آقای نقش‌های خاکستری

دلیران تنگستان و پاییز صحرا و سایه همسایه و دزدان مادربزرگ را هم باید به این فهرست منضم کرد. او همان‌قدر که توانا بود در ایفای نقش‌ پدری مهربان و دلسوز فرزندان، به همان نسبت موفق به نظر می‌رسید در ارائه شخصیت یک آدم رند و زرنگ و ابن‌الوقت و فرصت‌طلب. چهره خندان و چشمان مهربانش که رگه‌‌هایی از شیطنت هم در آن هویدا بود، قادرش می‌ساخت در ایفای نقش‌هایی به ظاهر ساده اما پیچیده و غامض. مرحوم داورفر، استاد از آب و گل درآوردن کاراکترهای خاکستری بود؛ شخصیت‌هایی شبیه اغلب مردم جامعه، همان‌هایی که هر روز در کوی و برزن در رفت و آمد هستند. در نقش‌آفرینی‌هایش در قالب شخصیت‌های حتی منفی هم می‌شد نشانه‌ها و المان‌‌هایی از طنز ذاتی او را رصد کرد. مرحوم داورفر، استاد بازی گرفتن از اجزای صورتش برای درآوردن هر چه بهتر نقش بود. این بازیگر فقید در پس از انقلاب، تلویزیون را به عنوان خانه و مامن خود برگزیده بود و نقش‌های مختلف و متنوعی را در سریال‌های تلویزیونی ایفا می‌کرد. در سینما، گزیده‌کار اما دارای کارنامه درخشانی بود و شاه‌نقش‌هایش در دو فیلم ماندگار و جاودان گاو و آقای هالو و البته صادق کرده و سرایدار.

مخاطب عام اما همچنان این بازیگر فقید را با نقش‌آفرینی‌هایش در تلویزیون به یاد می‌آورد. او بازیگر وفادار قاب کوچک بود؛ چه پیش و چه پس از انقلاب. همه اینها گواهی است بر این مدعا که با تلویزیون هم می‌توان ماندگار شد و بر ذهن و جان تماشاگر نقش بست.

نزدیک به 9 سال از رخت بربستن این بازیگر فقید از این دنیا می‌گذرد؛ درست در چنین روزی. او در سال 87 از میان ما رفت اما یاد و خاطره‌اش همیشه زنده خواهد بود؛ بی‌گمان. اگر مرحوم اسماعیل داورفر همچنان در میان ما بود، 85 سال داشت. در این صورت می‌شد برایش مطلب دیگری نوشت و تیتری زد به این مضمون: زنده‌باشی آقای نقش‌های خاکستری؛ بازیگر توانایی که با هنرنمایی‌ات، شخصیت‌های حتی منفی را در شمایل نزدیک به واقعیت و حتی دوست‌داشتنی به مخاطبان عرضه می‌کنی. دریغ و افسوس که همه اینها، رویایی بیش نیست. جای خالی او سال‌هاست که احساس می‌شود.

گویی تلویزیون بدون حضور اسماعیل داورفر چیزی کم دارد؛ بدون آقای نقش‌های خاکستری. شاید او همچنان گمشده قاب کوچک باشد.

محسن محمدی

دبیر گروه رادیو و تلویزیون