اکسپو در سرزمین اژدها

مراسم افتتاحیه این نمایشگاه روز جمعه 30 آوریل (10 اردیبهشت) با حضور هو جین تائو، رئیس‌جمهور چین و مقامات بلندپایه سایر کشورها در شهر شانگهای برگزار شد و در این نمایشگاه نمایندگان 183 کشور و بیش از 44 سازمان بین‌المللی از سراسر جهان از جمله سازمان‌های وابسته به سازمان ملل در این نمایشگاه شرکت کرده‌اند. همچنین بیش از 2300هنرمند و نوازنده از سراسر جهان، در اجرای مراسم افتتاحیه این نمایشگاه مشارکت داشتند.

اکسپوها هر 5 سال یکبار با موضوعی خاص و به مدت 6 ماه در کشورهای مختلف برگزار می‌شوند تا جنبه‌های فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی خود را در معرض دید مردم جهان قرار دهند. در همین راستا اکسپوی 2010 شانگهای چین با شعار شهر بهتر، زندگی بهتر به مدت 6 ماه آغاز به کار کرد.

گفته می‌شود برگزاری اکسپو در ونکوور کانادا در سال 1986 برای این کشور 33 میلیون دلار هزینه در بر ‌داشته است‌. هزینه برگزاری اکسپو در‌ هانوور آلمان در سال 2000‌ نیز 1/1 میلیارد دلار بر‌آورد شده، هزینه‌ای که مقامات چین برای برگزاری این نمایشگاه اعلام کردند رقمی در حدود 45 میلیارد دلار است، اما گفته شده بالغ بر 58 میلیارد دلار تاکنون هزینه شده است که بیشترین هزینه انجام شده در برگزاری نمایشگاه‌های اکسپو بوده است و این مخارج این نمایشگاه را به بزرگ‌ترین و پرهزینه‌ترین نمایشگاه تاریخ جهان تبدیل کرده که هزینه آن از بازی‌های المپیک پکن نیز بیشتر شده است. در این نمایشگاه که مدت 6 ماه به طول خواهید انجامید پیش‌بینی شده است که 70 میلیون نفر از آن بازدید کنند و بهای بلیت روزانه آن 160 یوآن (23 دلار، 15 پوند)‌ تعیین شده است. با وجود هزینه بالایی که چین در این مدت متقبل شده است اما از طرف دیگر برگزاری این نمایشگاه علاوه بر ایجاد فرصتی برای چین جهت ایجاد روابط با مقامات کشورهای مختلف فرصت‌هایی را نیز برای صنعت توریسم این کشور فراهم کرده است، به طوری که شرکت هواپیمایی چاینا ایسترن اعلام کرد با برگزاری نمایشگاه شانگهای اکسپوی 2010 بیش از 4 میلیارد یوآن درآمد کسب خواهد کرد.

رئیس این شرکت تصریح کرد، شرکت چاینا ایسترن ایرلاینز تنها شرکتی است که در نمایشگاه اکسپوی 2010 تقریباً به مقصد تمامی شهرهای مهم جهان مسیر پروازی خواهد داشت.

در طول 6 ماه برگزاری این نمایشگاه بیش از 70 میلیون نفر از این نمایشگاه دیدن خواهند کرد و بیش از 11 تا 17 میلیون نفر از این تعداد پیش‌بینی می‌شود که برای سفر به شانگهای از هواپیما استفاده کنند.

هدف از برگزاری اکسپوی 2010 شانگهای هماهنگ‌سازی شهری است. نماد این اکسپو نیز تصویر 3 انسان است که سمبل خانواده به شمار می‌رود. این سه انسان نمادی از یک خانواده سعادتمند، هماهنگ و خوشحال است که شعار تفاهم، تبادل همزیستی و همکاری را
نمایش می‌دهند.

اکسپوها رویدادی غیرانتفاعی و محلی برای نمایش دستاوردهای اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و علمی کشورها و دورنمای توسعه آنها هستند. اولین اکسپو در سال 1851 میلادی در لندن برگزار شده و تاکنون دنیا شاهد برگزاری اکسپو در 24 شهر دنیا بوده است.

نگاهی گذرا به اکسپوهای جهان نشان می‌دهد که برگزاری هر نمایشگاه در هر کشوری دستاورد چشمگیری برای آن سرزمین به همراه داشته است. به طور مثال اولین نمایشگاه که در لندن انگلیس در سال1851 در زمان ملکه ویکتوریا برگزار شد نشانگر شروع عصر صنعتی در انگلیس بود. اکسپوی بعدی در سال 1889 در پاریس فرانسه همزمان با تکمیل ساخت برج ایفل در همان سال و بهره‌برداری از آن به عنوان دروازه ورودی نمایشگاه شکل گرفت. اکسپوهای بعدی به صورت یک مجموعه در کشور آمریکا در شهرهای سنت لوئیز (‌1904)، سانفرانسیسکو (1915) و شیکاگو (1933) برگزار شد. بر‌گزاری این نمایشگاه‌ها در آمریکا سبب شد تا این کشور خود را به عنوان قدرت در حال رشد به جهانیان معرفی کند. در اکسپوی شیکاگو جدیدترین طرح‌های خودرو توسط مخترعان آن‌، کادیلاک و لینکلن ارائه شد‌. اکسپوی بعدی در سال 1967 در مونرال کانادا همزمان با آغاز شکوفایی این کشور در سطح جهانی‌ برگزار شد. در سال 1970 اکسپو در اساکای ژاپن برگزار شد. در این اکسپو حرکت و پیشرفت ژاپن پس از آسیب‌هایی که در جنگ جهانی دوم متحمل شده بود مورد توجه جهانیان قرار گرفت. اکسپوهای دیگری که پس از نمایشگاه‌های ذکر شده برگزار شدند، چندان پراهمیت نبودند. البته در اکسپوهای اخیر همچون اکسپوی آیچی ژاپن (‌2005‌) و زاراگوزا‌ اسپانیا (2008) سعی شد تا بخش‌های مهم ناشناخته کشورهای ژاپن و اسپانیا که دارای اهمیت ویژه‌ای هستند به جهانیان شناخته شود.

اکسپوی 2010 در شانگهای چین که بزرگ‌ترین اکسپوی جهان لقب گرفته، توانسته توجه جهانیان را به چین به عنوان مرکز جهان جلب کند. اکسپوی بعدی در سال 2012 در کره جنوبی برگزار می‌شود. سالن کره جنوبی بزرگ‌ترین غرفه در اکسپو‌ شانگهای چین است. از آنجایی که کره جنوبی میزبان دوره بعدی در سال 2012 است، به نمایشگاه کنونی توجه خاصی دارد.

سالن جمهوری اسلامی ایران در نمایشگاه اکسپوی 2010 چین با معماری ایرانی ـ اسلامی برگرفته از فرهنگ و تاریخ و تمدن کشورمان در فضایی به وسعت 2 هزار مترمربع در بخش کشورهای آسیایی مجموعه اکسپوی 2010 شانگهای ساخته شده است. یکی از ابتکارات ایران در اکسپوی 2010 شانگهای برپایی یک «دار قالی» است که بازدیدکنندگان ضمن آشنایی با چگونگی بافت فرش به روش دستباف و سنتی، با زدن یک گره به این فرش در بافت آن مشارکت و نام خود را به عنوان بافندگان آن ثبت می‌کنند.

در سالن اصلی 3 بخش ایران قدیم، ایران امروز و ایران آینده به نمایش گذاشته شده و در آن نمایه‌ای از پاسارگاد، دستور ساخت کانال سوئز و مشاهیر ایران در قسمت ایران قدیم، آخرین دستاوردها و نوآوری‌های کشور از جمله ماهواره امید در بخش ایران امروز و آمیزه‌ای از معنویت و تلاش و کوشش دانشمندان ایرانی برای رسیدن به چشم‌اندازها در بخش ایران آینده به معرض نمایش گذاشته شده است.

بر سردر ورودی سالن جمهوری اسلامی ایران، تابلوی 12 متری برجسته‌ای از جاده ابریشم نصب شده است که توضیحات مرتبط با آن به 3 زبان فارسی، چینی و انگلیسی در کنار آن نوشته شده است. ضمن این‌که فردی آگاه نیز توضیحات مرتبط با جاده ابریشم را برای علاقه‌مندان بازگو می‌کند. مجسمه 2 سرباز هخامنشی نیز با حدود 4 متر ارتفاع، به عنوان نگهبانان سمبلیک سالن جمهوری اسلامی ایران در دو طرف در ورودی این سالن قرار گرفته‌اند.

به گفته فعالان اتاق بازرگانی، بخش خصوصی برای اولین بار در طول تاریخ برگزاری نمایشگاه‌های اکسپو در این نمایشگاه حضور دارد و در جریان برگزاری اکسپوی جهانی شانگهای، اتاق بازرگانی ایران و چین، 2 هزار نفر از تولیدکنندگان و بازرگانان ایرانی را برای بازدید از این نمایشگاه به شانگهای اعزام خواهد کرد.

عسگر اولادی، عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی ایران و چین می‌گوید: اکسپو، نمایشگاه تمدن‌هاست و ایران نیز در این نمایشگاه قصد دارد که تمدن 6 هزار ساله خود را به بهترین نحو به نمایش بگذارد. به طور قطع حضور پرشور شرکت‌کنندگان در این نمایشگاه نشانگر این است که ایران کشوری منزوی نیست و با تمدنی قدیمی، در نمایشگاه اکسپو حضور خواهد یافت.

وی می‌افزاید: در نمایشگاه اکسپوی 2010 شانگهای، ایران‌شناسی از ابعاد مختلف مطرح می‌شود. در واقع ایران در این نمایشگاه بدون این‌که کالای خاصی را به فروش رساند، بازارچه سنتی‌ای را برپا کرده که در آن فرش، مواد غذایی خالص و اصیل ایرانی و نیز کالاهای صنعتی سبک خوراکی را در کافی‌شاپی که به همین منظور تدارک دیده شده است، به بازدیدکنندگان عرضه می‌شود.

نمایشگاه‌های تخصصی اکسپو معمولا هر سه سال یک بار و نمایشگاه‌های عمومی‌ آن هر پنج سال یک بار برگزار می‌شوند. اکسپو رویدادی است که در تعریف کلی شامل رویداد‌های فرهنگی، هنری و تاریخی کشور‌هاست که به نوعی تمامی‌ تولیدات و دستاورد‌های تاریخی و نیز فرهنگی و هنری ملل را در معرض دید قرار می‌دهد که در کنار هم قرار گرفتن این دستاورد‌ها منجر به ایجاد بازار اقتصادی بزرگی می‌شود که در صورت جدی گرفته شدن رویداد‌های اقتصادی مطلوبی را رقم می‌زند.

به گفته کارشناسان، نمایشگاه اکسپو، یک فرصت برای نمایش همه‌جانبه قدرت هر کشور به دنیا است و اکسپوی شانگهای، مهم‌تر از اکسپوهای گذشته است، چرا که این دوره از اکسپو، در زمان بحران مالی جهانی برگزار می‌شود و می‌تواند تحرکی را در روابط اقتصادی و تجاری ایجاد کند و ایران نیز که امسال با حضور بخش خصوصی در این نمایشگاه شرکت کرده است، می‌تواند با نمایش توانمندی‌های خود سکویی برای پرتاپ عرضه محصولات کشور باشد.