2017 سال بحران سرمایه داری
نیکلاس اونف، بنیانگذار نظریه اجتماعی روابط بینالملل (سازهانگاری) در روابط بینالملل و استاد بازنشسته دانشگاه فلوریدای آمریکاست. او در دانشگاههای مطرحی چون پرینستون، امریکن و کلمبیا تدریس کرده است.
«اونف» مفهوم سازهانگاری را از علوم اجتماعی وارد این حوزه مطالعاتی کرد و این مفهوم بعدها توسط افرادی چون الکساندر ونت، کاتزنشتاین و سایرین بسط و توسعه داده شد. از وی آثار و کتابهای بیشماری در حوزه روابط بینالملل به چاپ رسیده است.
کتاب «جهانی که ما میسازیم» ازجمله آثار وی است که حوزه نظریهپردازی روابط بینالملل را دچار تغییر و تحولی جدی کرد. او در این تحلیل که حاصل گفتوگوی اختصاصی جامسیاست با این نظریهپرداز برجسته علوم سیاسی بهشمار میرود، درباره ماهیت نظام بینالملل در سال آینده میلادی سخن گفته است.
همزمان با آغاز سال 2017 میلادی باید به این واقعیت اشاره کرد که یکی از مهمترین چالشهایی که نظام بینالملل با آن مواجه است تضعیف سرمایهداری است. پیشبینی من این است که نظام سرمایهداری در حال تضعیف و اضمحلال است. این موضوع آثار مثبتی برای نظام بینالملل ندارد و کشورهای مختلف به میزانی از این آثار سوء بینصیب نمیمانند.
منطق حاکم بر نظام بینالملل در سال جدید از سه منطق همکاری جویانه، تعارضآمیز یا رقابتی خارج نیست. منطق همکاریجویانه مبتنی بر نظریات «ایمانوئل کانت» است. منطق رقابتی نیز مبتنی بر آرای «جان لاک» و منطق تعارض آمیز نیز مبتنی بر آرای «توماس هابز» است. اما این سه منطق تمام منطق حاکم بر نظام بینالملل نیست و ما مسائل دیگری در نظام بینالملل داریم که قابل توجه هستند. برای مثال نظریات مارکسیستی در این سه منطق دیده نشده است و حال آنکه نظام آینده بینالملل از این منطق هم میتواند پیروی کند. از سوی دیگر در نظام بینالملل علاوه بر قدرتهای بینالمللی چون آمریکا و چین شاهد قدرتنمایی قدرتهای منطقهای چون روسیه خواهیم بود.
با همه اینها واقعیت این است که ما با پدیده تضعیف نظام سرمایهداری مواجه خواهیم بود که کل ساختار نظام بینالملل را متأثر خواهد کرد. یکی از مناطقی که کماکان منازعات ادامه خواهد داشت خاورمیانه است. این منطقه شرایط پیچیدهای دارد و رقابت و دشمنی در آن حاکم است. به این شرایط نیروهای خارج منطقه نیز دامن زدهاند و بیگانگی میان همسایگان را تشدید کردهاند.
درباره اروپا هم باید گفت در اتحادیه اروپا آنچه مهم است بحرانهای مالی برخی از کشورهای عضو این اتحادیه است. بحرانهای مالی یونان و موضوع پناهجویان در حال حاضر در این منطقه خودنمایی میکند. اقتصاد کشورهایی چون یونان میتواند تهدیدات جدی را متوجه اتحادیه اروپا سازد. مطمئنا اگر اتحادیه اروپا تضعیف شود نتایج آن صرفا محصور به خود اتحادیه نخواهد بود و نظام بینالملل نیز از آن متأثر خواهد بود.
همچنین در رابطه با تحلیل بحرانها در شرق آسیا باید اشاره کرد که اگر بخواهیم براساس نظریه سازهانگاری صحبت کنیم باید گفت که چین و آمریکا تصویری مثبت از یکدیگر نساختهاند و این تصویر در برخی مواقع خصمانه است. روابط محکمی بین دو کشور برقرار نیست و دیدگاههای تعارضآمیز بر روابط دو کشور حاکم است.
پروفسور «نیکلاس اونف» - بنیانگذار مکتب سازه انگاری روابط بینالملل
گفت و گو
