اشتراک هر آنچه لازم است
بیت تورنت چیست؟
یکی از پروتکلهای اشتراک دادهکه بر مبنا و اصول شبکههای نظیربهنظیر (Peer-to-peer) کار میکند، بیتتورنت نام دارد. بیتتورنت به یکی از رایجترین پروتکلهای انتقال فایلهای بزرگ بدل شده است و تخمین زده میشود حدود 35 درصد از کل ترافیک اینترنت مختص همین یک پروتکل باشد. وقتی یک شخص فایل خود را بهاشتراک میگذارد تا توسط دیگران دانلود شود، به آن یک بذر (Seed) میگویند. دیگران که این فایل را دریافت میکنند، نام جفت (Peer) را بهخود میگیرند. هر جفتی که بخشی از فایل را دریافت کند میتواند همین بخش از داده را به کاربران دیگر بفرستد. همچنین پس از پایان این دریافت، این کاربر میتواند انتخاب کند که به اشتراک این فایل ادامه دهد یا خیر؟ که در این صورت، این کاربر خود به بذری جدید بدل میشود. این شیوه انتقال فایل میان کاربران، خصیصه اصلی شبکهبیتتورنت بهشمار میرود. این ویژگی همچنین باعث مطمئنترشدن انتقال میشود چرا که پس از مدتی، وابستگی آن به یک منبع خاص از بین میرود.
برام کوهن، خالق بیتتورنت بود. او در آوریل 2001 (تقریبا 8 سال پیش) شرکتی با نام بیتتورنت تاسیس و این ویژگی را تحت عنوان نرمافزاری عرضه کرد. از آن زمان تاکنون، بهگزارش isoHunt یکی از بزرگترین سایتهای جمعآوری تورنت، حجم فایلهایی که در این شبکه به اشتراک گذاشته شده است، بیش از 7/1 پتابایت (تقریبا معادل هزار و هفتصد ترابایت) تخمین زده میشود. به برنامهای که میتواند فایلها را از طریق پروتکل تورنت جابهجا کند، BitTorrent Client میگویند.
برای اشتراک یک فایل کافی است یکی از کاربران فایل کوچکی به نام Torrent بسازد (.(myFile.torrent این فایل که شامل فرادادههایی برای انتقال داده است، میتواند در یک رهگیر (Tracker) بهاشتراک گذاشته شود. رهگیرها کامپیوترهایی هستند که توزیع فایل را مدیریت میکنند. جفتهایی که میخواهند فایلی را دانلود کنند باید ابتدا یک فایل تورنت دریافت کنند و با اتصال به یک رهگیر مناسب، که میگوید چه کسی آن تکه فایل را در خود دارد، فایل را دریافت کنند.
با این حساب، این همه دردسر برای دانلود فایلها از پروتکل تورنت چیست؟
نخست باید اشاره شود که در روش بیتتورنتی، دادههای کوچک در سوکتهای مختلف TCP ارسال میشوند، حال آنکه مرورگرها، تنها یک درخواست HTTP GET میفرستند و یک سوکت TCP بیشتر نمیسازند. دوم آنکه دانلودهای بیتتورنت یا بهصورت تصادفی دریافت میشوند، یا اول فایلهایی دانلود میشوند که امکان دسترسی به آنها کمتر است، بههمین دلیل امکان بالا بردن اطمینان دریافت فایلها بیشتر است. اما فایلها در HTTP بهصورت خطی دریافت میشوند.
این دو مزیت باعث میشود شبکههای بیتتورنت با هزینههای بسیار پایینتری نسبت به شبکههای HTTP راهاندازی شود، ضمن آنکه پایداری بیشتری دارند و در مقابل با سوءاستفادههای احتمالی، مقاومت بیشتری میکند. هر چند این عملیات خود هزینهای دارد، دانلود فایلها کمی طول میکشد تا بهسرعت ایدهآل برسد و همچنین یک دریافتکننده تا زمانی که بخواهد به یک ارسالکننده خوب بدل شود، باید کمی صبر کند.
رسم دانلود بیتتورنتها اینگونه است که سرعت در ابتدا کم است، بعد بهمیزان خیلی خوبی زیاد میشود و در آخرهای دریافت فایل، سرعت مجددا پایین میآید. در مقایسه، سرورهای HTTP سرعت بسیار بالاتری را در اختیار میگذارند و نرخ دریافت فایل در آنها ثابت است.
همچنین، در نرمافزارهای تورنت، بهخاطر همین توزیعی دریافت کردن فایلها، امکان استفاده از پخش هنگام دانلود (Streaming) وجود ندارد.
وبسایتهای رهگیر
وبسایتهای زیادی هستند که عملیات رهگیری و جستجو میان فایلهای تورنت را انجام میدهند، اما میتوان از معروفترین آنها به وبسایتهای زیر اشاره کرد:
isoHunt: وبسایت بزرگی که تقریبا تمام تورنتهای لازم برای استفاده را در خود دارد. ایزوهانت سایتی قدیمی است و مطمئنا تورنتهای قدیمیتر را هم میتوانید در جستجوهای خود پیدا کنید. این سایت به رسم خود، هر هفته تعدادی از تورنتها را بهعنوان تورنت برتر اعلام میکند.
Mininova: دستهبندی خوب و رهگیری سریع، از ویژگیهای این وبسایت است، اما ممکن است یک تورنت را در چند وبسایت بیابید. کامنتهایی که در مینینوا میگذارند، کاربر را مطمئن میکند که یک فایل تقلبی، قبل از دانلود اصل است یا تقلبی؟
ThePirateBay: این وبسایت بزرگترین رهگیر دنیای تورنت است، تقریبا میتوان گفت که مشخص نیست چند تورنت را رهگیری میکند. میتوانید بهدنبال فایلهای بسیار کمیابی در این وبسایت بگردید، اما اطمینانی نیست که هنوز کسی آن فایلها را بهاشتراک میگذارد یا خیر. بهترین گزینه برای کتابخوانها.
Demonoid: یک رهگیر خصوصی، هدف از این وبسایت، زنده نگهداشتن فایلهای تورنت بههرطریق ممکن است. اعضای این وبسایت با خود عهد بستهاند که تا زمانی که نرخ اشتراک یک فایل (میزان دانلود به ارسال) از یکونیم بیشتر نشود، اشتراک آن را قطع نکنند. بدین ترتیب، هیچ وقت یک فایل تورنت از بین نمیرود و اگر یک تورنت را در دیمونوید پیدا کنید، حتما میتوانید آن را دانلود کنید.
نرمافزارهای دانلود
امروزه نرمافزارهای زیادی از پروتکل تورنت پشتیبانی میکنند. حتی دانلودرهایی چون Orbit و FlashGet هم یک موتور داخلی برای دریافت فایلهای تورنت دارند. برخی از محبوبترین نرمافزارهای تخصصی که کارشان فقط تورنت است، بهشرح زیر است:
uTorrent: میکروتورنت که از زبان فارسی هم پشتیبانی میکند، یکی از نرمافزارهای سبک و با امکانات بسیار است. بهکمک این نرمافزار (که کمتر از یک مگابایت حجم دارد) میتوانید عملیات اشتراک را پشت پراکسی بیندازید، زمانبندی خاصی را روی آن اعمال کنید یا پهنای باند خود را برای هر تکفایل محدود کنید.
Vuze: یک نرمافزار کاملا غنی. مناسب آن دسته از کاربرانی که حوصله گشتوگذار در اینترنت و وبسایتهای رهگیر را ندارند، و از طرفی میخواهند ویدئوهای جالب و بامزه را دانلود کنند، ووزه بهترین گزینه است. این نرمافزار همچنین قابلیت تبدیل ویدئوهای دانلود شده به فرمتهای مختلف برای پخش در آیپاد و آیفون را نیز دارد.
میلاد پیکانی
گفت و گو
