آرامگاه پارسی گویان

محمد بن احمد بن علی دهلوی معروف به شاه نظام الدین اولیاء، شیخ نظام الدین، نظام دهلوی و.... از مشایخ قرن هشتم هجری بود. نظام الدین به نشر عرفان اسلامی معروف است. کتاب‌های زیادی به رشته تحریر درآورده و مریدان زیادی از جمله امیرحسن دهلوی و امیرخسرو دهلوی دو شاعر پارسی‌گوی هندی داشته است. نظام‌الدین سال 725 هجری در دهلی در گذشته و همانجا دفن شده است و سال 1562 میلادی مقبره‌ای برای وی توسط محمد تغلق از پادشاهان هند ساخته شده است.

ما از بازارچه‌ای که مثل تمام بازارهای اطراف مکان‌های زیارتی قرآن، شمع و گل و سجاده می‌فروشند، گذشتیم. در میانه بازار به در ورودی درگاه رسیدیم. اطراف در با سنگ سفید و سیاه تزیین شده و بر سر در ورودی مصرعی از غزل هلال جغتائی به این عنوان که «شاهان چه عجب گر بنوازند گدا را» بر روی سنگ نوشته شده است. قبل از ورود به درگاه، گل خریدیم و کفش‌هایمان را به گل فروش سپردیم و از در جنت وارد راهروی باریکی شدیم که کف و دیوارهای آن با سنگ مرمر سفید پوشانده شده است. در انتهای راهروی پیچ در پیچ سنگی در دیگری بود که با گذشتن از آن و پایین رفتن از دو پله وارد حیاط درگاه شدیم. در سمت چپ سکوهایی با شیرهای آب برای وضو گرفتن وجود دارد و همچنین دکه‌هایی که قرآن و تسبیح می‌فروشند.

اذان و نمازعشاء اقامه شده بود و زائرین مشغول خواندن قرآن و زیارت مقبره نظام‌الدین بودند. در بیرون مقبره روبه‌روی در ورودی گروهی نوازنده و خواننده قوالی بر روی زمین نشسته بودند و اشعاری در مدح نظام‌الدین می‌خواندند. ما به طرف در رفتیم. قبل از ورود یکی از خدام توجه ما را به تابلویی جلب کرد. ورود خانم‌ها به داخل مقبره و عکاسی و فیلمبرداری از داخل مقبره ممنوع است. همسرم داخل رفت و گل‌هایی که خریده بودیم را بر روی قبر پوشیده از گل و پارچه گذاشت و بعد از ادای احترام از آنجا خارج شد.

درگاه نظام‌الدین در واقع مجموعه‌ای از آرامگاه‌ها و بناهای تاریخی است که به غیر از آرامگاه امیرخسرو دهلوی از مریدان نظام‌الدین، آرامگاه جهان‌آرا بیگم بانوی شاعر پارسی‌گوی، دختر شاه جهان و آرامگاه اتکه خان از بزرگان گورکانیان هند نیز در همانجا واقع است.

تهمینه عامری - روزنامه‌نگار مقیم هند