مدیریت کاربران در لینوکس

تمام عملیات لازم برای مدیریت کاربران در لینوکس می‌تواند با دستورات زیر انجام شود:

id, useradd, usermod, userdel, groupadd, groupdel, groupmod, passwd

این دستورات، در تمام توزیع‌های لینوکسی وجود دارد و تنها در مورد گزینه‌های هر دستور ممکن است اختلافات جزئی پیدا شود. اطلاعات زیر در مورد توزیع‌های مبتنی بر رد هت جمع آوری شده است:

می‌توان با دستور id، اطلاعات یک کاربر خاص را به دست آورد. کاربرد این دستور به صورت زیر است:

# id username

# useradd ـc My Example User username

# passwd username

بنابراین دستور دوم را بعد از دستور اول استفاده می‌کنیم و برای کاربر یک کلمه عبور در نظر می‌گیریم تا کاربر را فعال کنیم. همچنین از گزینه‌های مفید این دستور می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

1ـ گزینه c– برای ایجاد یک متن توضیحی برای کاربر

2ـ گزینه s– برای تعریف پوسته پیش فرض کاربر در هنگام لاگین. در صورتی که این گزینه استفاده نشود، پوسته پیش فرض سیستم استفاده خواهد شد.

3ـ گزینه r– کاربر را به یک کاربر سیستمی تبدیل می‌کند (که شناسه کاربری آن از 500 کمتر است)

4ـ گزینه d– دایرکتوری خانگی کاربر را مشخص می‌کند. اگر این گزینه مشخص نشود، مسیر ‌‌home‌/‌username‌/ برای کاربر در نظر گرفته خواهد شد.

5ـ گزینه M– برای تولید نکردن شاخه خانگی کاربر است. این گزینه وقتی مناسب است که این شاخه از قبل وجود داشته باشد.

همچنین برای ایجاد کاربری که نمی‌تواند به پوسته وارد شود، دستور زیر را وارد کنید:

# useradd ـc

“This user cannot login to a shell” ـs ‌/‌sbin‌/‌nologin username

# passwd username

# passwd username

اگر این دستور بدون شناسه کاربری وارد شود، رمزعبور کاربر فعلی تغییر خواهد کرد.

دستور Usermod برای تغییر تنظیمات حساب کاربران به کار می‌رود. برای اطلاعات بیشتر صفحه راهنمای این دستور را با وارد کردن دستور زیر مطالعه کنید:

man usermod

برای افزودن یک کاربر به گروه، از دستور زیر استفاده می‌شود:

# usermod ـa ـG group1 username

گزینه a– گزینه‌ای حیاتی است. کاربر به گروه group1 افزوده می‌شود، در حالی که عضو دیگر گروه‌ها باقی می‌ماند، اما اگر این گزینه وارد نشود، کاربر تنها در گروه group1 قرار می‌گیرد و از بقیه گروه‌ها حذف می‌شود.

این عملیات کمی حساس تر است. متاسفانه دستور مستقیمی برای حذف کاربر از گروه وجود ندارد. بنابراین باید فهرست گروه‌هایی که کاربر در آنها عضو است را بیابید:

# id ـnG username

group1 group2 group3....

سپس تمام گروه‌ها را در دستور usermod –G قرار بدهید، به جز گروهی که قرار است کاربر از آن حذف شود. بنابراین، اگر بخواهیم کاربری را از گروه2 حذف کنیم، دستور زیر را وارد می‌کنیم:

# usermod ـG group1،group3,... username

# usermod ـL username

و برای باز کردن وی، دستور زیر را:

# usermod ـU username

# userdel ـr username

# groupadd groupname

همچنین با وارد کردن گزینه r– می‌توان این گروه را به یک گروه سیستمی تبدیل کرد (شناسه گروه کمتر از 500 خواهد بود).

برای تغییر نام گروه، می‌توان از دستور groupmod استفاده کرد:

# groupmod ـn newgroupname groupname

همچنین برای حذف یک گروه، از دستور مستقیم groupdel استفاده کنید:

# groupdel groupname

اگر بخواهید گروه اصلی کاربر را حذف کنید (که معمولا مساوی و همنام با نام کاربر است)، باید پیشتر خود کاربر را حذف کرده باشید. اطلاعات بیشتر را می‌توان در صفحه راهنمای هر دستور یافت، این اطلاعات تنها امور پایه و حیاتی مدیریت کاربران بودند.

محمدرضا قربانی