بازگشت گودزیلا

در بحران سال گذشته 800 نفر از 8000 بیمار مبتلا به سارس جانشان را از دست دادند.
همان طور که کارشناسان پیش بینی می کردند، زمستان امسال سارس دوباره بازگشت همان روزهایی که مردم چین خود را برای جشن سال نو آماده می کردند، یک مورد قطعی و 2 مورد مشکوک سارس در چین مشاهده شد.
هر سال در این دوره تعطیلات چند روزه 2 میلیارد مسافرت تفریحی داخلی و خارجی صورت می گیرد که می توانست شیوع مجدد سارس را در پی داشته باشد.
البته این اتفاق نیفتاد و یا لااقل تاکنون نیفتاده است ؛ اما سوال آزاردهنده این است که واقعا چرا سارس دوباره بازگشت؛
بازگشت سارس نشان داد که مخزن ویروس همچنان در شرق آسیا وجود دارد. اما این مخزن کجا می تواند باشد؛
در اپیدمی اخیر سارس که البته ابعاد بسیار کوچکتری از اپیدمی سال گذشته داشت ، انگشت اتهام به سمت جانوری از دسته گربه سانان به نام «زباد» نشانه رفت.
راکون ها و موش های صحرایی ، حیوانات دیگری بودند که شریک جرم محسوب شدند. حدس دانشمندان این بود که ویروس سارس در این جانوران یک عفونت بی علامت ایجاد می کند و آنان هم می توانند این بیماری را به انسانها منتقل کنند.
براساس همین حدس بود که در یک ماه گذشته در سراسر چین ، هزاران و بلکه میلیون ها گربه ، موش و راکون قتل عام شدند. البته هنوز اتهام زبادها یا موشهای صحرایی اثبات نشده است.
این احتمال وجود دارد که این جانوران هم ویروس را از موجود دیگری گرفته باشند. مخصوصا که مطالعات بعدی نشان داد ژنوم ویروسی که از بدن لو، بیمار تایید شده مبتلا به سارس به دست آمد، هم با ژنوم ویروس هایی که از بیماران سال گذشته به دست آمده بود متفاوت بود و هم با ژنوم ویروس های حیوانی.
همه اینها یعنی دانشمندان چندان هم دستشان برای مبارزه با ویروس باز نیست و ویروس سارس هم از تکاپو نیفتاده است ؛ تکاپویی که معلوم نیست چه سرانجامی داشته باشد.

آرزوهای بزرگ

هفته گذشته بود که چینی ها اعلام کردند در آستانه آزمایش واکسن سارس بر روی انسانها هستند. آنها حتی ادعا کردند 30داوطلب برای این آزمایش پیدا شده اند.
حتی اگر همه اینها درست باشد، باز هم البته راه درازی در پیش است تا واکسن سارس مثل همه واکسن های دیگر در دسترس عموم قرار گیرد.
چینی ها این واکسن را که از کرونا ویروس های کشته شده به دست آورده اند، در طول ماه آینده بر روی داوطلبان آزمایش خواهند کرد. اما سازمان جهانی بهداشت همچنان بهترین راه مبارزه با سارس را تشخیص این بیماری در اولین مراحل ، جدا کردن بیماران و درمان مناسب آنان می داند.
آخرین گزارش قابل توجهی که W.H.O درباره سارس منتشر کرد، مربوط به شانزدهم ژانویه بود که در آن ، احتمال انتقال سارس از حیوانات به انسان مورد تاکید قرار گرفته بود.
در این گزارش آمده است که کارشناسان این سازمان ، ردپای ویروسی را در رستورانی که اولین بیمار مبتلا به سارس پس از چند ماه در آن کار می کرد، پیدا کرده اند.
آنها ویروس را در قفسی در آن رستوران که در آن ، گربه های زیاد نگهداری می شدند، پیدا کرده بودند و بر همین اساس این فرضیه مطرح شد که سارس از این حیوانات به انسان منتقل شده است.
البته 10 روز پیش از کارشناسان W.H.O خود چینی ها هم این مساله را مطرح کرده بودند. اما حالا، حتی با وجود تایید W.H.O باز هم این فرضیه زیر سوال رفته است.
چیزی که مسلم است این است که ما، امروز درست در وسط جنگی قرار داریم که ویروس ها با انسانها آغاز کرده اند. ما انسانها، تمام تلاشمان را برای پیروزی بر ویروس ها به کار بسته ایم و البته نشانه های امیدواری هم بسیار زیادند؛ اما واقعیت این است که هیچ کس پیروزی ما در این جنگ نابرابر را تضمین نکرده است.

دکتر محمدرضا رجبی شکیب