جستجو برای خوشبختی دیگران

«املی» (2001) محصول پر سروصدای سینمای فرانسه ، یک کمدی درام رمانتیک است که باعث شد آدری توتو، بازیگر اصلی آن به صورت یک چهره سرشناس و بسیار موفق فرانسوی (و حتی بین المللی) در آید.

کد خبر: ۱۳۰۸۸۵

فیلم را ژان پی یر ژونه کارگردانی کرده که متخصص ساخت کارهای عجیب و غریب سینمایی است و فانتزی نقش مهمی در قصه و پیشبرد ماجراهای آن دارد. آیا یک زن جوان می تواند زندگی آدمها را تغییر دهد (و آن هم به سادگی؛) قصه املی به این پرسش پاسخ مثبت می دهد و ژونه در آن به تعریف افسانه ای می پردازد که شاید در نگاه اول باور کردنش کمی مشکل باشد.
املی ، شخصیت قصه فیلم ، دختری خجالتی است که در یک مغازه معمولی کار می کند. او گنجینه گمشده دوران کودکی یک از همسایگانش را به او بر می گرداند و متوجه می شودکه این مساله چه تاثیر شگرفی بر روحیه او می گذارد. پس تصمیم می گیرد خودش را به یک ماموریت مهم بفرستد. این ماموریت این است که وی باید دیگران را شاد و خوشحال کند. در همین ایام او متوجه حضور جوانی می شود که علاقه مند جمع آوری عکسهای مختلف است.
املی خودش هم در جستجوی عشق و محبت است و می خواهد معنی و مفهوم زندگی را (در کلیت آن) کشف کند. او خیلی ساده و معمولی بزرگ می شود (فیلم این مساله را خیلی سریع و با نمایش بخشهای کوچکی از زندگی وی به نمایش می گذارد) و تماشاچی خیلی زود متوجه می شود که او دارای خانواده نیست.
املی شهر پاریس را به گونه دیگری می بیند و برخوردی کنجکاوانه با همسایگان و مشتریان کافه دارد. میان آنها کلکسیونر جوان روحیه ای مرموز دارد. بتدریج املی می فهمد که راه رسیدن به خوشبختی چیست (و هنوز شوخ طبعی همیشگی اش را با خودش دارد) حالا وقت آن رسیده که او ابتکار عمل را به دست گیرد و به دیگران کمک کند تا احساس خوشبختی کنند.
املی حال و هوایی شاد و سرزنده دارد و شاید به همین دلیل است که تماشاگران بسیار زیادی در فرانسه و سراسر جهان با اشتیاق به تماشای آن نشستند و خود فیلم ، هم محبوب منتقدان سینمایی شد و هم جوایز زیادی کسب کرد. به همین دلیل است که بسیاری از منتقدان سینمایی می گویند با تماشای املی یا شیفته اش می شوید یا این که عصبی تان خواهد کرد. این جمله به معنی آن است که بینندگان فیلم به 2 دسته کاملا متفاوت تقسیم می شوند و ظاهرا حد وسطی هم در این ارتباط وجود ندارد. املی ، شخصیت اصلی فیلم آدمی عجیب و غریب است.
وی عشق و علاقه ویژه ای به دنیای پیرامون خود دارد و نگاه او به این دنیا (در مقایسه با بقیه آدمها) نگاهی متفاوت است. در زندگی او هیچ چیز ویژه ای وجود ندارد، اما زمانی که او تصمیم می گیرد به دیگران کمک کند، این زندگی کاملا معمولی رنگ و روی دیگری به خود می گیرد. آیا او پاسخ محبتهای خود را می گیرد؛ این پرسشی است که برای املی اهمیت زیادی ندارد و وی در جستجوی پاسخ دادن به آن نیست. او این کارها را نمی کند تا یک انسان خوب باشد یا چنین آدمی به نظر برسد. او فهمیده که فقط می تواند با دیگران همراهی کند و این همراهی هم به صورتی غیرمستقیم ابراز می شود. در عین حال او کمی هم با دنیای دور و بر خود یک موش و گربه بازی راه می اندازد.
مضمون املی شباهت هایی با فیلم موفق آلمانی «بدو لولا بدو» دارد و این نکته ای است که تعدادی از منتقدان سینمایی به آن اشاره کرده اند. با وجود این قصه املی کاملا اورژینال است و فرق این دو فیلم در این است که املی خودش را جدی نمی گیرد. فیلم یک کمدی فارس است که از تماشاچی می خواهد هیچ چیزی را جدی نگیرد و فقط پیگیر صحنه هایی باشد که پشت سرهم می آیند و او را مشتاق می کند که ببیند بالاخره قرار است چه اتفاقی بیفتد. ژونه ، کارگردان فیلم ، از شیوه ای استفاده می کند که تماشاچی را درگیر مسائل املی می کند. املی فکر می کند می تواند دنیا را تغییر دهد و این البته مساله ای محال و کاری غیرممکن است ؛ اما تماشاچی می خواهد ببیند این دختر رویایی بالاخره به آرزویش دست پیدا می کند یا خیر. املی با محدودیت های زیادی روبه روست و می کوشد بر آنها غلبه کند.
آیا باید املی را فیلمی عمیق ارزیابی کرد؛ البته فیلم بانمک و فوق العاده ای است. قصه آن کاملا به دل بیننده می نشیند. ولی آیا همین نکات کافی است تا آن را یک اثر عمیق و روشنفکرانه معرفی کنیم؛ منتقدان فرانسوی و به تبع آن منتقدان بین المللی نقدهای مثبت زیادی برای املی نوشته اند. املی لقب پدیده سینمای فرانسه در سال 2001 را گرفت.
بسیاری علت موفقیت عظیم فیلم را در حضور آدری توتو در نقش املی معرفی کردند (که البته چندان هم بی راه نگفته اند). به اعتقاد آنها هر بازیگر دیگری این نقش را بازی می کرد املی نمی توانست تبدیل به آن چیزی شود که در حال حاضر هست. چهره توتو (مثل چاپلین ، باستر کیتن و بسیاری از کمدین های برجسته تاریخ سینما) در خودش عناصری کمیک دارد که او را برازنده ایفای نقش املی می کند. ژونه در املی از این میمیک طبیعی چهره توتو بیشترین و بهترین استفاده را کرده است.