امسال واقعا 2 شب یلدا داشتیم؟!

این زمان کمتر از یک ثانیه ارزش این را ندارد که آیینی مثل شب یلدا را جابه‌جا کند و در واقعیت چند صدم ثانیه تغییری در طول روز یا شب ایجاد نمی‌کند.

دکتر محمدجواد کلایی، رئیس مرکز تقویم موسسه ژئوفیزیک درباره خبرهایی که امسال از شب یلدای دوم حکایت داشت به جام‌جم می گوید: محاسبات براساس مسائل نظری و با کمک نرم‌افزار می‌تواند زمان دقیق انقلاب زمستانی را تعیین کند. بنا بر محاسبات، اختلافی که بین طول شب اول دی و شب 30 آذر پیش می‌آید در حد کسری از ثانیه خواهد بود. اما در واقعیت طول شب از غروب خورشید تا طلوع آفتاب به دلیل پارامترهای جوی و محیطی مثل شکست نور، اختلاف چشمگیری در این دو شب متوالی ندارد. از لحاظ اهمیت محاسبات برای مثال طول شب گذشته در حد کسری از ثانیه بلندتر از سه‌شنبه شب (30 آذر) است، ولی در عمل و با وجود علائم محیطی این اختلاف مشاهده نمی‌شود.

کلایی در ادامه می‌افزاید: مساله بعدی آیین‌ها و قراردادهایی است که در کشور وجود دارد. به طور سنتی شب 30‌آذر را به‌عنوان شب یلدا در نظر می‌گیرند و بیشتر موارد هم از لحاظ آماری 30‌آذر به‌عنوان طولانی‌ترین شب سال با محاسبات همخوانی دارد. گرچه از لحاظ محاسباتی امسال اول دی طولانی‌تر از 30 آذر بود، اما از نظر آیین‌هایی که سال‌ها شب آخر پاییز برگزار می‌شود، نیازی به تغییر شب یلدا وجود ندارد. ما می‌توانیم زمان دقیق انقلاب زمستانی را محاسبه کنیم و ممکن است 30 آذر یا اول دی باشد. لزومی ندارد به‌خاطر کسری از ثانیه آیین و سنت‌ها را جابه‌جا کنیم و ما هم در مرکز تقویم چنین کاری را انجام نمی‌دهیم. این رخداد مثل لحظه تحویل سال به محاسبات بستگی دارد، اما روزهای خاص قراردادی هستند.

بیشتر مواقع هم طولانی‌ترین شب سال همان 30 آذر است.

سپیده شعرباف - دانش