کشورهای همگام در حذف دلار

در این خصوص، اوکراین نیز با تاکید بر استفاده از ارزهای ملی، به شریکی تازه برای ایران در حذف دلار در معاملات تجاری تبدیل خواهد شد.

به گزارش ایسنا، تشدید تحریم‌ها در حدود ده سال گذشته و فشار خاص آن بر حوزه بانکی، در کنار تمام موانعی که برای مراودات بین‌المللی بانک‌های ایرانی ایجاد کرد و عدم دسترسی به درآمدهای ارزی و جابه‌جایی دلار، به طور قابل ملاحظه‌ای بازار داخلی و حوزه تجاری ایران را تحت تاثیر قرار داد و در روند فعالیت فعالان اقتصادی
اختلال ایجاد کرد.

این در حالی است که بیش از یک دهه کشورهای آسیایی در جریان کاهش حکمرانی دلار بر مبادلات بانکی و تجاری خود و مقاوم‌سازی اقتصادی و مالی، ورود به انعقاد پیمان‌های پولی و استفاده از پول‌های محلی را در دستور کار قرار داده بودند.

اما به هر حال با توجه به دلایل متفاوتی که بانک مرکزی برای عدم ورود به پیمان‌های پولی در طول سال‌های تحریمی داشت، سرانجام حدود دو سال پیش برای امضای این پیمان‌ها با روسیه، عراق و ترکیه وارد مذاکره شد، اما چندی نکشید با به نتیجه رسیدن مذاکرات هسته‌ای ایران، برجام نهایی شده و دیماه سال گذشته به اجرا درآمد و لغو تحریم‌های بانکی که می‌توانست پایان‌دهنده چالش‌های جابه‌جایی منابع ارزی و دلاری ایران باشد، کلید خورد.

با گشایش‌های ارزی ایجاد شده و توسعه روابط کارگزاری در پساتحریم، تاکید کارشناسان همچنان بر ادامه رایزنی‌ها بر توسعه پیمان‌های پولی و کاهش کاربرد دلار است که این موضوع در مذاکرات بانکی نیز دیده می‌شود؛ به طوری که در دیدارهایی که بین بانک مرکزی ایران و همتایان خارجی انجام شده، این موضوع نیز مورد توجه بوده و مذاکراتی برای افتتاح حساب مشترک بین بانک‌های مرکزی به منظور تسهیل روابط بانکی و معاملات تجاری انجام شده است.

هند، چین، کره جنوبی، ژاپن، روسیه و ترکیه، آلمان، ایتالیا، اتریش، هلند، سوئیس، انگلیس، ویتنام و اوکراین ازجمله کشورهای مورد مذاکره برای توسعه روابط بانکی در چند ماه گذشته از اجرایی شدن برجام بودند که افتتاح حساب مشترک بانکی با برخی از آنها نیز مورد توافق قرار گرفته است.

بتازگی تیمی از بانک مرکزی اوکراین به ایران آمدند و معاون بانک مرکزی آن با معاون ارزی بانک مرکزی ایران دیدار کردند. از اظهارات کامیاب در این دیدار این گونه بر می‌آید که قرار بر توسعه حجم مبادلات تجاری و بانکی بین دو طرف است.

معاون ارزی بانک مرکزی، از این که در شرایط جدید و پس از رفع تحریم‌های ثانویه، انجام هر گونه عملیات بانکی اعم از افتتاح حساب و نقل و انتقالات وجوه با ارز یورو و سایر ارزهای رایج غیر از دلار آمریکا بدون هیچ گونه محدودیت و نگرانی بین بانک‌های ایرانی و بانک‌های کشورهای مختلف امکان‌پذیر شده، سخن گفته است. وی در این خصوص پیشنهاد اتصال سوئیچ کارت‌های بانکی ایران و اوکراین را مطرح و افتتاح حساب بانک‌های مرکزی دو طرف را مورد اشاره قرار داده است.

کامیاب معتقد است افتتاح حساب مشترک نزد بانک‌های مرکزی ایران و اوکراین می‌تواند برای سهولت ارتباطات بانکی راهگشا باشد و کانال‌های بانکی برای پرداخت را تقویت کند. وی در عین حال بر استفاده از ارزهای ملی در قالب توافقنامه، ترتیبات بانکی (BPA) را به عنوان راه‌های تسهیل مبادلات تجاری بین طرفین مورد تاکید قرار داده است.

بانک مرکزی به طرف اوکراینی اعلام کرده تسهیل نقل و انتقال وجوه بین بانک‌های دو کشور از طریق افتتاح حساب نزد کارگزاران مشترک، حمایت از بانک‌های دو کشور برای تاسیس شعبه، بانک مستقل یا دفتر نمایندگی، بررسی امکان برقراری و تخصیص خطوط اعتباری و تبادل تجربیات در زمینه مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم می‌تواند از دیگر زمینه‌های همکاری بین دو کشور باشد.

این در حالی است که پیشتر هم در مذاکرات با ویتنام، در مورد مکانیسم حساب مشترک برای تسویه‌حساب مبادلات تجاری طرفین توافق شده و بانک‌های مرکزی ایران و ویتنام درخصوص روابط کارگزاری و اجرایی کردن این روابط به تفاهم رسیده بودند.

در توافقی هم که چندی پیش در پکن صورت گرفت، قرار شد بانک مرکزی با «اگزیم بانک» چین برای تسهیل در تسویه مبادلات بانکی، دو حساب به ارزهای یورو و یوان به نام بانک مرکزی ایران نزد بانک چینی افتتاح ‌کنند. این توافق با هدف تمهید شرایط تأمین مالی طرح‌های اقتصادی مشترک و گسترش همکاری‌های دوجانبه بانکی انجام شد.

همچنین سفری که هیات آذربایجانی به ایران داشت با خبرهایی مبنی بر ایجاد تفاهم برای پیمان پولی تازه‌ای بین بانک مرکزی و طرف مقابل همراه شد. به گونه‌ای که در سند تفاهم بین طرفین مقرر شد ضمن تشکیل کمیته مشترک بانکی حسابی با نام «حساب مخصوص» در دفاتر هر یک از بانک‌های مرکزی دو کشور به نام طرف مقابل برای تسهیل در تسویه مبادلات بانکی افتتاح شود.