اوپک متزلزل یا محکم

سال گذشته اوپک در 2 اجلاس خود توانست نسبت به کاهش تولید نفت اعضا تصمیم بگیرد؛ هرچند در مقطعی کوتاه، اثری کوتاه‌مدت و گذرا بر بازار متلاطم جهانی نفت گذاشت، اما بسرعت قیمت‌ها به سوی کاهش شدید حرکت کرد که نگرانی شدید اعضای اوپک را به دنبال داشت و آنان را به این فکر انداخت که چنانچه روند قیمت نفت سیر شدید نزولی را بپیماید، تولیدکنندگان توان سرمایه‌گذاری با قیمت‌های 40 و 50 دلاری نفت را نخواهند داشت و با کاهش حجم سرمایه‌گذاری برای تولید نفت، تامین انرژی جهان نیز به خطر خواهد افتاد.

حال با روان‌تر شدن پیچیدگی‌های بحران اقتصادی جهان و حرکت آهسته رو به جلوی رفع بحران، قیمت نفت به 60 دلار نزدیک شده است و کارشناسان بر این اعتقادند که قیمت مناسب برای نفت چیزی حدود 70 تا 80 دلار خواهد بود که می‌تواند برای تولیدکنندگان نفت ایجاد امید کند.

یکصد و پنجاه و سومین اجلاس اوپک در حالی هفتم خرداد برگزار می‌شود که تاکنون موضعگیری‌های متفاوتی نسبت به دستور کار این اجلاس از سوی اعضای اوپک دیده شده است.

خوزه ماریا، رئیس اوپک لازمه ایجاد ثبات و برقراری آرامش در بازار جهانی نفت را پایبندی اعضای اوپک به سهمیه تعیین‌شده از سوی سازمان عنوان کرد و آن را حیاتی خواند.

رئیس اوپک معتقد است در حالی که نشانه‌های دلگرم‌کننده‌ای برای بهبود وضعیت اقتصادی در جهان بروز می‌کند ضروری است اعضای اوپک نسبت به سهمیه‌های تولیدی خود پایبند باشند تا ثبات در بازار نفت به وجود آید.

از سوی دیگر، چند روز پیش یک منبع آگاه به خبرگزاری رویترز گفت در دستورکار قرار گرفتن کاهش سطح کنونی اوپک که اکنون تولید روزانه 30 میلیون بشکه نفت‌خام است، بعید به نظر می‌رسد.

وی به تمرکز بر تعهد قبلی اعضا مبنی بر کاهش 3 میلیون و 200 هزار بشکه نفت که در سطح سازمان اوپک صورت گرفت، تاکید کرد.

شکیب خلیل، وزیر انرژی الجزایر که رئیس پیشین اوپک نیز بود معتقد است در شرایط کنونی بازار جهانی نفت، دلیلی برای کاهش تولید نفت وجود ندارد و اگر روند افزایشی قیمت نفت به شکل فعلی ادامه یابد عاملی برای تغییر مقدار تولید اوپک باقی نخواهد ماند. همچنین اوپک قرار است طبق اظهارات العطیه، وزیر انرژی قطر، موضوع سفته‌بازی در بازار نفت و چگونگی برخورد با آن را در اجلاس اوپک مطرح کند تا از تاثیرات منفی سفته‌بازان در بازار جهانی نفت جلوگیری شود.

اما محمدعلی خطیبی، نماینده ایران در اوپک تاکنون درباره موضع ایران نسبت به دستورکار اجلاس هفتم خرداد اوپک، اظهارنظر صریحی نکرده است.

خطیبی تنها بر توجه جدی و حمایت ایران از نفت 70 دلاری تاکید کرده و گفته است، این قیمت نه‌تنها تحول و پویایی در بازار نفت ایجاد می‌کند بلکه موجب رونق انرژی‌های دیگر نیز خواهد شد.

در حال حاضر میزان ذخیره‌سازی نفت در میان کشورهای مصرف‌کننده به 60 روز افزایش یافته است که این موضوع موجب بروز نگرانی در میان اوپک شده است به طوری که اوپکی‌ها معتقدند اگر روند روزهای ذخیره‌سازی افزایش یابد استمرار آن می‌تواند فشار زیادی بر بازار ایجاد کند و قیمت نفت را در بازارهای جهانی به سمت سیر نزولی بکشاند؛ هرچند با نزدیک شدن فصل گرما و به تعمیرات رفتن بسیاری از پالایشگاه‌ها در دنیا، این امر نیز می‌تواند به عدم تقاضای انرژی از سوی مصرف‌کنندگان دامن بزند و بر کاهش قیمت نفت اثرگذار باشد.

این اظهار‌نظرها و موضعگیری‌ها در حالی از سوی اعضای موثر اوپک مطرح می‌شود که یک منبع آگاه به خبرگزاری رسمی امارات، از تمایل اعضای اوپک به کاهش یک میلیون بشکه نفت خبر داده است. این خبر هنوز از سوی منابع رسمی و اعضای اوپک تایید نشده است، اما این منبع دلیل تمایل را اشباع بازار از وجود نفت‌خام‌های تولیدی ذخیره‌شده در نفتکش‌های بزرگ و غول‌پیکر ذکر کرده است.

با این وصف، بین سلاطین بزرگ نفت، کورسوی امیدی برای تغییر وضعیت بازارجهانی نفت وجود دارد تا بازار نفت به ثبات دست یابد، هرچند این روزها نفت بر اثر آشوب‌های نیجریه به 60 دلار نیز نزدیک شده است. امید است اجلاس اوپک در نشست 153خود در وین (هفتم خرداد)‌ به گونه‌ای تصمیم بگیرد که امکان حرکت بر لبه تیز قیمت نفت را فراهم سازد.