گلوگاهی به نام «ماهواره»

مجموعه شبکه‌های برون‌مرزی در سال‌های اخیر موفق شده‌اند با وجود محدودیت‌های موجود بر سر راه آنها، با در پیش گرفتن شیوه‌ای متفاوت به رسانه‌هایی تاثیرگذار در دنیا تبدیل شوند. این رسانه‌ها شکل تازه‌ای از جریان اطلاع‌رسانی را به مخاطبان خود عرضه می‌کنند که با شیوه و منش دیگر رسانه‌ها متفاوت است. البته این تفاوت هم چیزی نیست که به مذاق برخی کشورها خوش بیاید و به همین دلیل آنها با شیوه‌های مختلف می‌کوشند تا بر سر راه فعالیت این شبکه‌ها، محدودیت‌های مختلفی را ایجاد کنند. این محدودیت‌ها گاهی ظاهری قانونی دارد، مثلا چند سال پیش دولت فرانسه پخش برنامه‌های شبکه سحر را در این کشور ممنوع کرد. علت این موضوع نیز نمایش سریالی تلویزیونی درخصوص کودکان فلسطینی بود. مدتی پیش نیز چند کشور عربی فعالیت‌های شبکه العالم را در کشورهای خود محدود کردند.

شکل دیگر ماجرا نیز بهره‌گیری قدرت‌های بزرگ از امکانات و توان فنی خود در جهت محدود کردن شبکه‌های مخالف است.بخش عمده‌ای از ماهواره‌های دنیا در اختیار چهره پرنفوذ صهیونیستی یعنی رابرت مرداک است و این فرد به عنوان صاحب تعداد زیادی ماهواره، در قراردادهایی که زیرمجموعه‌های وی با شبکه‌های تلویزیونی برای اختصاص دادن ماهواره منعقد می‌کنند، بندهایی را تحمیل می‌کند که صاحب ماهواره بتواند در صورت لزوم، از پخش برنامه‌هایی که مخالف سیاست‌های صهیونیستی است با توجیهات مختلف جلوگیری کند. آنها حتی در قراردادهای خود گاهی این نکته را می‌گنجانند که نباید در برنامه‌های شبکه مذکور مثلا به صهیونیست‌ها توهین شود. البته گاهی هم کار این گونه با قاعده و قانون نیست و این ماهواره‌ها بدون هیچ توضیحی پخش برنامه‌های یک شبکه را قطع می‌کنند و در نهایت بعد از پیگیری حقوقی شبکه مذکور، با پرداخت چند‌هزار دلار جریمه در یک دادگاه، سروته ماجرا را هم می‌آورند.

وقوع چنین رخدادهایی بار دیگر اهمیت داشتن ماهواره‌ای مستقل را یادآوری می‌کند؛ ماهواره‌ای که می‌تواند به شکل مشترک میان ایران و کشورهای همسو در اختیار گرفته شود تا شرایطی فراهم شود که انتشار اخبار و برنامه‌های شبکه‌های برون‌مرزی با مانعی برخورد نکند.

‌ رضا استادی