جذابیت‌های یک برنامه تلویزیونی

یکی از آن برنامه‌هایی که مدت‌هاست به الگویی مناسب برای جذب مخاطب ایرانی در آمده، «خندوانه» است این برنامه علاوه بر این که تلاش می‌کند از فرمول «سیال بودن» و «آشنا‌زدایی» بخوبی استفاده کند به همان میزان هم تلاش می‌کند به خواسته‌های مخاطب که همان تماشای یک برنامه جذاب و دیدنی است، احترام بگذارد و به همین دلیل از مدلی پیروی می‌کند که در آن «جذابیت داشتن برای مخاطب» حرف اول را می‌زند. در این مدل برنامه‌سازی همه اجزای برنامه باید به میزان کافی «انگیزه» در مخاطب ایجاد کند تا پیگیر قسمت‌های بعدی هم باشد. «خسته نشدن مخاطب» و «دلزده نشدن» او از شخصیت‌های مختلف برنامه یا قسمت‌های طراحی شده در آن یکی از مهم‌ترین فاکتورهایی است که باید سازندگان چنین برنامه‌هایی در نظر بگیرند. یعنی همان چیزی که انرژی زیادی از گروه می‌گیرد و در حقیقت علتی می‌شود تا رقابتی ناپیدا بین عوامل قسمت‌های مختلف پدید آید تا هرکدام بیشتر از بقیه «دل» مخاطب را به دست آورند.

مورد دیگری که برنامه خندوانه تلاش می‌کند به اندازه توانش آن را رعایت کند، به روز بودن است. این‌که یک برنامه بتواند در کنار همه ریزه‌کاری‌های برنامه‌سازی، به این مهم هم بپردازد والبته همچنان جذابیت‌های خودش را حفظ کند، اندازه توانایی سازندگان این برنامه را می‌رساند.

دو: سریال «نابرده رنج» از آن سریال‌های است که شخصیت‌های تازه‌ای را در حوزه آثار تلویزیونی معرفی می‌کند. گرچه فیلمنامه این اثر حفره‌های متعددی دارد که ماجراهای عجیب وغریب آن را کمی باور‌ناپذیر می‌کند، اما آنچه که نویسنده تلاش کرده خلق کند وتا‌حدودی هم موفق می‌شود، معرفی قهرمان است. قهرمانی که مخاطب دوستش داشته باشد و در هر قسمت منتظر یک ماجرای غیرمنتظره از جانب او باشد. نابرده رنج از این نظر یک نمونه خوب ومثال زدنی است – ای کاش قصه به اندازه کافی قوی و باورپذیر بود – فیلمنامه‌نویس تلاش کرده قهرمان‌های دوست‌داشتنی بیافریند و براساس آنها قصه‌اش را پیش ببرد. در واقع بیشتر موفقیت سریالی مثل نابرده رنج به خاطر خلق قهرمان‌هایی است که مخاطب ما به شکل سنتی آنها را دوست دارد. قهرمان‌های جنوب شهری ساده‌دلی که معمولا به خاطر قرار‌گیری در یک موقعیت عجیب وغریب، محور ماجراهایی می‌شوند که انگار خلاصی از آنها به این زودی‌ها امکانپذیر نیست.یعنی دقیقا همان چیزی که برای مخاطب عام بسیار جذاب است و نویسندگان بسیاری در بازه‌های زمانی گوناگون همه همت خود را به کار گرفته‌اند تا از این الگوی بارها جواب داده، دوباره برای خلق قهرمان‌های تازه استفاده کنند. بازپخش سریال نابرده رنج از شبکه افق این امکان را فراهم آورده که یک‌بار دیگر با مجموعه‌ای از شخصیت‌هایی روبه‌رو شویم که هرکدام از آنها جدا از قصه‌ای که می‌بینیم، دوستشان داشته باشیم و یادآوری این نکته ظریف، اما مهم که یک قهرمان خوب و درست وحسابی آن‌قدر توانایی دارد که می‌تواند به تنهایی تا حدود زیادی باعث نجات یک اثر شود.

مهدی غلامحیدری / دبیر قاب‌کوچک