در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
ثواب کنید، ولی کباب نشوید
در هفته های گذشته نامه های بسیاری از خوانندگان صفحه وکیل داشته ایم که خواسته بودند درباره قرارهای تامین کفالت و وثیقه...توضیح دهیم.
برخی از آنها آدمهایی معمولی بودند که برای یک متهم وثیقه گذاشته بودند یا کفیل او شده بودند ؛ اما مشکلاتی برایشان پیش آمده بود، برخی دیگر هم از این که به همین راحتی باعث حل مشکل یک انسان شده بودند خوشحال بودند و می خواستند به بقیه هم توصیه کنند که بعضی وقتها بعضی ریسکها ارزشش را دارد.
ما هم به خاطر آن که دانستن شرایط این دو قرار هم برای وثیقه گذار و کفیل و هم برای خود متهم اهمیت زیادی دارد، این شماره را به این موضوع اختصاص داده ایم ، چرا که وثیقه گذار و یا کفیل باید از همان اول بدرستی بدانند دارند چه کار می کنند و متهم هم باید دوزاریش بیفتد که در صورت عدم حضورش چه بر سر آدمهایی می آید که به او اعتماد کرده و از سر مردانگی برایش وثیقه گذاشته اند یا کفیلش شده اند...
پیش از آن که درباره قرارهای کفالت و وثیقه بحث کنیم بهتر است کمی به عقب برگردیم. از زمان تشکیل پرونده ، سیر پرونده ها به این صورت است که قاضی با دریافت و بررسی گزارش ضابطان قضایی یا شکایت شاکی خصوصی ، دستورات لازم را در جهت اخذ دلایل از شاکی و نیز جمع آوری دلایل صادر می کند.
اگر دلایل کافی باشد، قاضی دستور احضار متهم یا جلب او را صادر می کند، اگر متهم توانست دلایل و دفاعیاتی ارائه کند که بیگناهی او را ثابت کند قاضی باید بدون هیچ قید و شرطی او را آزاد کرده و قرار منع تعقیب صادر کند، در غیر این صورت ، قاضی 2تکلیف قانونی دارد: نخست تفهیم اتهام که به معنای آن است که قاضی باید عنوان اتهام (مانند سرقت) را به متهم تفهیم کند و بعد به او تذکر دهد که مواظب اظهارات خودش باشد و اگر نشانی محل اقامت خود را تغییر داد، به مرجع قضایی اطلاع دهد.
پس از آن ، قاضی با توجه به جرم و شرایط قانونی برای آن که بتواند به متهم دسترسی داشته باشد و یا جلوی فرار و پنهان شدن و یا تبانی او با دیگران را بگیرد،یکی از 5مورد قرار تامین کیفری در قانون ایران را طبق ماده 132آیین دادرسی کیفری صادر می کند که این قرارها عبارتند از: قرار التزام به حضور با قول شرف ، قرار التزام به حضور با وجه التزام ، کفالت ، وثیقه یا قرار بازداشت موقت که در این شماره تنها به 2قرار کفالت و وثیقه می پردازیم.
اول از همه ، قرارها به اختیار قاضی است
قبل از هر چیز باید این نکته روشن شود که صدور هر یک از 5قرار بالا به اختیار قاضی بستگی دارد و تصمیم گیرنده نهایی اوست که مشخص کند کدام قرار برای متهم با توجه به جرم و نیز حیثیت و وضعیت او مناسب است.
حالا ما از جایی شروع می کنیم که قاضی یکی از 2قرار کفالت یا وثیقه را پذیرفته باشد.قرارهای وثیقه یا کفالت برای آن است که فرد متهم با گذاشتن وثیقه که شامل وجه نقد، ضمانت نامه بانکی یا مال منقول و غیر منقول است و یا معرفی یک کفیل ، تا زمان برگزاری دادگاه آزاد باشد اما طبق ماده 138قانون آیین دادرسی کیفری ، اگر متهمی که برای او قرار کفالت یا وثیقه صادر شده ، نتواند کفیل معرفی کند یا وثیقه ای را که صادر شده تهیه کند، باید در بازداشت بماند.
فکر نیامدنش را بکن!
فکر کن خدای ناکرده همین امشب یکی از آشناها آمده و از تو می خواهد سند مغازه یا خانه ات را وثیقه بگذاری یا آن که کفیل او بشوی تا از زندان بیاید بیرون.
اگر خواستی هر یک از این مردانگی ها را بکنی ، از همان ابتدا فکرت را بکن و ببین که طرف را تا چه حد می شناسی و همینطوری به خاطر چند تا هندوانه خودت را جلو نینداز.
طبق تبصره ماده 132آیین دادرسی کیفری ، قاضی مکلف است از همان ابتدا به جنابعالی که می خواهید کفیل یا وثیقه گذار (چنانچه وثیقه گذار غیر از متهم باشد) بشوید این موضوع را تفهیم کند، در صورتی که قانون متهم را احضار کرد و او بدون عذر موجه همینطوری دلبخواهی نیامد، فرار کرد یا آن که به جایی رفت که به او دسترسی وجود ندارد و شما هم بعنوان کفیل یا وثیقه گذار نتوانید یا نخواهید او را معرفی کنید، وجه الکفاله از شما وصول می شود و وثیقه هم طبق مقررات قانون ضبط خواهد شد.
راههای سلامت ماندن وثیقه یا وجه الکفاله
اگر می خواهید کفیل متهمی بشوید یا برای او وثیقه بگذارید حواستان باشد که تنها چند راه برای آزاد شدن وثیقه یا پایان مسوولیت کفیل وجود دارداول از همه وقتی است که متهم در موعد مقرر در دادگاه حاضر شود و یا اگر بعد از آن حاضر شد بتواند عذر موجه خود را ثابت کند، همچنین وقتی که پرونده مختومه شده باشد، وثیقه مسترد و یا کفیل از مسوولیت مبرا می شود.
علاوه بر آن کفیل یا وثیقه گذار در هر مرحله از دادرسی با معرفی و تحویل متهم می تواند خودش را کنار بکشد و درخواست رفع مسوولیت یا آزادی وثیقه خود را بنماید.همچنین طبق تبصره 2، هرگاه متهم یا محکوم علیه در موعد مقرر حاضر شده باشد، به محض آن که اجرای حکم جزایی او شروع شود یا قرار تعلیق اجرای مجازات او قطعی شود، قرار تامین ملغی الاثر می شود.
وقتی وثیقه ضبط می شود
طبق ماده 140هرگاه متهم خودش شخصا التزام و یا وثیقه داده باشد، اگر در موقعی که قاضی از او می خواهد و حضورش لازم بوده ، بدون عذر موجه حاضر نشود، به دستور رئیس حوزه قضایی وجه الالتزام از متهم گرفته می شود و وثیقه ای هم که گذاشته ضبط می شود.
اما اگر شخصی از متهم کفالت نموده یا برای او وثیقه گذاشته باشد و متهم در موقع لازم حاضر نشود، به کفیل یا وثیقه گذار اخطار می شود ظرف 20روز متهم را تسلیم کنند، ولی در صورت عدم تسلیم و ابلاغ واقعی اخطاریه ، به دستور رئیس حوزه قضایی وجه الکفاله از کفیل گرفته می شود و وثیقه هم ضبط خواهد شد.
تو باید سر وقت بیایی
اگر چه طبق قانون هر وقت که قانون مشخص کرده است متهم باید در محضر قاضی حاضر شود، اما خواستن متهم از کفیل یا وثیقه گذار جز در مواردی که حضور متهم برای تحقیقات یا محاکمه یا اجرای حکم ضرورت دارد ممنوع است.
چنانچه قرار منع پیگرد یا موقوفی تعقیب یا برائت متهم صادر شود یا پرونده به هر کیفیتی مختومه شود، قرارهای تامین صادره ملغی الاثر خواهد بود و قاضی مربوط ملکف است از قرار تامین وثیقه رفع اثر کند.
طبق قانون در مواردی که متهم در دادگاه حضور نیافته باشد و دادگاه به استناد مدارک و اسناد و شواهد او را محکوم کرده باشد، میزانی را که به پرداخت آن در حق دولت محکوم شده و یا میزان ضرر و زیان مدعی خصوصی از وثیقه یا وجه الکفاله پرداخت خواهد شدو بقیه هم به نفع دولت ضبط می شود.
اما در صورتی که متهم علاوه بر حبس به جزای نقدی یا پرداخت ضرر و زیان مدعی خصوصی محکوم شده باشد و مجموع جزای نقدی یا ضرر و زیان شاکی خصوصی کمتر از میزان وثیقه یا وجه الکفاله گرفته شده باشد، فقط تا همان میزان از وثیقه یا وجه الکفاله پرداخت می شود و بقیه برگردانده می شود.
نرگس فراهانی 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
