بارش‌های اخیر خشکسالی را جبران نمی‌کند / احتمال آبگرفتگی معابر تهران در روز آینده

به گزارش جام‌جم آنلاین، تداوم خشکسالی و کاهش ذخایر آبی در سال‌های اخیر، وضعیت منابع آب کشور را با چالش‌های جدی روبه‌رو کرده است. در چنین شرایطی، بارش‌های پاییزی بار دیگر امید‌ها برای بهبود وضعیت آبی را افزایش داده، اما میزان اثرگذاری این بارندگی‌ها بر جبران کمبود‌های انباشته‌شده همچنان محل بحث است. از سوی دیگر، بارش‌های شدید در برخی مناطق می‌تواند خطر آبگرفتگی معابر و وقوع سیلاب را به همراه داشته باشد.

احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور در گفت‌و‌گو با جام‌جم آنلاین، درباره ارتباط بارندگی‌های اخیر با پدیده ال‌نینو اظهار کرد: نسبت دادن یک رویداد بارشی مشخص به ال‌نینو یا لانینو درست نیست و نمی‌توان بارندگی‌های اخیر را به‌طور مستقیم ناشی از این پدیده دانست.

وی توضیح داد: ال‌نینو یک پدیده بزرگ‌مقیاس اقیانوسی است که بر اساس تغییرات دمای آب اقیانوس اندازه‌گیری می‌شود. در برخی سال‌ها دمای آب اقیانوس گرم‌تر از حد معمول، در برخی سال‌ها سردتر و در بعضی دوره‌ها نیز در محدوده طبیعی قرار دارد.

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی افزود: به‌طور کلی، در سال‌هایی که ال‌نینو رخ می‌دهد، الگو‌های گردش جوی به‌گونه‌ای تغییر می‌کنند که انتقال رطوبت می‌تواند شرایط مناسب‌تری پیدا کند. به همین دلیل انتظار داریم در دوره‌های ال‌نینو، بارش‌های ایران به‌ویژه در فصل پاییز وضعیت بهتری نسبت به میانگین بلندمدت داشته باشد.

وی تأکید کرد: با این حال، نمی‌توان با قطعیت گفت که ال‌نینو همیشه بر اقلیم ایران تأثیر مثبت می‌گذارد. گاهی سازوکار‌های جوی به شکلی با یکدیگر تعامل می‌کنند که حتی در شرایط ال‌نینو نیز وضعیت بارش‌ها مطلوب نیست؛ بنابراین نسبت دادن بارندگی‌های اخیر به آغاز ال‌نینو، برداشت درستی نیست.

وظیفه درباره وضعیت بارش‌ها در روز‌های آینده نیز گفت: بارندگی‌ها امروز و فردا در برخی مناطق ادامه دارد، اما از پس‌فردا به‌تدریج کاهش پیدا می‌کند. بارش در سواحل شمالی کشور تا روز دوشنبه و سه‌شنبه ادامه خواهد داشت و سپس سامانه بارشی به سمت مناطق جنوبی حرکت می‌کند.

وی افزود: استان‌های بوشهر، جنوب استان فارس و کرمان تحت تأثیر این سامانه قرار می‌گیرند و پس از آن بارش‌ها به سمت خراسان جنوبی گسترش می‌یابد و سامانه از کشور خارج می‌شود.

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی با اشاره به وضعیت جوی تهران بیان کرد: سامانه بارشی مؤثر بر تهران و عرض‌های شمالی تا فرداشب فعالیت خواهد داشت و از صبح دوشنبه به‌تدریج شاهد کاهش ابر و بهبود شرایط جوی خواهیم بود. به نظر می‌رسد در حدود ۱۰ روز پس از آن، بارش قابل‌توجهی نداشته باشیم و دست‌کم تا چهارشنبه یا پنجشنبه هفته آینده، سامانه بارشی مؤثری وارد کشور نشود.

احتمال آبگرفتگی معابر تهران در روز آینده

وظیفه درباره احتمال وقوع سیلاب در پی بارندگی‌های اخیر اظهار کرد: این سامانه بارندگی‌های خوبی به همراه دارد و در برخی مناطق جنوبی کشور احتمال وقوع سیلاب وجود دارد. به‌ویژه در استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، خوزستان و بخش‌هایی از استان فارس و بوشهر ممکن است شاهد آبگرفتگی و حتی وقوع سیلاب باشیم.

وی ادامه داد: در تهران احتمال وقوع سیلاب چندان زیاد نیست، اما آبگرفتگی معابر و جاری شدن آب در خیابان‌ها دور از انتظار نیست. نکته مهم این است که شدت بارندگی در تهران در روز آینده حتی از امروز نیز بیشتر خواهد بود؛ بنابراین احتمال آبگرفتگی معابر وجود دارد.

یک سال پربارش هم کسری منابع آب زیرزمینی را جبران نمی‌کند

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی در پاسخ به این پرسش که آیا بارندگی‌های اخیر می‌تواند به کاهش خشکسالی و بهبود وضعیت منابع آبی کشور منجر شود، گفت: هر میزان بارندگی می‌تواند از آثار خشکسالی بکاهد، اما مسئله اصلی این است که در تهران و بسیاری از شهر‌های ایران طی چند دهه اخیر، میزان برداشت و مصرف آب بسیار بیشتر از میزان ورودی منابع آبی بوده است.

وی توضیح داد: زمانی که میزان برداشت از یک منبع آبی بیشتر از میزان تغذیه آن باشد، آن منبع به‌تدریج تخلیه می‌شود. بخش قابل‌توجهی از مصارف آب کشور، به‌ویژه در بخش کشاورزی و همچنین شرب و صنعت، از منابع آب زیرزمینی تأمین می‌شود. در سال‌های گذشته میزان برداشت از این منابع به‌مراتب بیشتر از میزان تغذیه آنها بوده و در نتیجه، سفره‌های آب زیرزمینی در بسیاری از دشت‌های کشور به‌شدت افت کرده‌اند.

وظیفه افزود: به همین دلیل، بخش زیادی از دشت‌های ایران در وضعیت ممنوعه و ممنوعه بحرانی قرار دارند. حتی اگر یک سال بارندگی مناسبی داشته باشیم، نمی‌توان انتظار داشت تمام کمبود‌های انباشته‌شده در منابع آب زیرزمینی جبران شود. هرچه دوره‌های خشکسالی بیشتر شود، میزان تخلیه این منابع نیز افزایش پیدا می‌کند.

وی با اشاره به تأثیر بارندگی‌ها بر کاهش فشار بر منابع زیرزمینی گفت: بارندگی‌های مناسب می‌تواند فشار بر منابع آب زیرزمینی را کاهش دهد و با تأمین بخشی از نیاز‌ها از طریق منابع آب سطحی، میزان برداشت از سفره‌های زیرزمینی کمتر شود. با این حال، نباید تصور کنیم که با یک سال پربارش، مشکل خشکسالی و کم‌آبی کشور برطرف خواهد شد.

رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی ادامه داد: طی سال‌های گذشته به‌شدت از منابع آب زیرزمینی برداشت کرده‌ایم و این روند همچنان ادامه دارد. از سوی دیگر، تقاضای مصرف آب نیز روزبه‌روز افزایش پیدا می‌کند. برای مثال، در تهران حتی انتقال آب از منابع دیگر نیز پاسخگوی میزان مصرف نیست.

وی در پایان خاطرنشان کرد: حتی اگر امسال سال پربارشی داشته باشیم، بعید است این بارندگی‌ها بتواند تغییر چشمگیری در وضعیت منابع آبی کشور ایجاد کند. به هر حال، بارندگی نعمت ارزشمندی است و امیدواریم امسال شاهد بارش‌های مناسبی در کشور باشیم.