عدد به‌جای منطق

به گزارش خبرنگار جام‌جم آنلاین یزد:دکتر کاظم یاوری‌نسب در یادداشتی با بیان اینکه «مسئله اصلی دانشگاه این‌طرفی و آن‌طرفی نیست؛ مسئله، افتادن از تراز گفت‌وگو به سطح عده ‌کشی است» نوشت: این سقوط، تغییر یک پارادایم است و دانشگاه به‌عنوان نهاد تولید معرفت زمانی استوار می‌ماند که بر ستون استدلال بنا شود.

او تأکید کرده است که دانشگاه باید میدان تضارب آرا باشد، جایی که اندیشه‌ها با هم برخورد کنند تا جرقه حقیقت روشن شود. یاوری‌نسب اختلاف را نه تهدید بلکه موتور پیش‌ران کشف دانسته و هشدار داده است که وقتی «تعداد» جای «استدلال» را می‌گیرد، هیجان بر عقلانیت غلبه می‌کند.

وی با انتقاد از دوگانه‌سازی‌ها و برچسب‌زنی‌های رایج در محیط‌های علمی تصریح کرده است: «دانشگاه اگر به دوقطبی فروکاسته شود، از مأموریت تاریخی خود فاصله می‌گیرد. نهاد علم باید پیچیدگی را تحمل کند و پرسش را به پژوهش تبدیل سازد.»

این عضو هیأت علمی در ادامه، سرمایه اجتماعی دانشگاه را بر سه پایه اعتماد، گفت‌وگو و انصاف رویه‌ای دانسته و نوشته است: اگر یکی از این ارکان سست شود، فضا به‌سوی قطبی‌سازی می‌رود. به باور او، راه‌حل در خاموش‌کردن صداها نیست، بلکه باید سازوکارهای گفت‌وگوی ساختاریافته مانند کرسی‌های آزاداندیشی واقعی، مناظره‌های مستند و امنیت بیان علمی تثبیت شود.

یاوری‌نسب در بخش دیگری از یادداشت خود با طرح این پرسش که «آیا نظام پاداش دانشگاهی، استدلال دقیق را تشویق می‌کند یا صدای بلند را؟» خواستار بازگشت نهاد علم به ریل عقلانیت و گفت‌وگو شد.

او یادآور شده است که دانشگاه کارگاه رشد است و هنر مدیریت دانشگاهی در هدایت هیجان به پژوهش و تبدیل خشم به پرسش معنا پیدا می‌کند، وگرنه میدان برای منفعت‌طلبان و دوقطبی‌سازان باز خواهد شد.

به گفته نویسنده، بازگرداندن دانشگاه به مدار گفت‌وگو به معنای سازش بی‌مبنا نیست، بلکه مواجهه مسئولانه با اختلاف است؛ فرهنگی که تنها با تمرین مداوم، آموزش روش تحقیق، نقد منصفانه و الگو شدن استادان در سعه‌صدر علمی شکل می‌گیرد.

یاوری‌نسب در پایان یادداشت خود تأکید کرده است:

دانشگاه اگر به عقلانیت وفادار بماند، جامعه نیز از آن می‌آموزد؛ اما اگر دانشگاه به هیجان تن دهد، جامعه هزینه‌اش را می‌پردازد. بازگشت به گفت‌وگو فقط توصیه اخلاقی نیست، بلکه ضرورتی راهبردی است. باید بگذاریم دانشگاه، دانشگاه بماند؛ میدان استدلال، مدرسه تحمل و آزمایشگاه حقیقت.