندی پیش به دلیل فرسایش‌های زیاد طبیعی در معرض نابودی کامل قرار گرفت اما دولت این کشور با بودجه‌ای جداگانه تصمیم گرفت تا به مرمت اضطراری این شهر بپردازد. موضوع بسیار ساده است. اثر تاریخی در مقابل فرسایش‌های طبیعی مورد آسیب قرار می‌گیرد اما در مقابل وظیفه‌ای نیز در مقابل مسوولان قرار می‌گیرد که از فرسایش بیش از حد این ابنیه جلوگیری کنند.‌شاید مرمت اصولی و مداوم سی‌و‌سه پل به عنوان یک شاهکار معماری جهان در طول سال‌ها از تخریب آن جلوگیری می‌کرد. ترک‌های امروز این بنای تاریخی به هر دلیل که باشد زیبنده این بنا نیست. ‌ مسوولان میراث فرهنگی این روزها با افتخار در مقابل دوربین قرار می‌گیرند و می‌گویند که ترک‌های سی‌و‌سه پل امری طبیعی است حال آن که این امر نشان از بی‌تفاوتی در مقابل اتفاقی است که نباید اصولا رخ می‌داد. بله این درست است که در مسیر توسعه شهری هر استان کشور نباید مانعی ایجاد شود. قطار شهری اصفهان نیز از این امر مستثنی نیست اما در مقابل نیز هیچکس حق ندارد به هیچ دلیل موجهی به یک شاهکار هنری آسیب برساند. شاید تفاوت نگاه ایرانی به مفهوم میراث فرهنگی با نگاهی جهانی که در زمینه نگهداری از آثار تاریخی وجود دارد بتواند در این زمینه مشکل‌گشا باشد. در کشورهای دیگر مرمت آغاز می‌شود تا بنا تخریب نشود و در ایران تا بنا تخریب نشود، مرمت آغاز نمی‌شود.