گزارشی از پشت صحنه تلهفیلم «صبح فردا»
4 نگاه به یک قتل
وارد یکی از محلههای خنک و خوشآب و هوای محله دربند میشویم. شب است و چیزی از سبزی درختها دیده نمیشود، البته جای شکرش باقی است که هوا تاریک شده و از گرمای روزهای تابستان تهران خبری نیست.
گروه فیلمبرداری را وسط کوچه میبینیم. منتظر میمانیم تا سکانس مربوط به کوچه گرفته شود. کات که میدهند از ماشین بیرون میپریم و وارد خانهای با یک حیاط بزرگ و خوشآب و هوا میشویم که دارد خودش را برای یک عروسی آماده میکند. صندلیها چیده شدهاند. میوه و شیرینیهای روی میز دعوتت میکنند که پلههای منتهی به حیاط را پایین بروی و خودت را به مراسم بزرگ برسانی.
یک مراسم بزرگ عروسی برگزار است. البته از زاویهای که ما عروسی را میبینیم، یعنی از پشت صحنه، عروسی چندان شلوغی هم به نظر نمیرسد. البته احتمالا وقتی فیلم آماده پخش شود، برای شما به عنوان مخاطب، یک عروسی پرسروصدا خواهد بود با مجموعهای از فامیلهای عروس و داماد که به هیچ وجه مورد توجه شما قرار نخواهند گرفت؛ چراکه موضوع اصلی فیلم بر محوریت آن 4 خانوادهای میگردد که همسایههای صاحب عروسی هستند؛ 4 خانوادهای که قرار است فردای عروسی، برای مرگ کسی، در دادگاه شهادت بدهند.
هرکس مشغول کار خودش است و گروه فیلمبرداری بیرون در خانه در حال گرفتن سکانسهایی است که شرخر اجیر شده، دارد کشیک بهروز را میکشد. بقیه در حیاط بزرگ خانه، پشت میزهایی که کسی اجازه ندارد به شیرینی و میوههایش دست بزند، نشستهاند، گپ میزنند و منتظرند که فیلمبرداری سکانس مربوط به آنها انجام شود. جعفر گودرزی، ناظر کیفی تلهفیلم صبح فردا هم سر صحنه است. او درباره سکانسهایی که قرار است گرفته شوند، میگوید: «امشب سکانس عروسی را میگیریم که در آن همه بازیگرانمان حاضر هستند و یکی از مهمترین سکانسهای این تله است. 2 جلسه دیگر فیلمبرداری داریم و بعد کارمان در این بخش تمام میشود. در کل 18 جلسه تصویربرداری داشتیم و همه سکانسها هم در تهران فیلمبرداری شده است.»
فیلمنامه براساس طرحی از علیرضا کاظمیپور و به قلم حامد افضلی و رویا نجدی نوشته شده است. این فیلمنامه تا پیش از رسیدن به مرحله تولید، بارها بازنویسی، دوبارهخوانی و اصلاح شده است. گودرزی در این باره میگوید: «بازنویسی چندباره فیلمنامه به خاطر حساسیتی بود که روی کار داشتیم. من خودم بهتنهایی 4 بار فیلمنامه را خواندم و به نویسندهها مواردی را تذکر دادم. فیلمنامه دوباره نوشته و بعد توسط کارگردان بازنویسی و نهایی شد. برای بازنویسی نهایی کار جلساتی با آقای کاوه سجادی حسینی داشتیم تا الان که فیلمنامه به این شکل درآمده و در حال ساخت است.»
درام اجتماعی صبح فردا در یک محله اتفاق میافتد و 4 خانواده در ساختن داستان آن شریک هستند. صبح فردا، بازیگر نقش اصلی ندارد؛ بلکه 13 بازیگر مختلف نقشهای اصلی آن را برعهده دارند. این تلهفیلم داستان عدهای آدم معمولی با زندگیهای کاملا عادی است که در موقعیتهای حساس تصمیماتی میگیرند و اقدامات غیرقابل پیشبینی انجام میدهند؛ افراد فرصتطلبی که میخواهند از تنگناها و سختیهای زندگی دیگران به نفع خودشان سوءاستفاده کنند.
محوریت کلی این فیلم بر پایه قتلی است که اتفاق میافتد و چند خانواده در یک محله با آن درگیر میشوند. تمام اتفاقات و سوءظنها درباره شخص خاصی است.
گودرزی معتقد است؛ یکی از ویژگیهای اغلب تلهفیلمهایی که در تلویزیون ساخته میشوند، این است که در آنها زندگی جریان دارد. او میگوید: «داستان صبح فردا هم قصهای است که زیاد در اطرافمان نمونهاش را میبینیم. آدمهای داستان مثل آدمهای دور و بر خودمان هستند و مابهازای عینی دارند. وقتی با شخصیتها آشنا میشوید، انگار واقعا آنها را میشناسید. تخیلی و فانتزی نیستند و این از فاکتورهای مهم این قصه است.»
لیلا رضایی، تهیهکننده هم در شرح سکانس میگوید: «فیلمبرداری امشب در یک عروسی انجام میشود که در محله برگزار شده و همه اهالی محل به آن دعوت شدهاند. در این سکانس تمام آن 4 خانوادهای که قرار است بروند علیه کسی که همه به او مظنون هستند شهادت بدهند، در این عروسی حاضرند. از طرف دیگر کسی که قرار است از بهروز باجگیری کند، امشب به در خانه او میرود. میداند امشب عروسی است و زاغسیاه او را چوب میزند که ببیند میتواند گیرش بیاورد یا نه.
آقای ثقفی از بهروز که احمد ساعتچیان نقش او را بازی میکند مبلغی را میخواهد و نمیتواند پولش را بگیرد. چند بار با او تماس گرفته، اما نتوانسته او را وادار کند که این پول را پس بدهد. بهروز آدمی را اجیر کرده است که کشیک او را بکشد و پیدایش کند. این سکانسهایی که الان در کوچه گرفته میشود، مربوط به همین قسمت است.»
رضایی معتقد است که «صبح فردا» موضوعی اجتماعی دارد. او میگوید: «این داستان یک جورهایی نماد اخلاقیات آدمها در جامعه است. اینکه وقتی افراد در شرایط خاصی قرار میگیرند، دچار مشکلی میشوند یا وقتی در موقعیت ضعف واقع میشوند، آدمهایی در اطرافشان هستند که حتی از این موقعیت سوءاستفاده میکنند. تنگناهایی مثل بیماری بچهها، نیاز به پول، تصادف و... مورد سوءاستفاده قرار میگیرد و در نهایت منجر میشود به اینکه مثلا در این داستان همه بلند شوند بروند دادگاه علیه کسی شهادت بدهند که اعدام شود.»
تلهفیلم صبح فردا در حال حاضر در مرحله تدوین قرار دارد. رضایی در زمان گفتگویمان با اشاره به اینکه تدوین اولیه در حین فیلمبرداری انجام شده است، گفت: «تدوین نهایی قرار است بعد از اتمام کار شروع شود. تدوین اولیه در حال انجام است و صداگذاری و موسیقی هم بعد از اتمام فیلمبرداری و همزمان با تدوین نهایی انجام میشود.»
رضایی با بیان اینکه زمان پخش این تلهفیلم به طور دقیق مشخص نیست، گفت: «ممکن است اواخر شهریورماه پخش شود و ممکن هم هست به خاطر ماه رمضان، پخش آن به اواسط مهر موکول شود.»
صبح فردا، تلهفیلم پربازیگری است با لوکیشنهای اغلب شلوغ. خیابانهای پاسداران، قلهک، دربند، سعادتآباد، یوسفآباد و خیابانهای مختلف دیگر از جمله لوکیشنهای این تلهفیلم بودهاند. لوکیشنهای متنوع و اغلب خاص در کنار اینکه میتواند به فیلم هیجان و تنوع قابل توجهی بدهد، برای عوامل تهیه فیلم، کار سختی به حساب میآید.
به گفته رضایی، تهیهکننده این تلهفیلم، 60 درصد فیلمبرداری «صبح فردا» در لوکیشنهای خیابانی فیلمبرداری شده است. او در توضیح گفت: «فیلمنامه طوری است که هر خانواده از یک زاویه نگاه جداگانه دیده شده و فیلم هم بالطبع، همین را دنبال میکند. بیش از نیمی از کار در شب میگذرد. نزدیک به 11 روز است که شب تا صبح کار میکنیم و درکل باید بگویم کار واقعا سختی است.»
رضایی حضور ناظر کیفی در کارها را بسیار مهم دانست و با اشاره به اینکه در این کار ناظر کیفی، کمک بسیار موثری برای ما بود، گفت: «خیلیها فکر میکنند ناظر کیفی مبصر است؛ اما آقای گودرزی، رسانه را میشناسد و کار کردن ما در کنار ایشان به عنوان ناظر کیفی باتجربه، کمک بسیار بزرگی بوده است. از ابتدای نویسندگی این کار تا الان که شب هم هست، در این سکانسها حضور دارند.» پورصمدی، مدیر تصویربرداری این تلهفیلم، یکی از دلایلش برای کار در این فیلم را داستان آن عنوان کرد و گفت: «قصهاش متفاوت است. در داستان صبح فردا، به حادثه یک قتل از 4 منظر مختلف پرداخته شده است؛ یعنی از 4 نگاه متفاوت قضیه دیده شده است.»
از آنجایی که بیشتر فیلمبرداری این تلهفیلم در شب انجام میشود، تصویربرداری کار از ویژگیهای خاص خود برخوردار بوده است. پورصمدی در این باره گفت: «البته اینکه بیشتر کار در شب فیلمبرداری شود، کار را راحتتر نمیکند؛ اما نمیتوانم بگویم کارمان را خیلی سختتر کرده بود. کار به لحاظ فیلمبرداری تا اندازهای ویژه بود.»
پورصمدی این ویژه بودن را به فیلمنامه مربوط دانست و با اشاره به اینکه فیلمنامه طوری است که ما میبایستی از یک سری رنگها در نورپردازیهایمان استفاده کنیم، یعنی با توجه به شخصیتها و فضایی که در آن قرار میگیرند، این رنگها متفاوت بود.
پورصمدی در توضیح بیشتر گفت: «من در این باره با کاوه سجادی حسینی بحثهایی داشتم. او معتقد بود که بعضی شخصیتها باید با رنگ مسلط دیده شوند. مثلا یکی از شخصیتها باید همیشه فضایش آبی باشد و وقتی مثلا از منظر او واقعه را میبینیم، این فضای آبی درکل کار دیده شود یا وقتی از نگاه یک شخصیت دیگر به ماجرا نگاه میکنیم، رنگ فضا گرم است؛ زرد و نارنجی است. این چیزی بود که کاوه میخواست و من هم سعی کردم به شکل خوبی اجرایش کنم.»
او انجام این کار را با نورپردازی و همین طور تغییر آپشنهای دوربین قابل انجام دانست.
شاهرخ فروتنیان، افسانه چهرهآزاد، هدایت هاشمی، سیامک احصایی، احمد ساعتچیان، نگار عابدی، پونه عبدالکریمزاده و بهاره ریاحی، بازیگران اصلی این کار هستند. دیگر عوامل این تلهفیلم هم مرتضی پورصمدی (مدیر تصویربرداری)، سیامک نیازی (صدابردار)، روزبه سجادی حسینی (برنامهریز و دستیار کارگردان)، سهیلا گلستانی (طراح صحنه) و مرتضی متقی (طراح و مجری گریم) هستند. «صبح فردا» درامی اجتماعی است که به سفارش گروه فیلم و سریال شبکه 2 ساخته میشود.
ساغر فروتن
گفت و گو
