طبیب درد و حبیب مرد

فقر و کمبودهای اقتصادی یک طرف که آنها از امکانات و تجهیزات پزشکی و بیمارستانی هم برای درمان دردهایشان محرومند، اما از سوی دیگر، شاهد همت و جهاد هموطنان دیگری هستیم که در پوشش یک تیم پزشکی به این مناطق رفته و به طور رایگان به درمان و معالجه آنها می‌پردازند. مستند «دو چشم بینا» درباره گروهی از بسیجیان پزشکی است که به صالح‌آباد تربت‌جام می‌روند تا رایگان به مداوا و معالجه مردم محروم و فقیر این منطقه بپردازند.

با این حال روایت این گزارش بر محور فعالیت‌های پزشکان نیست، گرچه در طول مستند شاهد فداکاری آنها در درمان مردم محروم هستیم، اما در واقع پیرمردی بومی به نام یاسین حاج‌توتی است که محور روایت این مستند قرار می‌گیرد. به نظر می‌رسد کارگردان از طریق این تمهید فرمیک خواسته قصه را به زبان یکی از شخصیت‌های آن روایت کند که این فرم البته چند محتوا را بازنمایی کرده و کارکرد چندجانبه دارد.

یکی این‌که قصه از زبان فردی که خود به عنوان محروم شناخته شده روایت می‌شود و این حس همدلی و صداقت و صمیمیت سوژه را در مخاطب بیشتر می‌کند و دوم این‌که نه از نظر پزشکان که از منظر نگاه افراد محروم به مساله و سوژه نگاه می‌شود و این فرآیند، بازنمایی موقعیت آن را رئالیستی‌تر کرده و لحن واقعگرایانه‌تری به اثر می‌بخشد.

در واقع متن گفتار و نریشن اثر نه از بیرون اثر و به زبان یک گوینده خوش‌صدا که از درون اثر و از زبان یکی از شخصیت‌های واقعی سوژه بیان می‌شود.

البته این بازنمایی صرفا به این عمل جهادگونه و خداپسندانه ختم نمی‌شود و در پس آن روایت محرومیت در برخی مناطق کشور نیز صورت می‌گیرد و زندگی سخت و مشقت‌باری که مردم این مناطق دارند به تصویر کشیده می‌شود. این اثر، مستندی صرفا برای مخاطب نیست که مخاطب اصلی آن مسئولینی هستند که بلکه با تماشای این مستند کمر همت بسته و همچون پزشکانی که درمان رایگان را به آنجا بردند، رفاه و امکانات را به این مناطق ببرند و مشکل محرومیت و درد و رنج ناشی از آن را به شکل بنیادی و اساسی حل کنند. یکی از نقاط قوت مستند از حیث ساختاری، پایان‌بندی آن است. اسامی پزشکانی که در این طرح شرکت کرده‌اند در بیلبوردی که پشت سر پیرمرد و در متن اثر می‌بینیم معرفی می‌شود و روی همین صحنه تیتراژ بالا می‌آید تا عوامل ساخت این مجموعه نیز معرفی شوند. دو چشم بینا را باید با دو چشم بینا تماشا کرد.

سید رضا صائمی