مسافرت سینمایی به ماه

او در مقابل پافشاری آردن می‌گفت: نه. تا آنجا که علم ثابت کرده روی ماه هوای تنفسی وجود ندارد. امکان دارد کمی هوا در قسمت‌های پایانی و بسیار عمیق ماه، مثلا در گودال عمیقی که به نیوتن معروف است، وجود داشته باشد. احتمال این هست که در پشت ماه که ما هرگز آن را نخواهیم دید، هوا وجود داشته باشد. ولی به طور کلی از نظر علمی روی ماه نه هوا هست و نه آب و نه حیات و آردن مصرانه می‌گفت: با وجود این من هنوز هم امیدوارم که در روی ماه حیات وجود دارد. این ممکن نیست که در کره‌ای به بزرگی ماه هیچ موجود زنده‌ای نباشد و این بحث در تمام طول سفر ادامه داشت.»

اینها بخشی از رمان «سفر به ماه» (از زمین به ماه) نوشته ژول ورن، نویسنده نامدار فرانسوی ـ با ترجمه خسرو شایسته ـ است که ید طولایی در پیش‌بینی برخی از مهم‌ترین اتفاقات و اختراعات بشر در آینده داشت؛ ازجمله همین سفر به ماه که 104 سال بعد محقق شد و نیل آرمسترانگ و باز آلدرین به عنوان نخستین انسان‌ها قدم به این کره شگفت‌انگیز گذاشتند.

سفر به ماه با وجود همه سختی‌ها و طبیعت ناهمگون با زمین، هنوز هم وسوسه‌انگیز است و خیلی‌ها دوست دارند آن را تجربه کنند؛ این که شال و کلاه کنی و چمدانت را ببندی و راهی جایی بجز زمین و این کره خاکی شوی که با هر چه سفر که تاکنون رفته‌ای فرق کند، واقعا حس و حال عجیب و غریب و غیرقابل وصفی در آدم به وجود می‌آورد. این بار عبارت «تفاوت (یا فاصله) از زمین تا آسمان است» کاملا صدق می‌کند.

سینما تقریبا از اوایل پیدایش به این سفر وسوسه‌انگیز بی‌اعتنا نبود و بتدریج فیلم‌هایی درباره تلاش آدمی برای رفتن به ماه تولید کرد. مشهورترین فیلم در این زمینه را تقریبا همان ابتدای راه و در سال 1902، فیلمساز خلاق و باذوقی به نام ژرژ ملیس ساخت. او فیلم فانتزی و کوتاه «سفر به ماه» را با نگاهی به کتاب ژول ورن و «اولین انسان در ماه» نوشته هربرت جورج ولز ـ یکی دیگر از نویسنده‌های نامدار رمان‌های علمی ـ تخیلی کارگردانی کرد.

اثر خیالپردازانه ملیس باتوجه به تاریخ تولید فیلم، ارزش بیشتری می‌یابد و تصویر کردن ماه با بهره‌گیری از دکورها و پرده‌های نقاشی شده، امروز بامزه به نظر می‌رسد.

فیلم قصه پروفسوری با بازی خود ملیس است که تصمیم می‌گیرد همراه شش مرد دیگر به ماه بروند. مسافران با موشکی به ماه پرتاب می شوند و روی چشم قمر ـ که برخلاف تصور رایج ما خانم هم نیست و آقاست ـ فرود می‌آیند. آنها پس از کمی اکتشاف بر سطح ماه به خواب می‌روند و توسط ساکنان نیزه به دست آنجا دستگیر می‌شوند. در نهایت هم موفق می‌شوند از دست آنها فرار کنند و خود را به موشک که بر لبه پرتگاه ماه! قرار دارد، برسانند و به سمت زمین حرکت کنند. پس از بازگشت هم استقبال باشکوهی از آنها می‌شود.

علی رستگار