دولت پنهان در ترکیه

بر این اساس، اگرنگاهی بر تحلیل ساختارگرایانه داشته باشیم، در واقعیت موجود، دولت پنهانی بر ترکیه تاثیر مستقیم دارد. دولت پنهان همیشه در ترکیه وجود داشته و ساختار ویژه‌ای مرکب از فرماندهان بلندمرتبه ارتش، سیاستمداران کمالیست و دستگاه‌های اطلاعاتی، در ورا‌ی تحولات سیاسی ترکیه دیده می‌شوند که در مقاطعی حتی در قالب کودتا، خود را نشان داده‌اند. البته بعد از تحولات دهه 90 خصوصا بعد از معیارهای کپنهاگ که ترکیه پذیرفت برای ورود به اتحادیه اروپا اصولی را بپذیرد، یکی ازاین اصول، عدم مداخله نظامیان در سیاست بود که نقش دولت پنهان را در ترکیه کمی پیچیده‌تر کرد بنابر این تصمیم‌گیری دولت پنهان بر‌اساس معیار امنیتی ملی ترکیه صورت گرفت.

در مقاطعی که ترکیه به شکل ویژه دچار بن‌بست‌های امنیتی می‌شود، این دولت پنهان است که تصمیماتی می‌گیرد و به سیاستمداران دیکته می‌کند‌. لذا به‌نظر می‌رسد آنچه در ترکیه با توجه با شکست‌هایی که به لحاظ سیاست‌های یکجانبه اردوغان پیش آمده؛ چاره‌ای جز مداخله دولت پنهان برای حفظ امنیت ترکیه نگذاشته است.

در نگاهی به مسائل اخیر ترکیه می‌بینیم این کشور همزمان در پیرامون خود با تمام کشورهای همسایه دچار مساله شده که این دامنه از سوریه تا ایران، ارمنستان و روسیه کشیده شده و در تحلیل کلی، از آن می‌توان باعنوان یک وضعیت خاص نام برد.

حوادث سوریه و داعش مثل یک بومرنگ عمل کرد و باعث عملیات داعش در داخل ترکیه شد و دیگر مرزی بین داعش و پ‌ک‌ک در موضوعات امنیتی برای ترکیه وجود ندارد. از طرف دیگر، تحولات سوریه و حمایتی که آمریکایی‌ها از پی.‌وای.‌دی یا همان کرد‌های سوریه برای به دست آوردن سرزمینی که عملا علیه ترکیه بود انجام داد، ساز وکارهای امنیت ملی ترکیه را به این فکر رساند که اردوغان در حال به خطر انداختن منافع ملی و امنیت داخلی ترکیه است؛ بنابر این می‌بینیم که یک شیفت یا برگشت‌پذیری بزرگ در سیاست خارجی ترکیه انجام گرفت و اردوغان مجبورشده در مسیر مشخص شده گام بردارد.

براین مبنا مهم‌ترین شاخص ترکیه در شرایط فعلی، بازگشتن یا دوباره‌سازی سیاست خارجی با رژیم صهیونیستی و روسیه است ودر ادامه این بازگشت هیچ راهی برای ترکیه وجود ندارد جز این که در سیاست خارجی خود با سوریه نیز بازنگری کند.

دکتر سیدرسول موسوی کارشناس مسائل غرب آسیا