«سعدی هندوستان» درگذشت

ربیع الاول 725 قمری «امیرخسرو دهلوی» بزرگترین شاعر ایرانی مقیم هندوستان دیده از جهان فرو بست. پدر امیرخسرو دهلوی که «سیف الدین محمود» نام داشت ، در ماجرای حمله مغول به ایران ، از بلخ به هندوستان گریخت.

کد خبر: ۹۳۵۹۵

سیف الدین محمود ، شخص عادی نبود و از بزرگان و امرای بلخ محسوب می شد. این امیر ایرانی زندگی آرامی نداشت و سرانجام نیز در نبرد با کفار کشته شد. پسر سیف الدین محمود که همان «امیر خسرودهلوی» است ، در سال 651 ه.ق در دهلی دیده به جهان گشود. وی که به دلیل داشتن مرتبه بالا در شعر و ادب و همچنین نزدیک بودن سبک او به سبک سعدی شیرازی ، به «سعدی هندوستان» مشهور است ، از سخن سرایان و شاعران بزرگ زبان فارسی به شمار می رود. وی از شاعران بزرگ ایران ، بویژه از سعدی و سنایی و خاقانی و نظامی پیروی می کرد. به همین دلیل خود وی به پیروی از سعدی شیرازی اشاره کرده است و در این باره می گوید: جلد سخنم دارد شیرازه شیرازی امیرخسرو دهلوی که پدرش نیز اهل فضل و ادب بود ، از دوره کودکی به شعر و ادب علاقه پیدا کرد و ذوق و استعداد خود را در این راه نشان داد. امیرخسرو دهلوی بیش از هفت سال نداشت که پدرش را از دست داد و تحت تربیت دایی اش قرار گرفت . وی که علاقه زیادی به مطالعه اشعار و احوال بزرگان شعر و ادب داشت ، پس از مطالعه و پژوهش گسترده ، در ادب فارسی تبحر کامل پیدا کرد. به همین دلیل ، مورد توجه سلاطین و امرای مسلمان هند قرار گرفت و در زمره نزدیکان چند خاندان حکومت گر درآمد. گرچه امیر خسرو دهلوی با درباریان و سلاطین و فرمانروایان ارتباط نزدیک داشت و از امور دنیایی نیز بهره مند بود ولی از امور معنوی غفلت نداشت و با عارفان رابطه برقرار کرد و دل به امور معنوی و عرفانی سپرد. امیرخسرو دهلوی در شعر و ادب لحن ویژه داشت و شیوه ادبی و شعری او بتدریج سبب پیدایش سبک ویژه هندی شد. وی علاوه بر این که در ادب فارسی تسلط داشت ، در زبان عربی ، ترکی ، سنسکریت و برخی زبانهای بومی هند نیز استاد بود. امیرخسرو دهلوی در این زبانها نیز آثاری پدید آورد که در طول زمان از میان رفت . امیرخسرو دهلوی نه تنها در عرفان و ادب مرتبه بالایی داشت بلکه در عرصه موسیقی نیز از استادان برجسته زمان خود محسوب می شد. وی در عرصه موسیقی هندی و ایرانی ، آهنگهایی ساخت که مورد توجه واقع شد. نام تعدادی از آثار امیرخسرو دهلوی عبارت است از: تحفه الصغیر ، وسطالحیات ، عزه الکمال ، مطلع الانوار ، شیرین و خسرو ، مجنون و لیلی ، آیینه اسکندری ، هشت بهشت ، قرآن السعدین ، نه سپهر ، مفتاح الفتوح ، منظومه خضر خان و دوارانی ، خزائی الفتوح ، رسائل الاعجاز و....