یکی از آخرین و فاجعه بارترین این اشتباهات حمله اخیر هواپیماهای آمریکایی به مرکز استقرار سربازان سوری در دیر الزور است که واشنگتن بابت آن عذرخواهی کرده و سوریه نیز از شورای امنیت خواسته است برای بررسی و محکوم کردن آن یک نشست فوقالعاده تشکیل دهد. دولت سوریه با خصمانه خواندن اقدامات اینچنینی از سوی آمریکا، خواستار آن شد که واشنگتن از اقدامات مشابه در آینده پرهیز کرده و به تمامیت ارضی سوریه احترام بگذارد.
روز شنبه چهار جنگنده آمریکایی (دو فروند اف16 و دو فروند ای10) حریم هوایی سوریه را نقض کرده و حملهای را به یکی از مقرهای ارتش سوریه در جبل الثرده در حومه جنوبشرقی دیر الزور صورت دادند که به گفته منابع سوری و روسی 62 و به گفته منابع دیگر 83 کشته و صد زخمی برجای گذاشته است. جبلالثرده، منطقهای استراتژیک و مشرف بر فرودگاه نظامی دیر الزور است که شریان حیاتی برای امدادرسانی به شهر و نیروهای ارتش مستقر در آنجاست.
این حمله اشتباهی موجب بروز تنشهای تازه و درگیریهای لفظی جدید بین آمریکا و روسیه به عنوان کشورهای ناظر بر آتشبس در سوریه شد. ویتالی چورکین، سفیر روسیه در سازمان ملل پس از نشست غیرعلنی شورای امنیت به خبرنگاران گفت: بشدت گمان میرود که آمریکا از قبل تصمیم گرفته بود که این حمله هوایی ویژه را در این زمان مشخص انجام دهد. این رویداد تصادفی نبوده بلکه کاملا حساب شده و معنیدار بوده، چرا که دقیقا دو روز پیش از آنکه برنامه ریزیهای روسیه ـ آمریکا کاملا اجرا شود، این رویداد رخ داده است. وی همچنین خواستار تشکیل یک جلسه فوقالعاده از سوی شورای امنیت شد.
از سوی دیگر سامانتا پاور، سفیر آمریکا در سازمان ملل در این باره صرفا به اعلام مراتب پشیمانی کشورش از کشته شدن نظامیان سوری بسنده کرد و گفت: آمریکا در حال بررسی این رخداد است.
تاکتیک اشتباه آمریکایی
جعفر قنادباشی، کارشناس غرب آسیا درباره با حمله هواپیماهای آمریکایی به مقر سربازان سوری و اینکه آیا این حمله از روی اشتباه و خطا بوده است یا خیر و آیا چنین توجیهی با توجه به سابقه تکرار اشتباهات آمریکاییها پذیرفتنی است؟ میگوید: با توجه به فناوریهای پیشرفته نظامی و توانمندی در شناسایی مناطق مورد نظر برای هدفگیری که در اختیار ارتش آمریکاست، این ادعا که این حمله بهصورت اشتباهی صورت گرفته، قابل توجیه و معتبر نیست. این نیروها از انواع دوربینهای دید در شب، رادارها، ماهوارهها و وسایل دقیق هدفگیری لیزری برخوردار هستند که میزان اشتباه را بسیار کاهش میدهد. با این حال اگر از وجهی دیگر به قضیه نگاه کنیم، آمریکا بعد از برقراری آتشبس برای جلب حمایت برخی کشورهای منطقه از جمله عربستان، نیاز شدید به انجام این حمله به نفع گروههای تروریستی داشت و بارها کمکهای اطلاعاتی، پشتیبانی و تسلیحاتی آمریکا به این گروههای تکفیری به اثبات رسیده است. چون آمریکا و بعضی از هم پیمانان منطقهای اش از پیروزی ارتش سوریه در میدان نبرد ناخشنود بوده و سوریه و روسیه دست برتر را داشتند، غیرعمد بودن این حمله را باور ناپذیر میکند. علاوه بر این، باید توجه داشت مقامات رژیم صهیونیستی هم یکی از منتقدان برقراری آتشبس بودند و بهطور پنهانی به مقامات واشنگتن اعتراض میکردند که به چه دلیل برخی امتیازات را به طرف مقابل واگذار کردید و این به معنی شکست گروههای تکفیری است.
سرنوشت آتشبس
بیتردید اقدام آمریکا شرایط درگیریها در سوریه را به کلی تغییر خواهد داد. این اتفاق علاوه بر اینکه یکبار دیگر ثابت کرد آمریکاییها در وعدههایی که میدهند صادق نبوده و همواره سر بزنگاههای اصلی دبه در میآورند، سرنوشت آتشبس در سوریه را هم در هالهای از ابهام قرار میدهد. گرچه این آتشبس به لحاظ زمانی به انتها رسیده، اما هنوز امیدهایی برای استمرار آن وجود دارد. درباره تاثیر این حمله بر سرنوشت آتشبس از احمد دستمالچی، کارشناس مسائل غرب آسیا میپرسیم و او در جواب میگوید: «آینده این آتشبس توافقی بین روسیه و آمریکا، بسیار متزلزل و بیثبات است. دلیل اصلی که آمریکا اخیرا طی دو مرحله برای آتشبس میانجیگری کرد، این بود که در هر دو مورد تروریستها در سوریه در معرض نابودی کامل قرار داشتند. آمریکا سعی کرد از طریق کمکهای انساندوستانه و خرید زمان بیشتر، نیروهای تروریست در سوریه را تجهیز و تقویت کند. تجربه نشان داده است که آمریکا نمیتواند هیچ تعهدی را بپذیرد و کاملا نقض عهد میکند و دلیل آن نیز بسیار مشخص است: واشنگتن حامی اصلی گروههای ترورویستی در سوریه است و قصد دارد سوریه را از درون نابود کرده و نظام بشار اسد را از طریق جنگهای نیابتی سرنگون کند. اگر آمریکا حامی تروریستها و داعش نبود، چرا پس از اینکه با روسیه در مورد نبرد علیه تروریستها توافق کرد، به تنهایی نیروهای ارتش سوریه را در دیرالزور هدف قرار داد؛ آن هم در منطقهای که نیروهای داعش و تکفیری در نزدیکی آن حضور دارند. این مساله نشان میدهد که برنامههای هماهنگ و پشت پردهای بین ترورویستها، عربستان، اسرائیل و آمریکا وجود دارد. اتفاق روز گذشته نیز ثابت کرد که آمریکا به هیچ وجه به دنبال شکست ترورویستها در سوریه نیست.»
حمله اشتباهی آمریکا در حالی صورت گرفته است که آتشبس یک هفتهای سوریه دیروز به پایان رسید. این آتش بس شامل گروههای تروریستی داعش و جبهه فتحالشام (جبههالنصره) نمیشد.
روسیه پیشنهاد تمدید 72 ساعته این آتشبس را داده است که باید دید سایر طرفها با آن موافقت میکنند یا خیر. برخی از تحلیلگران آتش بس، سوریه را کاملا شکست خورده میدانند اما برخی دیگر نسبت به آینده آن خوشبین بوده و میگویند در صورت همکاری جدی و صادقانه آمریکا میتوان به آن امید بست!