درمان سرطان مغز با زیکا

احتمالا شنیده‌اید،‌ ویروس زیکا تهدیدی جدی برای جنین انسان و نوزادان تازه متولدشده محسوب می‌شود، اما جالب است بدانید، همین ویروس مزاحم می‌تواند در درمان تومور مغزی مؤثر واقع شود. مطالعات جدید نشان داده است، زیکا از توانایی نابودی سلول‌های گلیوبلاستوما برخوردار است که شایع‌ترین نوع تومور مغزی به‌شمار می‌رود.

کد خبر: ۱۰۷۴۳۶۲

سالانه 12 هزار آمریکایی به این تومور بدخیم دچار می‌شوند و معمولا در کمتر از دو سال به کام مرگ فرو می‌روند. زیکا به سلول‌های پیش‌ساز عصبی در مغز حمله می‌کند. شمار این سلول‌های بنیادی در مغز انسان‌های بالغ زیاد نیست و به‌همین علت، ویروس زیکا در بزرگسالان چندان مخرب عمل نمی‌کند، اما شمار سلول‌های پیش‌ساز عصبی در نوزادان بمراتب بیشتر است و از این‌رو، گروه سنی نوزادان در برابر زیکا آسیب‌پذیرترند. آلودگی جنین انسان به زیکا می‌تواند به میکروسِفالی بینجامد که به تکامل نیافتن طبیعی سر و مغز منجر می‌شود.

بتازگی پژوهشگران دانشگاه واشنگتن در سِنت لوئیس و دانشگاه کالیفرنیا در سَن دیه گو دریافتند، ویروس زیکا قادر است به سلول‌های بنیادی تومورهای گلیوبلاستوما حمله کند. این سلول‌های سرطانی معمولا در اثر رادیوتراپی، شیمی‌درمانی یا جراحی از بین نمی‌روند و همچنان پس از درمان به رشد و تکثیر خود ادامه می‌دهند، به‌طوری که بیمار باوجود تدابیر درمانی با تشکیل یا رشد مجدد تومور مواجه می‌شود. اینجاست که زیکا به‌کار می‌آید، زیرا این ویروس به‌علت توانایی حمله به سلول‌های بنیادی قادر است دقیقا به سلول‌های بنیادی سرطان‌زا در مغز حمله کند. در مطالعات اخیر، پژوهشگران در پی آلوده‌سازی بافت تومور مغز انسان به ویروس زیکا در آزمایشگاه مشاهده کردند که این ویروس توانست سلول‌های بنیادی تومور را از بین ببرد. انجام این آزمایش روی بافت‌های مغزی سالم نشان داد که زیکا سلول‌های عادی مغز را آلوده نمی‌کند. همچنین آلوده‌سازی موش‌های آزمایشگاهی مبتلا به تومور مغزی نشان داد، تومور موش‌های آلوده‌شده به زیکا در مقایسه با موش‌هایی که دارونما دریافت کرده بودند، خیلی بزرگ نشد و این موش‌ها عمر طولانی‌تری پیدا کردند.

گفته می‌شود، زیکا به‌همراه شیمی‌درمانی می‌تواند در بهبود مبتلایان گلیوبلاستوما بسیار مؤثر واقع شود. شیمی‌درمانی بیشتر روی سلول‌های تومور موجود تأثیر می‌گذارد و در نابودی سلول‌های بنیادی کارایی بسزایی ندارد، اما زیکا از توانایی نابودی سلول‌های بنیادی برخوردار است. همچنین پژوهشگران درحال حاضر توانسته‌اند ویروس زیکا را به‌نحوی اصلاح کنند که سیستم دفاعی بدن تضعیف نشود و سلول‌های سالم مورد حمله زیکا قرار نگیرند. اما زیکا تنها ویروسی نیست که در درمان گلیوبلاستوما آزمایش شده است. پژوهشگران دیگری درحال انجام مطالعات مشابه درمورد تأثیر ویروس سرخک، فلج اطفال و هرپِس در درمان گلیوبلاستوما هستند.