گرانی های طبیعی و غیرطبیعی

«گرانی» پدیده ای است که اقتصاد ما ، مانند اقتصاد بسیاری از کشورهای جهانی به آن مبتلاست.

کد خبر: ۱۰۳۳۶۹

تورم ، عوامل متعددی دارد و در تحلیل های نسبی اقتصادی ، هم می تواند مثبت و هم منفی باشد. بخشی از گرانی ها طبیعی و اجتناب ناپذیر است . زمانی که قیمتهای جهانی افزایش پیدا می کند چاره ای جز پذیرش افزایش قیمت در درون اقتصادمان نداریم اما دولت باید شاخصهای روشنی به صورت عدد و رقم از میزان تاثیر اقتصاد جهانی بر اقتصاد داخلی داشته باشد. ما هنوز یک تحلیل روشن از این که تاثیر قیمتهای جهانی بر قیمتهای داخلی چند درصد بوده ، نداریم و هیچ منبع رسمی در کشور ، گزارشی در این زمینه ارائه نکرده است ولی مطمئن هستیم زمانی که قیمت نفت از بشکه ای 40 دلار به بشکه ای 75 دلار می رسد ، در پی آن هر فرآورده ای ، هر تکنولوژی یا کالایی و حتی خدمات مشاوره ای خارجی از افزایش قیمت نفت تاثیر می پذیرد. بخشی از گرانی ها ، ناشی از تزریق نقدینگی است . وقتی دولت تصمیم گرفت حجم زیادی از پروژه ها را به اتمام برساند، نقدینگی بیشتری را در بودجه تزریق کرده ، طبیعی است که افزایش نقدینگی ، گرانی را در پی دارد. همان زمان که بودجه سال 85 در مجلس تصویب می شد ، گرانی ناشی از تزریق نقدینگی قابل پیش بینی بود؛ به همین دلیل 18 هزار میلیارد تومان پروژه های عمرانی تبدیل به 15 هزار میلیارد تومان شد اما با این حال آثار تورمی قابل پیش بینی بود. بخشی از تسهیلاتی که اکنون تحت عنوان طرحهای زودبازده به جامعه تزریق شده است موجب افزایش تقاضای خرید کالا و خدمات می شود و عرضه ، کشش لازم برای پاسخ به این تقاضا را ندارد که خود به خود موجب گرانی می شود. ما یکهزار و 250 میلیارد تومان را در قالب طرحهای زودبازده ، به اقتصاد جامعه تزریق کردیم ، پولی که باید صرف ساخت کارگاه ، خرید مصالح ساختمانی و کالاهای مختلف شود. این حجم پول ، خود به خود انتظار تورمی را افزایش می دهد. بخشی از گرانی نیز روانی است ، وقتی زمزمه گرانی در جامعه گسترش می یابد از نظر روانی به مساله دامن زده می شود بنابراین ریشه های گرانی را باید در حوزه اقتصاد جهانی ، تزریق نقدینگی بالا به بدنه اقتصاد و مولفه های روانی جستجو کرد. برخورد با هر یک از این عوامل ، روش خاص خودش را دارد. در زمینه تاثیرات اقتصاد جهانی برگرانی معتقدیم که دولت باید تلاش کند تا میزان وابستگی کالاهای واسطه ای و خدماتی را که از بیرون مرزها دریافت می کند ، کم کرده و جایگزین های داخلی برای این کالاها و خدمات را پیدا کند تا از آسیبهای ناشی از متغیرهای اقتصاد جهانی مصون بماند. افزایش نقدینگی در بودجه تا یک مقطع مشخص آثار تورمی دارد ولی زمانی که پروژه ها و طرحهای نیمه تمام به بهره برداری برسد یا آثار ضد تورمی جبران شود ، کاهش تاثیر مولفه های روانی بر گرانی هم نیاز به کار فرهنگی در جامعه دارد. ما همان طور که گرانی تصنعی داریم و این نوع گرانی دارای جنبه های منفی و مخرب زیادی هست ، ارزانی تصنعی هم داریم که آثار منفی و تخریبی زیادی دارد. این که یک کالا و یا خدماتی به هر دلیلی ، در بازار عرضه و تقاضا ، قیمت واقعی خودش را پیدا کرد اما به زور بخواهیم این کالا یا خدمات را ارزان نگه داریم ، مداخله ای مخرب در بازار است . قیمتها باید در یک نقطه تعادلی ، واقعی شود. دولت برای مهار گرانی باید از روشهای علمی و مدیریتی اثبات شده استفاده کند ، صحبت درباره گرانی و یا تلاش برای حل گرانی در حوزه ها و فضاهای سیاسی ، جنجالی و ژورنالیستی جنبه های منفی نیز دارد و به ابعاد تورم دامن می زند. دولت باید به جای پاسخگویی درباره گرانی ، خود را از جنجال ها و فضاسازی ها کنار کشیده و با اتکا به روشهای علمی و عملی اثبات شده ، سراغ حل مساله برود. اگر چه تزریق نقدینگی برای تکمیل پروژه های نیمه تمام در بلند مدت تبدیل به کالا و خدمات شده و آثار ضد تورمی دارد ، اما مهم آن است که دولت برای مهار آثار تورمی کوتاه مدت ناشی از افزایش نقدینگی ، راه حل علمی داشته باشد. اگر جریان نقدینگی در بازار خوب مدیریت شود ، می توانیم پس از مدتی خبرهای خوب ضدتورمی به مردم بدهیم . فروش مدیریت شده و مناسب اوراق مشارکت ، کنترل علمی بورس ، تسهیل در ورود سرمایه های خارجی و افزایش جذب سرمایه گذاران داخلی ، حذف موانع سرمایه گذاری داخلی و خارجی و حذف قوانین مزاحم و دست و پاگیر ، ضمن به حداقل رساندن آثار تورم ناشی از افزایش نقدینگی ، شوک گرانی را نیز کوتاه تر و متعادل می کند. گرانی وقتی خوب است که پس از آن ، با افزایش تولید کالا و خدمات و ایجاد فرصتهای تازه شغلی مواجه شویم.