مسمومیت با متادون

این دارو از بدو ورود به بدن(دهان) قابلیت جذب دارد. دارو در کبد دچار تغییر و دگرگونی شده و موادی از آن مشتق می‌شود که می‌تواند اثرگذار باشد. تجمع همین مواد در افرادی که تحت درمان با این دارو هستند باعث شده تا افراد مصرف‌کننده گاهی دچار مسمومیت با آن شوند.

این دارو در اشکال قرص و شربت در بازار ایران وجود دارد که باید توسط پزشک و با میزان مشخص برای هر فرد شروع شود.

منع مصرف: در افرادی که حساسیت به متادون دارند، زنان باردار و شیرده نباید از این دارو استفاده کنند. در بیماران با مشکل قلبی، آسیب به سر، بیماری‌های شدید ریوی، کلیوی یا کبدی، کم‌کاری تیروئید و بیماران با بزرگی پروستات باید با احتیاط از این دارو استفاده شود.

عوارض دارویی: این دارو می‌تواند به خواب‌آلودگی، احساس گیجی، یبوست و افت در فشارخون منجر شود. این موارد از عوارض شایع در افراد مصرف‌کننده داروست. عوارض دیگری هم با شیوع کمتر ممکن است دیده شود، همچون اختلال در بینایی، احتباس ادرار، سردرد، توهم، احساس گرگرفتگی و تعریق.

افرادی که به مدت طولانی از دارو استفاده می‌کنند، ممکن است به آن تحمل پیداکرده و دیگر اثرات ضد درد دارو از بین برود. بعضی از این افراد برای جبران اثرات میزان مصرف را یکباره افزایش می‌دهند که باعث اختلال در وضعیت تنفسی و گاهی مرگ آنی می‌شود.

بسیاری از این بیماران به دارو معتاد شده و ترک دارو برای آنها مشکل می‌شود. با این ‌حال برای افرادی که به داروهای مخدر خطرناک دسترسی دارند این دارو جایگزین مناسبی است.

مسمومیت: افرادی که میزان مصرف بالایی از دارو دارند، چه قبلاً مصرف داشته یا اولین‌بار مصرفشان باشد، ممکن است با اختلال در وضعیت تنفسی، شلی عضلات، پوست خیس یا سرد، سیاه شدن لب‌ها و پوست، خواب‌آلودگی بیش‌ از حد و حتی تشنج به بیمارستان مراجعه کنند.

به‌محض برخورد با فرد مشکوک به مسمومیت باید بسرعت بیمار را به اورژانس رساند. به‌دلیل خطر افت هوشیاری در بیماران باید انتقال آنها به کمک کارکنان ورزیده اورژانس پیش بیمارستانی (115) انجام شود. تا رسیدن 115 بهتر است بیمار را در وضعیتی قرار داد تا از ورود ترشحات دهانی و معده‌ای به مجاری هوایی ممانعت کرد؛ به همین منظور باید بیمار را روی یک‌پهلو خواباند. مهم‌ترین اقدام در این بیماران، برقراری راه هوایی و در صورت دسترسی به اکسیژن از آن نیز بهره گرفته ‌شود. بسیاری از بیماران هیچ‌گونه تقلایی برای تنفس نداشته و دچار سیاهی در لب‌ها و پوست خود شده‌اند. برای این بیماران باید سریعاً تنفس مصنوعی شروع شود. اگر بیمار فاقد نبض است، باید ماساژ قلبی نیز شروع شود.

پادزهر مسمومیت با انواع مخدرها نالوکسان است که با تجویز وریدی آن تمام علائم بیمار برمی‌گردد. تجویز این دارو باید توسط کارکنان درمانی و ترجیحاً در بیمارستان انجام شود.

نکات کاربردی در افراد مصرف‌کننده:

بیماران نباید سرخود اقدام به افزودن میزان داروی مصرفی کنند.

به‌دلیل خواب‌آلودگی باید از انجام فعالیت‌هایی که نیاز به هوشیاری بالا دارند یا خطرناک همچون رانندگی، کار با وسایل برش صنعتی و... اجتناب شود.

به‌دلیل افت در فشارخون بیماران در حین تغییر وضعیت باید برای تغییر در وضعیت از حالت خوابیده، ابتدا نشست و پس از مکث برای دقایقی، سپس به ‌آرامی ایستاد.

از مصرف داروهایی که هوشیاری فرد را کاهش می‌دهد همچون داروهای خواب‌آور و الکل باید اجتناب کرد.

دکتر بهروز هاشمی، فلوشیپ سم‌شناسی بالینی