دیوان مرگ

این که شعر باید طوری باشد که در فضایی محدود بتواند علی‌رغم سوگ فقدان او معرفی کوتاهی هم از چگونگی شخصیتش به زائران اهل قبور بدهد. انتخاب شعر برای سنگ روی مزار هنوز به صورت تخصصی به صورت یک حرفه درنیامده است و معمولا این کار با حرفه ساخت سنگ قبر به صورت یکجا صورت می‌گیرد. معمولا هم همه مغازه‌های سنگ قبر دفتر شعری با اشعار متداول به مشتری‌ها ارائه می‌دهند تا افراد در آن متناسب با حال و روز صاحبان عزا شعری برای سنگ قبر سفارش بدهند. اما برخی از این افراد هم دارای دفتر شعر تخصصی خود هستند. نکته جالب این‌که بسیاری از این افراد حتی تقسیم‌بندی

جالب توجهی برای اشعار خود دارند. به عنوان مثال شعر پیشنهادی آنها برای فرد متوفی که
زیر 15 سال باشد معمولا از زبان مادر سروده شده است، یا شعر سنگ قبر مربوط به پدر یا مادر حتما با تاکید بر نقش پدرانه و مادرانه این افراد روی سنگ قبور حک می‌شود. در موارد معدودی این دسته‌بندی حتی جزئی‌تر سروده شده است. جایی که حتی نوع مرگ فرد متوفی هم در سروده‌ها خودش را نشان می‌دهد. این‌که اگر فرد به واسطه بیماری سرطان درگذشته باشد این در شعر حک شده روی سنگ قبر به شکلی روایی توضیح داده می‌شود. برای رسیدن به پاسخ این پرسش که کدام شاعران برای ثبت روی سنگ قبر مشهورترند نیازی نیست دسترسی به دفتر شعر این افراد داشته باشید و با قدم زدن در گورستان و سیاحت سنگ قبور خیلی زود می‌توانید متوجه شوید که شاعران معاصر معمولا برای سنین پایین‌تر کاربری بیشتری دارند و شاعران کلاسیک هم برای افراد مسن‌تر. در میان شاعران مشهور می‌توان به وفور شعرهایی از شهریار، سهراب سپهری و فریدون مشیری دید و در میان کلاسیک‌ها شعرهای حافظ و سعدی هم چنان کاربری زیادی دارند. اما جالب این‌که شعر شاعران ناشناس در این میان خواهان بیشتری دارد؛ شعرهایی که معلوم نیست چه زمانی و با چه نیتی سروده شده که امروز فقط روی سنگ قبر کاربرد دارد؛شعری مثل این چند بیت که در هر گورستانی شاید مشابهش را بتوانید به چشم ببینید: «با نگاهت حرف‌ها با ما زدی / آتشی بر خرمن دل‌ها زدی / آن دم آخر چه بر لب داشتی / حسرتش را در دلم بگذاشتی / گوشه چشمت چه اشک‌آلود بود / رفتنت از دار دنیا زود بود!»