آرزوی پایان غربت محیط‌‌زیست

گرچه چند سالی است که از تشکیل کمیته خاص محیط‌‌زیست در مجمع تشخیص مصلحت نظام می‌گذرد و با توجه به عضویت ده‌ها نفر از متخصصان برجسته و مجرب کشور با گرایش‌های سیاسی مختلف، انتظار می‌رود که توصیه‌های علمی آنان درباره ضرورت ایجاد نظام یکپارچه ملی برای مدیریت هماهنگ و نظام‌مند منابع حیاتی، تشدید برخورد با متخلفان و جرم‌انگاری تخریب محیط‌زیست، مطالعه و تدوین اطلس زیست‌بوم‌های کشور، ایجاد سازوکار ملی استقرار اقتصاد سبز و توجه مبتنی بر ارزش‌ها و الگوهای اسلامی ـ ایرانی در ترویج فرهنگ و اخلاق زیست‌محیطی در بالاترین سطح سیاستگذاری ملی مورد توجه بیشتری قرار گیرد.

از سوی دیگر با تصویب برنامه ششم توسعه در مجلس شورای اسلامی نیز انتظار می‌رود ابهام یا اختلاف نظری درباره راهکارهای کلان رفع چالش‌های محیط‌زیست کشور وجود نداشته باشد و این سند لازم‌الاجرا نه‌تنها برای دولت و دستگاه‌های اجرایی بلکه برای همه نهادهای سایر قوا نیز ملاک عمل قرار گیرد.

در شرایطی که کشورهای همسایه ما عموما گرفتار چالش‌های جدی امنیتی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی هستند و محیط‌‌زیست در میان اولویت‌های کلان آنها جایگاه ویژه‌ای ندارد، ضرورت دارد که عناصر حیاتی مانند آب و هوا و خاک و تنوع‌زیستی فارغ از چارچوب مرزهای سیاسی و جغرافیایی به یک دغدغه اساسی میان برنامه‌ریزان و سیاستمداران کشور تبدیل شود. علاوه بر مشکل گردوغبار که به یک چالش و دغدغه فراسازمانی تبدیل شده، مقوله‌هایی چون رویکرد اقتصاد کم‌کربن، برقراری عوارض و مالیات سبز، استفاده از انرژی‌های پاک، حمایت از کشاورزی ارگانیک، توسعه حمل و نقل همگانی، تشدید مبارزه با تخلفات محیط‌زیستی و تقویت بنیان‌های علمی و پژوهشی کاربردی، از نیازهای مهم مدیریت محیط‌زیست کشور است و با چنین رویکردی، مقوله محیط‌زیست باید به ‌صورت «فرصت ـ تهدید» مورد توجه برنامه‌ریزان ارشد کشور قرار گیرد.

ابلاغ سیاست‌های کلی نظام در حوزه محیط‌زیست ازسوی مقام رهبری، تعیین تکلیفی روشن و جدی برای دولت و مجلس شورای اسلامی است و در این روزهای کلیدی تدوین لایحه بودجه، بیش از هر زمان دیگری باید مورد توجه قرار گیرد تا در میان مشاجره‌های سیاسی، قربانی کم‌توجهی و غفلت نشود.

دکتر اصغر محمدی‌فاضل

کارشناس محیط‌‌زیست