مخاطب محوری تلویزیون

پخش سریال‌هایی از این دست می‌تواند این پیام ضمنی را داشته باشد که تلویزیون در دوره جدید نمی‌خواهد بر همان روال قبل حرکت کند و می‌کوشد آثار قابل ارائه جهان را در معرض دید مخاطبانش قرار دهد. واقعیت این است که مخاطبان یک رسانه سرمایه آن رسانه محسوب می‌شوند و مدیران رسانه باید بکوشند در زمان‌ها و شرایط گوناگون مخاطبان خود را حفظ کنند. کاری که در یک جدال رسانه‌ای بین‌المللی چندان ساده به نظر نمی‌رسد. برای سال‌ها پخش سریال‌های پرمخاطب و بیشتر شناخته شده جهانی چندان در اولویت نبود در حالی که فیلم‌های مطرح سینمای جهان از شبکه‌های مختلف امکان پخش می‌یافتند. به نظر می‌رسد در کنار همه ملاحظاتی که برای پخش آثار خارجی از تلویزیون ما وجود دارد باید این «موقعیت» را به «فرصتی» تبدیل کرد تا به ارتقا پیوند مخاطب با رسانه کمک کند. از آن گذشته پخش چنین آثاری بهترین گزینه برای آموزش آن چیزی است که باید سازنده آثار نمایشی تلویزیون ما در زمانه فعلی از آن اطلاع‌ داشته باشد. شما دیگر نمی‌توانید اثری 40 قسمتی بسازید و به مخاطب بگویید موتور داستان از قسمت 20 به بعد تازه روشن می‌شود. موتور داستان باید از همان قسمت اول روشن شود و آنقدر هم قدرت داشته باشد که هوش و حواس مخاطب را یکسره با خود ببرد. درست همان چیزی که در سریال فرار از زندان روی می‌دهد و مخاطب می‌داند که با اثری مواجه است که در آن مدام غافلگیر می‌شود، بازی می‌خورد، نفس‌اش بند می‌آید ولی باز هم دوست دارد بداند این شخصیت‌هایی که آنها را دنبال کرده سرانجام چه سرنوشتی پیدا می‌کنند. همه ما می‌دانیم که برای یک فیلمساز چنین اتفاقی یعنی نهایت چیزی که از مخاطب خود می‌خواهد. این‌که مخاطب با شخصیت‌های داستان زندگی کند و سرنوشت آنها برایش مهم باشد.

دو: مجموعه در حاشیه دو سرانجام روی آنتن رفت. مهران مدیری در تمام این سال‌ها با آثار مختلفی که ساخته، نشان داده ازجمله مطرح‌ترین هنرمندان عرصه طنز ایران است. طبیعی است برخی از آثار او در این سال‌ها آنچنان که توقع می‌رفته، موفق نبوده‌اند، اما در طی این مسیر پرافت و خیز تلاش کرده مانند کسی که برای رسیدن به یک هدف به پیش می‌رود تا در دید مخاطبان جلوه‌گر شود. او بعد از چند تجربه در شبکه نمایش خانگی دوباره به خانه اصلی‌اش برگشته است. در حاشیه یک، چنان که انتظار می‌رفت با اقبال مخاطبان روبه‌رو شد و البته که حساسیت موضوع هم باعث بیشتر دیده شدنش شد. حاشیه‌هایی که برای این اثر پدید آمد آنقدر پررنگ شد که مخاطب وسوسه می‌شد سری تازه آن را ببیند. در حاشیه دو اگرچه فضای متفاوتی دارد، اما همچنان همان شخصیت‌های قسمت قبل پیش برنده داستان هستند. اگرچه فضای مجموعه تازه عوض شده، اما هنوز طنز خاص مدیری قابل مشاهده است. فعلا تنها چند قسمت از این مجموعه طنز پخش شده و نمی‌شود درباره جزئیات آن بیش از این نوشت، اما آنچه مسلم است این است که جدول پخش شبکه‌های مختلف سیما در حال حاضر مملو از سریال‌های طنزی است که دوباره به آنتن پخش سپرده شده‌اند. این شاید نشانگر این مهم باشد که تلویزیون دریافته مخاطب این روزهای رسانه تا چه اندازه تشنه دیدن آثار طنز و مفرح است.

مهدی غلامحیدری/ دبیر قاب کوچک