و اینک؛ داستان اسباب‌بازی

اسباب‌بازی‌های کودک برای او به مثابه داشته‌هایش است. او باید از همان دوران کودکی بیاموزد چگونه این داشته‌ها را انتخاب کند، آنها را نگه دارد و مورد استفاده قرار دهد. اتاق بعضی از کودکان سرشار از عروسک‌های مشابه است در حالی که دیگر کودک حس خاصی به آنها ندارد و از دیدنشان خسته شده است. اسباب‌بازی‌ها در شخصیت سازی کودک موثرند و والدین باید بیش از این برای انتخاب اسباب‌بازی و عروسک وقت و انرژی صرف کنند. در این زمینه با جوانشیر بنیاب، مشاور فعال در مرکز تجربیات و ایده‌های نو در کانون پرورش فکری و از موسسین بخش سرگرمی‌های سازنده صحبت می‌کنیم و نظر ایشان را جویا می‌شویم:

طراحان مجموعه‌های اسباب‌بازی و همچنین والدین باید دیدگاه خود را راجع به وسایل تفریحی کودکان رشد دهند. ما همگی باید نگاهی عمیق به چند دهه بعد داشته باشیم و دقیق محاسبه کنیم که می‌خواهیم چه نسلی را تربیت کنیم. اسباب‌بازی‌هایی که تولید می‌شود و در اختیار کودکان قرار می‌گیرد بخشی از روال رشد تربیتی آنها را هدایت می‌کند. پس باید به نوع کاربرد آن توجهی عمیق داشت و طبق آن اسباب‌بازی‌ها را طراحی کرد. در این میان والدین کودکان که خریداران اسباب‌بازی‌ها هستند هم نقشی بسیار مهم ایفا می‌کنند. در بازار همواره تقاضا عرضه را ایجاد می‌کند و اگر آنها متقاضی وسایل مناسب باشند مطمئنا ابزارهای بهتر تولید خواهد شد.

هر انسانی به طور طبیعی به زیبایی علاقه‌مند است و این از همان هنگام کودکی با میل به انتخاب یک عروسک زیبا در کودک نمایان می‌شود. تا اینجای کار کاملاً منطقی است، اما اگر تمام اسباب‌بازی‌های کودک محدود به عروسک‌هایی دارای چشمگیر یا وسایلی به سبک تجملاتی شود، شکی نیست که بخشی از شخصیت کودک با ظاهرگرایی و تجمل‌پرستی بنیان نهاده خواهد شد. والدین باید به دنبال تهیه اسباب‌بازی‌هایی باشند که خلاقیت کودک را به چالش می‌کشد؛ مانند خمیرهای رنگی که بچه‌ها با آنها می‌توانند اشکال مختلف درست کنند، قطعات خانه‌سازی برای ساخت سازه‌های مختلف، تکه اشکال هندسی برای قرار دادن کنار هم و ایجاد اشکال مختلف، پازل‌ها و دیگر سرگرمی‌های ذهنی و خلاقانه. کودکی که در سنین کم‌کار را در حد ابتدایی با خمیر یا حتی گل و سفال یاد بگیرد و دریابد می‌تواند با دستان خود اشیایی بسازد، درحقیقت با مفهوم ساخت و خلق چیزهای جدید آشنا شده و این مساله به طور عینی در ذهن او نهادینه خواهد شد.

والدینی که برای کودکان خود عروسک‌هایی با ظاهر غربی همراه با وسیله آرایش تهیه می‌کنند باید به تاثیر آن برای کودک در حال رشد و شکل گیری خود باشند. آنها باید با همدلی و مهربانی کودک را به سمت استفاده از اسباب‌بازی‌های مناسب هدایت کنند. مسلما هر اندازه تقاضای وسایل بازی مناسب برای رشد کودک بیشتر باشد، طراحان اسباب‌بازی هم میل بیشتری برای طراحی و ساخت این نوع وسایل پیدا خواهند کرد.