در تحلیل شرایط داخلی عربستان باید تاکید کرد با توجه به تغییر پادشاه و آمدن ملک سلمان و درک جدی از وضع سلامت و مزاجی وی، عملا کارها به دست فرزند آخر ایشان محمد بن سلمان سپرده شده که جوانی جویای نام با تجربهای اندک در مسائل سیاسی و حتی اجرایی و اداری است که برای معرفی و جا انداختن خود با چنین موقعیتی، نیازمند اقدامات نمایشی است تا خاندان سلطنتی در داخل کشور و خارج از مرزهای جامعه عرب پذیرای وی باشند. عربستان خارج از مرزهای خود، کشوری است که بشدت با عقبافتادگیهای متعدد و متنوع روبهروست و از آنجا که احساس عقبافتادگی شدیدی نسبت به جمهوری اسلامی ایران در مسائل علمی، مباحث منطقهای یا روابط بینالملل دارد، لذا در تلاش است این عقبافتادگی را با اقدامات نمایشی متعدد در ابعاد سیاسی جبران کند.
این کشور حتی با تشکیل ائتلافهای عربی ضدتروریسم و گاهی ائتلافهای اسلامی که در عمل فایدهای جز حمله به یمن نداشته، موجبات بروز قدرت داعش و القاعده را در این کشور فراهم کرده است به طوری که بتازگی شاهد بودیم داعش با حمله به جنوب یمن، موجبات کشته شدن تعداد زیادی از مردم بیگناه در این کشور را رقم زد و با عصبانیت دیگر مقامات عربستان روبهرو شدوچنین اقدامات حساب نشدهای، دلیلی جز رفتارهای بیقاعده سران این کشور ندارد. وجود چنین سیاستی در داخل و خارج برای عربستان زمینه بروز رفتارهای غیرقابل پذیرش و پیشبینی نشده را فراهم کرده، به طوری که با دست زدن به اعمال مقررات جدید، به توقف یا نا امن شدن امنیت حجاج سایر کشورها منجر شده و عکسالعمل برخی کشورهای بزرگ چون ایران را فراهم کرده است که باید با چشمانداز جدیدی نسبت به موضوع حج، تصمیمات متناسب اتخاذ شود.
البته فارغ از بحث حج به نظر میرسد ایران در مسائل اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و رسانهای باید مواضع جدیدی براساس ارزیابی روز اتخاذ کند و جمهوری اسلامی ایران با اتمام حجت با حکومت عربستان، تغییر رویکرد و روش را مدنظر قرار دهد.
صباح زنگنه/ کارشناس مسائل منطقه