در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
داستان یک خطی تعریف نکردم
علیرضا معتمدی را پیش از اینها به عنوان منتقد و نویسنده سینما می شناختیم. او چند وقتی است به جمع نویسندگان سینما و تلویزیون پیوسته است.
برای آشنایی بیشتر با چگونگی شکل گیری «روزهای اعتراض» با این سوال شروع کنیم که طرح قصه چگونه شکل گرفت؛
من مدتی پیش یک سناریو نوشته بودم که موضوع آن درباره پسر جوانی بود که برای فروش املاک پدرش از خارج به ایران می آمد.
در کنار این قصه ، علیرضا کاظمی پور طرحی به من داد که پس از خواندن آن ، به این نتیجه رسیدم که می توان با تلفیق این دو قصه ، یک سناریوی جدید نوشت و چنین بود که فیلمنامه «روزهای اعتراض » شکل گرفت.
سناریو قبل از تصویربرداری آماده بود یا این که همزمان با تصویربرداری می نوشتید؛
فیلمنامه اولیه همزمان با شروع پیش تولید آماده شد. براساس این فیلمنامه لوکیشن ها و بازیگران انتخاب شدند، اما خود من در طول کار سناریو را بازنویسی می کردم.
فیلمنامه بیشتر به سمت استعاره رفته است. آیا این اتفاق تعمدی بود و شما می خواستید با کنایه و سمبل ، موقعیت های تاریخی را بیان کنید؛
این روش تعمدی نبود، اما واقعیت این است وقتی قصه ای در بستر تاریخ روایت می شود و زمان و مکان وقوع داستان مشخص نیست ، ناخودآگاه شخصیت ها و عناصر داستان به سمت استعاره پیش می روند.
این استعاره ها، قصه «روزهای اعتراض» را کمی پیچیده کرده بود؛
ما در طول کار تمام تلاش خود را به کار گرفتیم که ابهامی در قصه وجود نداشته باشد و چیز زایدی نداشته باشیم. از طرفی نمی خواستیم داستانی یک خطی را روایت کنیم.
داستانی که ابتدا و انتهای مشخصی داشته باشد، در عین حال سعی کردیم قصه جذابیت های خاص خود را داشته باشد. با این وصف فکر می کنم اگر قصه کمی پیچیدگی داشته باشد، برای جذب تماشاچی بد نباشد. او منتظر می ماند تا در قسمتهای بعد، پاسخ پرسش های خود را بگیرد.
شخصیت های سریال زیاد هستند، آیا لازم بود در مجالی که داشتید، شخصیت های متعددی را وارد قصه کنید؛
«روزهای اعتراض» داستان یک شهر را روایت می کند، بنابر این لازم بود اقشار مختلف این شهر را معرفی کنیم ، شخصیت ها بتدریج وارد قصه می شدند، آنها با خود ماجرایی را می آوردند؛ ماجرایی که به محور اصلی گره می خورد و شخصیت را درگیر روایت می کرد.
چنین به نظر می رسید که کثرت شخصیت ها باعث شده است نتوانید آن گونه که باید، به آنها بپردازید و سابقه آنها را مشخص کنید؛
در حد زمانی که داشتیم ، گذشته شخصیت ها را بیان کردیم ، چون خود من معتقدم شخصیت حتما باید سابقه داشته باشد تا تماشاچی بتواند با او ارتباط برقرار کند و فکر می کنم همه شخصیت ها را تا جایی که لازم بود، معرفی کردم.
شخصیت «میرزا» چطور، اصلا او کیست و نماد چه گروهی از مذهبیون بود؛
در طول کار چندین بار از زبان آدمهای مختلف گفته شد که او مداح بوده و نزد سیدمرتضی - روحانی شهر- طلبگی می کرده ، او از این طریق بین مردم اعتبار پیدا می کند، اما به تدریج اندیشه های ارتجاعی در ذهن او رسوخ می کند و از راه اسلام راستین منحرف می شود.
اندک اندک او به عاملی تبدیل می شود که حاکمان از نگاه سو و منحرف او به دین سواستفاده می کنند. او قرائت ویژه خود را از اسلام دارد و فکر می کند راهش درست است ؛ اما سید مرتضی به او گوشزد می کند که راهی که او برگزیده ، به فاجعه ختم می شود.
قصه سریال در دهه 30اتفاق می افتد، چرا این سالها را برای روایت انتخاب کردید؛
برای انتخاب این دهه و روایت قصه در بستر این سالها، با کارشناسان زیادی مشاوره کردیم و همه آنها دهه 30را تایید کردند. در واقع داستان «روزهای اعتراض» در دهه 30بین سالهای 1332بعد از کودتای 28مرداد و 1335اتفاق می افتد.
در این 3سال جامعه ما حالت ویژه ای داشت ، نه آزاد بود و نه سرکوب شدید وجود داشت. در سال 1335ساواک تشکیل شد و اختناق و سرکوب شکل وحشتناکی به خود گرفت.
در این 3سال اتفاقات سیاسی ویژه ای در کشور رخ داد، ما با مطالعه کتابهای زیادی در باب تاریخ معاصر و مشاوره با مورخان و کارشناسان بسیاری به این نتیجه رسیدیم که این دوره را برای روایت قصه خود انتخاب کنیم.
و «مرجان» کیست؛ شخصیتی که همه مردان اصلی سریال به او دل می بندند؛
مرجان محور اصلی قصه است ؛ چون زمینهای یک طرف رودخانه به او تعلق دارد، اگر قرار است مسیر رودخانه عوض شود، زمینهای او هم مورد نیاز بود، هر کس زمینها را بخواهد، باید با مرجان کنار بیاید.
و مرجان است که چند ضعلی های عشقی قصه را شکل می دهد، این روابط عاطفی برای جذابیت قصه بود؛
به هر حال همیشه این روابط عاطفی برای بیننده جذاب بوده و هست و به نوعی باعث به وجود آوردن کشمکش های قصه می شود، اوج و فرودهایی که شاکله داستان را ترسیم می کند.
طاهره آشیانی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
