جهش خودکفایی با سکوی گازی

توسعه پارس جنوبی

میدان مشترک گازی پارس جنوبی، یک میدان مشترک با قطر با مساحت 9700 کیلومترمربع است که 3700 کیلومترمربع آن در منطقه مرزی ایران در فاصله صد کیلومتری از ساحل خلیج‌فارس قرار گرفته است.

این میدان مشترک دارای 2/14 هزار میلیارد مترمکعب گاز درجاست که 8 درصد ذخایر گازی جهان و 47 درصد ذخایر گاز شناخته شده ایران را شامل می‌شود.علاوه بر گاز طبیعی این میدان دارای 19 میلیارد بشکه میعانات گازی، هفت میلیارد و 500 میلیون بشکه نفت‌خام در لایه نفتی و بزرگ‌ترین منبع هلیوم جهان است.

ایران برای عقب نماندن از قطر در برداشت از میدان پارس جنوبی، در سال‌های اخیر توسعه فازهای این میدان را سرعت داده است. در شرایط تحریم‌ها، مهندسان ایرانی توانسته‌اند تجهیزات مهم نفتی را بومی‌سازی کنند که ساخت سکوی فاز 21 از مهم‌ترین پیشرفت‌های ایران در دوران تحریم محسوب می‌شود.

اهمیت پروژه

با نصب و راه اندازی سکوی فاز 21 می‌توان روزانه 3/28 میلیون مترمکعب گاز غنی به برداشت از میدان گازی پارس جنوبی افزود. با اجرای پروژه مذکور، تولید روزانه میعانات گازی نیز 37 هزار و 500 بشکه افزایش می‌یابد و 200 تن گوگرد از گاز استحصالی از این سکو تولید می‌شود.

با راه‌اندازی این فاز، تولید سالانه ال.پی.جی، گاز مایع پروپان و بوتان نیز 502 هزارو 500 تن و تولید روزانه اتان هم که برای تأمین خوراک واحدهای پتروشیمی به کار می‌رود 500 هزار تن افزایش می‌یابد.

شرکت مهندسی و ساخت تاسیسات دریایی که مجری ساخت و توسعه فازهای 20 و 21 پارس جنوبی است، در بخش پروژه فراساحلی فازهای 20 و 21 متعهد به اجرای تعداد دو سکوی دریایی جمعاً شامل 22 حلقه چاه (11 حلقه برای فاز 21) دو رشته خط لوله 32 اینچی انتقال گاز از سکوهای اصلی به پالایشگاه خشکی جمعا به طول تقریبی 210 کیلومتر (هرسکو 105 کیلومتر) دو رشته خط لوله 5/4 اینچی دریایی برای انتقال گلایکول جمعاً به طول تقریبی 210 کیلومتر (هرسکو 105 کیلومتر) کابل دریایی (فیبر نوری) جهت اتصال سکوهای دریایی جمعا به طول 26 کیلومتر شده است.

لوله‌گذاری‌های این سکو به طور کامل انجام و پل میان آنها نصب شده و سکو نیز به طور کامل ساخته و در 6 تیرماه بارگیری و عازم عسلویه شد. این سکو چند روزی است در موقعیت نصب است و قرار بود این هفته عملیات انجام شود که به علت بدی آب و هوا در خلیج فارس به زمان دیگری موکول شد. این سکو یک سکوی اصلی با ظرفیت فرآورش یک میلیارد فوت مکعب گاز است و پس از پایان عملیات نصب آن، تا آبان ‌ 95 راه اندازی می‌شود.

سکوی 21 چونه ساخته شد

این سکو 2750 تن وزن دارد و در نوع خود یک ابرسازه به شمار می‌رود. شناور اوشنیک 5000 از معدود شناورهای دنیا ست که می‌تواند سازه‌هایی در این ابعاد و وزن را در دریا جا‌به‌جا کند. همه عملیات طراحی، ساخت، نصب هوک آپ (اتصال سکو به مخزن) پیش راه‌اندازی و راه‌اندازی این سکو از سوی متخصصان داخلی صورت می‌گیرد. پیش راه‌اندازی سکو تا 98 درصد انجام شده و فعالیت‌های کمی پس از نصب برای راه اندازی باقی می‌ماند. نزدیک به شش میلیون نفر ساعت کار در خرمشهر برای ساخت این سکو و سکوی فاز 20 تاکنون بدون حادثه انجام و برای 1200 نفر به‌طور روزانه در قالب پیمانکاری اشتغال‌زایی شده است. حمل این سکو و سکوی دیگری به نام 19A به‌طور همزمان یکی از افتخارات متخصصان داخلی است که در زمان و هزینه بارگیری صرفه‌جویی بسیاری به همراه دارد. نخستین سکوی فاز 20 و 21 پارس جنوبی سیزدهم تیرماه از ساحل به‌سمت محل پروژه در آب‌های خلیج‌فارس حرکت کرد و چند روزی است به محل پروژه رسیده است. برنامه‌ریزی شده تا در صورت مساعد بودن هوا بزودی عملیات نصب این سکوی دریایی به‌روی جکت مربوط آغاز شود.

ابوالقاسم رحمانی، مدیرعامل شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی ایران درخصوص ساخت این سازه دریایی گفت: مدت زمان ساخت 20 ماه برای سکوی فاز 21 میدان گازی پارس جنوبی یکی از ویژگی‌های این سکوست؛ چراکه تغییر کارگاه ساخت این عرشه از یارد مهدویان به‌دلیل عدم ساختار مناسب و اشکالات فنی، به یارد یک شرکت تأسیسات دریایی که 18 ماه کار ساخت این عرشه را با توقف روبه‌رو کرد، موجب شد عرشه‌های نیمه‌ساخته به یارد خرمشهر منتقل و با سرعت زیادی در مدت 20 ماه تکمیل شود.مدیرعامل شرکت تأسیسات دریایی با بیان این که تیم پروژه فازهای 20 و 21 بزرگ‌ترین میدان گازی کشور، بالغ بر شش میلیون نفر ساعت کار را در ساخت این عرشه‌های فراساحلی تا این مقطع و در شرایط بسیار دشوار و طاقت‌فرسا و گرم جنوب به انجام رسانده است،‌ گفت: اشتغال‌زایی مستقیم روزانه بالغ بر 600 نفر در قالب پیمانکاران اجرایی یارد خرمشهر از دیگر دستاوردهای اصلی اجرای پروژه فراساحل فازهای 20 و 21 این میدان مشترک را تشکیل می‌دهد که اشتغال مناسبی برای این منطقه محروم به شمار می‌رود.وی افزود: انجام تمام مراحل مهندسی از سوی واحد مهندسی این شرکت از یک‌سو و واگذاری سیستم‌های کنترل برای نخستین بار به شرکت‌های ایرانی از ویژگی قابل توجه این پروژه به شمار می‌رود.

مدیرعامل شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی درباره تأخیر در نصب این سکو گفت: برای نصب سکو باید همه مسائل ایمنی رعایت شود، به همین دلیل تا مساعد شدن شرایط جوی صبر می‌کنیم.

وی افزود: براساس برنامه‌ریزی انجام شده، شرکت تاسیسات دریایی بلافاصله پس از عملیات نصب، فعالیت‌های مربوط به هوک آپ، پیش راه‌اندازی و راه‌اندازی را انجام می‌دهد که برای این کار نیز یک بازه زمانی 110 روزه در نظر گرفته شده است.

رحمانی ظرفیت برداشت گاز از سکوی فاز 21 را یک میلیارد فوت مکعب در روز معادل 3/28 میلیون مترمکعب اعلام کرد و گفت: همه فعالیت‌های مربوط به هوک آپ، پیش راه‌اندازی و راه‌اندازی این سکو از سوی متخصصان ایرانی انجام می‌شود.