سرنگ علیه سرخک

یکی از خاطرات تلخ دوران کودکی هر کس ، مبتلا شدن به اوریون ، آبله مرغان ، سرخک و یا سرخجه است.در سالهای دور که امکانات پزشکی و بهداشتی به وسعت امروز نبود ، تنها راه نجات یافتن از ابتلا به بیماری ، گرفتن آن بود ، چون بیشتر این امراض واگیردار

کد خبر: ۳۲۳۷۱

تنها برای یک بار شخص را درگیر می کردند و بعد مصونیت از ابتلا برای همیشه در بدن او ایجاد می شد. با گذشت زمان و کشف واکسن های مختلف ، انسان ها کم کم متوجه شدند که به جای تحمل درد به مدت طولانی با یک تزریق چند ثانیه ای می توان برای همیشه خود را از شر چنین امراضی خلاص کرد. این روش ، یعنی تزریق واکسن در مورد بسیاری از بیماری ها نظیر سل ، دیفتری ، کزاز ، فلج اطفال و آبله در سطح جهانی انجام گرفت و بسیار هم موفقیت آمیز بود. به طوری که در حدود سالهای 1982-1983 اعلام شد که آبله در سراسر دنیا ریشه کن شده است و یا فلج اطفال که طرح واکسیناسیون همگانی برای آن ، جان هزاران کودک بی گناه را که برای تمام عمر از نعمت راه رفتن محروم می شدند، نجات داد. این گونه واکسیناسیون های همگانی تقریبا در مورد بیشتر بیماری های عفونی جدی گرفته می شد؛ تا چند سال پیش ، تنها تصوری که از سرخک و سرخجه وجود داشت ، این بود که شخص پس از ابتلا بین 2 تا 3 هفته ، تنها دچار عوارضی نظیر ضعف ، سرفه ، آبریزش بینی ، تب و لکه های قرمز پوستی می شود و پس از طی این دوره نیز بهبود می یابد. به همین سادگی ! بنابراین چون هیچیک از این دو بیماری روی حیات شخص چندان تاثیری ندارد، الزامی هم وجود ندارد تا به طور جهانی با آنها مبارزه کرد؛ اما بعد از گذشت سالها که آمارگیری های صحیحی درباره این دو بیماری به عمل آمد، چند نکته اساسی روشن شد:
1- هم سرخک و هم سرخجه به دلیل واگیردار بودن غالبا به صورت اپیدمی رخ می دهند و تعداد زیادی از انسان ها را مبتلا می کنند.
2- با وجود تصورات قبلی درباره بی خطر بودن این دو بیماری در بیشتر موارد ، ایجاد عوارض بعدی اجتناب ناپذیر است .
به عنوان مثال سرخک می تواند عواقبی در دستگاه تنفس مستقیم عصبی مرکزی و دستگاه گوارش به وجود آورد که این علایم در اشخاص دچار نقص سیستم ایمنی بسیار شدید است . یا در مورد سرخجه بروز آرتریت یا التهاب مفاصل انگشتان مچ دست یا زانو، بویژه در خانمها و نیز خونریزی و آسیبهای عروقی در خیلی از موارد دیده می شود.
3- گرچه علایم سرخجه در افراد بزرگسال اغلب به صورت ماندگار ایجاد نمی شود؛ اما در کودکان مادران باردار مبتلا باعث ایجاد سرخجه مادرزادی می شود که کوری ، کری و بیماری های قلبی دایمی را به دنبال خواهد داشت.
4- میزان مرگ و میر در هر دو بیماری ، بسیار زیاد است . به طوری که در یک همه گیری سرخک در سال 1967 حدود نیم میلیون نفر مبتلا شدند که تعداد زیادی از آنها در نتیجه بیماری از میان رفتند. یا در مورد سرخجه سال 1964-1965 بیش از 12میلیون نفر مبتلا شدند که در کنار مرگ و میر زیاد، هزینه درمانی بالغ بر میلیون ها دلار برای درمان اشخاص بیمار صرف شد. این موارد باعث شد که در سال 1982 سازمان بهداشت جهانی به برقراری اجلاسی باری ریشه کن کردن این دو بیماری در سراسر جهان اقدام کند. زمان دستیابی به چنین هدفی برای منطقه امریکا سال 2000 و منطقه اروپا و مدیترانه شرقی که کشور ایران هم جزو آن قرار داشت ، سال 2010 در نظر گرفته شده بود. در کشور ما، ایمنی سازی نسبی علیه سرخک از سال 1364 آغاز شده بود. تا پیش از آن براساس آمارهای ثبت شده در وزارت بهداری هر ساله بین 300تا 500هزار نفر به سرخک مبتلا می شدند که 10درصد تا 15درصد از آنها در نتیجه ابتلا می مردند. بعد از انجام برنامه های ایمن سازی ، بیماری به میزان بسیار زیادی کاهش یافت و همین نکته باعث شد انجام واکسیناسیون ، بویژه در مورد سرخجه چندان جدی گرفته نشود و تزریق واکسن آن تنها به مراکز خصوصی محدود گردد. در نتیجه بیماری سرخک و سرخجه تنها حالت کنترل به خود گرفت نه ریشه کن شده مطلق . همین توجه نکردن به تزریق همگانی موجب شد که بعد از مدت کوتاهی تعداد مبتلایان به سرخجه در کشور ما دوباره سیر صعودی پیدا کند و به چند هزار نفر در طول سال برسد. وزارت بهداشت کشور تصمیم گرفت براساس یک طرح ضربتی طرح تزریق همگانی واکسن سرخجه و سرخک یا MR را در سراسر کشور و در پایگاه های بهداشتی در گروههای سنی 5 تا 25 سال به صورت عمومی انجام دهد. شاید مهمترین علت این که تنها این گروه سنی به عنوان جمعیت هدف برگزیده شد، این بود که اولا، واکسن در اشخاص زیر 5سال به صورت کاملا کنترل شده تزریق این دو واکسن صورت می گیرد و ثانیا، براساس آمارهای ثبت شده بیشترین موارد ابتلا در سنین بلوغ و چند سال پس از آن است و از آنجا که برنامه حذف سرخک و سرخجه نیازمند آن است که همه افراد واکسینه شده تا زنجیره انتقال به صورت کامل از بین برود، باید الزاما تزریق را یک همکاری همگانی دانست . بنابراین هر یک از شما به عنوان یک شهروند در صورتی که در این دوره سنی واقع شده اید ، حتما و حتما روز 15 آذر ماه وقتی از خواب بیدار شدید بلافاصله آماده شده و خود را به نزدیکترین مرکز بهداشتی درمانی برسانید تا با تزریق یک واکسن به مدت چند ثانیه برای همیشه با این دو بیماری مزاحم و دردسرساز وداع کنید. بدون شک برای شما هم بسیار لذت بخش است که در دوره ای از تاریخ در ریشه کن کردن 2بیماری نقش داشته باشید ، این طور نیست.