تجلی صنایع دستی در «آفتاب تیره»

برنامه «آفتاب تیره» از تولیدات تلویزیونی سیمای طبرستان است که تلاش می کند هنرمندانی را معرفی کند که در عرصه صنایع دستی این منطقه فعالیت می کنند.

کد خبر: ۱۲۳۷۱۳

صنایع دستی را می توان در بخش هنرهای سنتی گنجانید و آن را تجلیات باطنی هنرمند دانست که در قرون متمادی از طریق دارندگان ذوقهای لطیف و زیباآفرین سینه به سینه به عنوان میراثی گرانقدر به ما رسیده است ، هنرهایی که افزون بر اصولی ثابت ، دارای فروع متغیری نیز بود. از این رو قابل تطبیق با هر دوره زمانی و اجتماعی است.
این صنایع ، علاوه بر بالندگی روحی و خلاقیت آفرینندگانش در غنای فرهنگ از جمله زبان فارسی نقش آفرین بوده و در همه شرایط اثری بسیار در اشتغالزایی داشته است. میراث فرهنگی هر ملتی دارای جلوه های گوناگونی است که به طور کلی می توان آن را به 2شاخه مکتوب و غیرمکتوب تقسیم کرد. صنایع دستی بخشی از میراث فرهنگی کشور است و از این منظر دارای ارزش و جایگاه والایی می تواند باشد. درک نقش ارزش میراث فرهنگی در روزگار ما به چنان ارج و مرتبه ای رسیده است که در ابعاد فراملی نیز نسبت به حفظ و حراست از این آثار تلاشهایی صورت گرفته است که سازمان های بین المللی خود را موظف به ثبت این آثار و ماندگاری آن می دانند. به عبارت دیگر به طور روزافزون ارزش این آثار در نگاه جهانیان ارتقا یافته است و حتی بسیاری از اندیشوران جهان این آثار را تنها متعلق به یک قوم نمی دانند ؛ بلکه معتقدند این آثار متعلق به همه بشریت بوده و باید این میراث گرانبها را به بهترین شیوه ممکن نگاهداری و به نسلهای بعد منتقل کرد.
آفتاب تیره از چنین روزنه ای است که به واکاوی صنایع دستی و هنرمندان آن در خطه استان سرسبز مازندران پرداخته و می کوشد با پیوند برقرار کردن میان دنیای مدرن و سنتهای پیشین بر مانایی و غنای میراث فرهنگ محلی و بومی اش بیفزاید. ویژگی های طبیعی ، زیستی و نیازهای منطقه باعث شده تا مردمان این دیار ، صنایعی مانند پیکرتراشی ، حصیربافی ، جاجیم بافی ، نمد مالی ، گلیم بافی و نظایر آن پر رونق تر باشند.
ساختار برنامه در چارچوب گفتگو شکل گرفته است. مصاحبه کننده در محل کار صنعتگر حضور می یابد تا از ورای تعاملی که با وی دارد ، انگیزه های او را برای فعالیت در رشته مورد علاقه اش ، نشان دهد و چگونگی خلق آثارش را کند و کاو کند. انجام گفتگو ضمن این که در فضایی صمیمی صورت می گیرد از طراحی مناسبی در طرح پرسش ها و پرداختن به تلاش و دیدگاه های کسانی که مورد پرسش قرار گرفته اند، بهره مند است. آفتاب تیره ، اگر چه نظر ساختار خود را محدود به یک بخش ، آن هم گفتگو با یک صنعتگر کرده است ؛ اما می تواند با گنجانیدن بخشهای دیگری به طرح عمیق و وسیع تر درباره موضوع بپردازد.
به عنوان مثال در برنامه گلیم بافی ، امکان بحث مسائلی نظیر تاریخچه ، ویژگی های گلیم مازندرانی با دیگر مناطق ، انواع گلیمهای بافته شده از جنبه های مختلف و مانند آنها وجود داشت ، همچنین گنجانیدن بخشی حاوی اخبار فعالیت های صنایع دستی استان ، ضرورتی اجتناب ناپذیر تلقی می شود و برنامه با مشارکت سازمان صنایع دستی استان ، طراحی و تهیه می شود.
در این میان دعوت از مسوولان یا کارشناسان آن تشکیلات می توانست ، چشم انداز روشن تری از وضعیت هریک از رشته های صنایع دستی در منطقه نشان بدهد و به عنوان نمونه مشخص کند ، مسوولان چه طرحها و برنامه هایی را اجرا کرده اند یا برای تحقق آنها چه کاری انجام داده اند؛ ایران همیشه یکی از بزرگترین کانون های عملی صنایع و هنرهای زیبا بوده است.
به گونه ای که قرنها پیش از میلاد دانشمندان ، ادبا ، نویسندگان و صنعتگران زبردستش در معرض دید جهانگردان قرار داشتند و به همین علت است که آثار هنرمندانش در فنون گوناگون در موزه های جهانی به همان اندازه حائز اهمیت است که ادبیاتش. مولف کتاب تاریخ صنایع ایران بعد از اسلام بر این اعتقاد است که خوشبختی و سعادت برخی از ملل این بود که در تاریخ مدنیت ، عالم مقامی ارجمند داشته است و در میدان پیشه ، هنر و فنون سرمشقی بوده اند که دیگران از آنها تقلید و پیروی داشته اند و خوشبختانه یونانی ها ، ایرانیان و چینی ها در راس این ملل قرار گرفته اند.
برنامه هایی نظیر آفتاب تیره از این نظر که به بخشی از میراث گرانسنگ فرهنگ ایرانی و اسلامی مان توجه دارد و به بیان بعضی از آثار صنعتگران محلی کشورمان می پردازد ، ارزشمند است. نگاه عمیق و همه جانبه به موضوع و ایجاد تنوع در ساختار می تواند به برنامه جلوه و فروغ بیشتری ببخشد.