دندان‌های نامرتب، بلای زیبایی

 در بعضی از موارد اندازه دندان‌ها ذاتا از اندازه قوس فکی بزرگ‌تر است که معمولا دلایل ژنتیکی دارد، اما در موارد بسیار شایع دیگر اندازه دندان‌ها ذاتا با قوس فکی متناسب است، اما به دلیل از دست رفتن زودهنگام دندان‌های شیری بویژه دندان‌های آسیای شیری، فضایی که باید صرف رویش دندان‌های دائمی جانشین آنها شود با حرکت سایر دندان‌های دائمی (که به طور طبیعی زودتر رویش می‌یابند) به سمت آن، بسته می‌شود. دندان‌های آسیای اول دائمی و دندان‌های پیشین، اولین دندان‌های دائمی هستند که رویش می‌یابند. سن رویش آنها به طور معمول بین 6 تا 8 سالگی است. دیگر دندان‌های دائمی معمولا بعد از 10 سالگی می‌رویند. در این حالت این دندان‌های دائمی که شامل دندان‌های نیش و آسیاهای کوچک می‌شوند و دیرتر می‌رویند، در موقعیت نامناسب رویش یافته یا این که نمی‌رویند و در درون استخوان فک نهفته می‌شوند. بنابراین در صورتی که دندان‌های شیری به دلایلی مانند پوسیدگی‌های شدید قابل نگهداری نباشند و کشیده شوند، فضای حاصل از کشیدن آنها باید تا زمان رویش دندان دائمی مورد نظر توسط دستگاه‌هایی به نام فضا نگهدار حفظ شود.

در مواردی که شیوع کمتری دارند، دندان‌ها با وجود فضای کافی در قوس فکی در مسیر نامناسب می‌رویند. ازجمله این موارد دندان نیش فک بالاست که در سقف دهان و در سمت داخل دندان‌های دیگر می‌روید و برخلاف مواردی که نیش بالا در سمت بیرونی قوس دندانی می‌روید، معمولا به دلیل کمبود فضا در قوس دندانی نیست بلکه به دلیل مسیر نامناسب رویش آن است. این مشکل دلایل مختلفی داشته که عمده آنها ژنتیکی هستند.

در موارد نادری نیز دلیل نامنظمی دندان‌ها این است که فضای موجود در قوس فکی بیشتر از میزان مورد نیاز برای رویش دندان‌هاست. در این شرایط به دلیل زیاد بودن فضا دندان‌ها می‌توانند در قوس فکی جابه‌جا شوند و موقعیت نامناسبی پیدا کنند.

دکتر امین امینیان

 متخصص ارتودنسی و استادیار دانشگاه