باز مناقشه بر سر آمار!

اصلا چرا باید به اهالی رسانه و مخاطبان‌شان بر بخورد اگر حمید بقایی، رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، منتقدان به آمار 149 میلیون نفر ـ‌سفر اعلام شده در نوروز را به نفهمیدن متهم کند و بگوید «ظاهرا افرادی که این آمارها را اغراق شده می‌دانند، فرق سفر و مسافر را متوجه نمی‌شوند»؟

ما نمی‌خواهیم اوقات‌تان را در نخستین روزهای کاری تلخ کنیم اما راستش را اگر بخواهید ما هم مانند بسیاری از منتقدان به این آمارها، به دیده‌های‌مان از وضعیت گردشگری در استان‌های مختلف اعتماد کرده‌ایم. ما هم معتقدیم در کشوری که اقشار متوسطش نیز، استطاعت پرداخت هزینه تورهای گران‌قیمت داخلی را ندارند و سفر با خودروی شخصی را ترجیح می‌دهند کاهش 6 میلیون لیتری بنزین در فروردین یعنی کم شدن شمار سفرهای داخلی. ما هم دلخور می‌شویم اگر رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری که شاید یکی از میراث فرهنگی‌اش برای حفاظت، باید «ادب کلامی ایران» باشد، به جرم انتقاد، به نفهمیدن متهم‌مان کند و سرانجام این که ما هم مثل خیلی از شما، هنوز اعتقاد داریم آمارهای گردشگری ارائه شده از سوی این سازمان نیاز به بازنگری و مهم‌تر از همه تحلیل محتوا دارند.

دیروز بقایی در تحلیل آمار 149 میلیون نفر ـ سفری مسافران نوروزی و رشد 29 درصدی آن نسبت به سال گذشته، در پاسخ به منتقدانی که درخواست تحلیل این آمارها را دارند و فکر می‌کنند باتوجه به شواهد عینی در استان‌ها، چنین آماری برای جمعیت 72 میلیون نفری ایران غیرمنطقی به نظر می‌رسد، گفت: «یک مسافر ممکن است چندین سفر داشته باشد و از شهری به شهری دیگر سفر کند که هر کدام از این سفرها جزو آمار قرار می‌گیرد.»

او همچنین گفته است اگر کسی به مقیاس نفر ـ سفر، برای سنجش وضعیت گردشگری، انتقادی دارد باید خودش راهکاری برای شمارش مسافران اعلام کند! رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ادعا کرده است که واحد نفر ـ سفر، واحدی جهانی است که از سوی سازمان جهانی جهانگردی برای شمارش سفرها به کار می‌رود اما نگفته است که شمارشگران این سازمان هم خودروی عبوری را چه پر باشد چه خالی، دارای 4 سرنشین حساب می‌کنند. این مسوول اشاره‌ای به روش‌های دیگر سنجش وضعیت سفر از طریق این سازمان هم نکرده است مثلا نگفته که یکی از روش‌ها برای این سنجش، اندازه‌گیری درآمد حاصل از حضور گردشگران در یک منطقه است و برای مردم روشن نکرده است که گر چه این سازمان از چنین روشی نیز استفاده می‌کند، اما تاکنون درباره درستی آمارهای ارائه شده از سوی کشورمان نظری نداده است.

فرض کنیم خانواده‌ای 4 نفری از استان تهران به سمت بندرعباس حرکت کنند و در این مسیر دست‌کم از 5 استان بگذرند و در پایان نوروز هم راه رفته را بازگردند و با این روش برای آنها حداقل 20 و حداکثر 40 نفر ـ سفر در آمار سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری لحاظ شده باشد و از همین روش محاسبه بشود نتیجه گرفت که آمار 149 میلیون نفر ـ سفری از کجا آمده است؟ اما این آمار حقیقتا چه چیز را ثابت می‌کند؟ آیا می‌تواند اثباتی برای کافی بودن امکانات سفر در استان‌های مربوط باشد؟ آیا استان‌هایی که مسافران، بدون توقف از آنها عبور کرده‌اند نفعی از صنعت گردشگری برده‌اند؟ آیا این آمار نشان می‌دهد سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری به وظایفش در حوزه گردشگری عمل کرده است و آیا این شش صفر جلوی عدد 149 می‌تواند جای خالی مراکز اقامتی و تورهای ارزان قیمت در کشور را پر کند؟

آوید طالبیان 
جام‌جم